"Bigfoot" Уоллес: Техас рейнджерінің өмірі мен ерліктері

Кіріспе

Уильям Александр Андерсон "Бигфут" Уоллес (3 сәуір 1817 – 7 қаңтар 1899) – Техас Рейнджері, 1840 жылдары Техас Республикасы мен АҚШ-тың көптеген әскери қақтығыстарына, оның ішінде Мексика-Америка соғысына қатысқан.

Өмірбаян

Уоллес Вирджиния штатының Лексингтон қаласында шотланд-ирланд тегінен шыққан ата-анасының отбасында дүниеге келген. Ағасы мен туысы Голиад қырғынында қаза болғандығын естігенде, ол «мексикалықтардан кек алу» үшін Техасқа аттанды; жылдар өткен соң ол есептің теңестірілгеніне сенетінін мойындады. Уоллес бойы 6'2" және салмағы 240 фунт болатын алып адам еді. Уоллес Саладо сағасы, Хондо өзені және Миер шайқастарында шайқасты. Оның есінде қалған ең қорқынышты естеліктері – Қара бұршақ оқиғасынан аман қалғаннан кейін Пероте түрмесіндегі тәжірибесі болды. Уоллес Мексика-Америка соғысы кезінде Монтеррей шайқасына қатысты. Джон Коффи Хейс рейнджерлерінің құрамында Уоллес «Миер экспедициясынан кейін тұтқындалғаны үшін кек алу мақсатында, мүмкіндігінше көп бейкүнә мексикалықтарды» өлтірді. Кейін Уоллес Команч соғыстарына қатысты. 1850 жылдары Уоллес шекаралық қарақшылармен және үндістермен күрескен рейнджерлер ротасына командир болды. Ол із суруда ерекше шебер болғандықтан, Мексикаға қашып жетуге тырысқан құлдарды ұстауға жиі шақырылатын. Ол Сан-Антониодан Эль-Пасоға пошта тасыды, бірде команчтарға есегін жоғалтқаннан кейін Эль-Пасоға жаяу жетіп, алғашқы мексикалық үйге келгенде жиырма жеті жұмыртқа жеп, содан кейін толыққанды тамақ ішу үшін қалаға барды. Азамат соғысы кезінде ол комманчтардан шекараны қорғауға көмектесті. Бір кезде Уоллес Техас штатының берген жерінде Медина өзенінің жағасында шағын ранчо иеленді. Өмірінің соңғы жылдарын Оңтүстік Техаста, Бигфут деген кішкентай ауылдың маңында өткізді. Ол ешқашан үйленбеді. Ол – қарапайым, жайдары адам, көлеңкеде, қара теріден жасалған кең орындықта отырып, өмірінен қызықты оқиғаларды айтуды ұнататын. Уоллес жеке өзі адал болған, бірақ «әңгімеге қызығу үшін шындықтың үстіне сырқырау» және әңгімелерін әсемдеуді жақсы көретін. Уоллес 1899 жылдың 7 қаңтарында қайтыс болды, одан кейін Техас заң шығарушы органы оның денесін Техас мемлекеттік зиратына көшіру үшін қаражат бөлді. «Бигфут» Уоллес Фрио округіндегі Бигфут қаласының және Бандера округіндегі Уоллес Крик атауының иесі. Биг Фут Уоллес мұражайы – Уоллеске арналған жергілікті мұражай, онда Уоллеске қатысты заттар мен қоғамның тарихына байланысты жәдігерлер сақталған.

Wallace was born in Lexington, Virginia, to parents of Scots Irish descent. When he learned that a brother and a cousin had been killed in the Goliad Massacre, he set out for Texas to "take pay out of the Mexicans"; years later, he confessed that he believed the account had been squared. Wallace was a large man at 6'2" and 240 pounds in his prime. Wallace fought at the battles of Salado Creek, Battle of Hondo River, and Mier. Some of his most graphic memories were of his experiences in Perote Prison after having survived the Black Bean Incident. Wallace participated in the Battle of Monterrey during the Mexican–American War. As a member of the John Coffee Hays's Rangers, Wallace killed "as many inoffensive Mexicans as he could to avenge his imprisonment after the Mier Expedition". Wallace later participated in the Comanche Wars. In the 1850s, Wallace commanded a ranger company of his own, fighting border bandits as well as Native Americans. He was so expert at trailing that he was frequently called upon to track down runaway slaves trying to get to Mexico. He drove a mail hack from San Antonio to El Paso and on one occasion, after losing his mules to Comanches, walked to El Paso and ate twenty seven eggs at the first Mexican house he came to before going on to town for a full meal. During the Civil War, he helped guard the frontier against Comanches. At one time, Wallace had a small ranch on the Medina River on land granted to him by the state of Texas. The later years of his life were spent in South Texas in the vicinity of a small village named Bigfoot. He never married. He was a mellow and convivial soul who liked to sit in a roomy rawhide bottomed chair in the shade of his shanty and tell the stories of his career. Wallace was personally honest but liked to "stretch the blanket" and embellish his stories. Wallace died on January 7, 1899, and shortly thereafter the Texas legislature appropriated money for moving his body to the Texas State Cemetery. "Bigfoot" Wallace is the namesake of the town of Bigfoot, Texas in Frio County and of Wallace Creek in Bandera County. The Big Foot Wallace museum is a local museum dedicated to Wallace and houses artifacts related to Wallace, as well as those of the community.

БАҚ және әдебиеттегі бейнелеулер

Ларри Макмертри өзінің "Жоңайлы көгершін" романының "Өлі адамның жолы" атты алдын-ала баяндамасында Уоллестің ойдан шығарылған нұсқасын қосты. Осы кітапта Уоллес – Аугуст МакКрей мен Вудроу Коллмен бірге Техастың Санта-Фе экспедициясына қатысқан рейнджерлердің бірі. Мексика билігі оларды тұтқындағаннан кейін, кімнің тірі қалатынын, кімнің өлетінін анықтау үшін бұршақ тартуға мәжбүр етеді, бұл әдіс Миер экспедициясынан алынған. Нақты өмірдегі әріптесінен өзгеше, осы әңгімеде Уоллес қара бұршақ тартады және оны атып тастайды. Фильмде оның рөлін Кит Каррадин сомдады. History Channel арнасының 5 бөлімді "Техас көтерілісі" телесериалында Уоллес рөлін актер Роберт Бейкер ойнады. Уоллес жас мал өсіруші Джон Чизумға ұстаз ретінде көрінеді, бұл туралы Расс Браунның 2019 жылы жарық көрген "Мисс Чизум" атты жартылай өмірбаяндық романында айтылады.