Кіріспе

Пабло Пикассоның мүсіні

Чикаго Пикассосы (көбінесе жай ғана Пикассо) – Пабло Пикассоның Иллинойс штаты Чикаго қаласындағы Далей алаңында орналасқан атағы жоқ монументальді мүсіні. 1967 жылы «Пикассоның» орнатылуы «азаматтық және қала құрылысындағы эстетикалық өзгеріске бастап, қоғамдық өнер туралы түсінікті тек еске алудан асырып, кеңейтті». 15 тамыз күні 1967 жылы Чикагоның орталық алаңында ашылған COR TEN болаттан жасалған құрылысының биіктігі 50 фут (15 метр) және салмағы белгісіз. Пикассоның кубистік мүсіні, ол кейіннен бұл мүсіннің өзінің Ауған тазы итінің басын бейнелейтінін айтты, Чикагоның орталық қаласындағы алғашқы монументальді абстрактілі қоғамдық өнер туындысы болды және танымал орынға айналды. Бұл мүсінге кез келген адам қол жеткізе алады және ол ойын алаңы сияқты тартымды ерекшеліктерімен белгілі. Далей алаңына келгендердің мүсіннің негізіне шығып, сырғанап түсетінін көруге болады. Мүсін 1963 жылы Чикаго азаматтық орталығының (қазір Ричард Дж. Дейли орталығы деп аталады) архитекторларының тапсырысымен жасалған, ол модернистік үкіметтік кеңсе ғимараты және сот ғимараты (сонымен қатар COR TEN болатпен қапталған) және ашық гранитпен төселген алаңнан тұрады. Бұл тапсырысты архитектуралық фирманың архитекторы Уильям Хартманн жеңілдетті. Пикассо 1965 жылы мүсіннің макетін жасады және 1966 жылы мүсіннің соңғы нұсқасын бекітті. Мүсінді салуға кеткен шығын 351 959,17 доллар (2022 жылы 3,2 миллион долларға тең) болды, бұл қаражат көбінесе үш қайырымдастық қордан төленді: Вудс қайырымдастық қоры, Чонси және Марион Диринг МакКормик қоры және Иллинойс штатының Филд қоры. Пикассоға 100 000 доллар төлеу ұсынылды, бірақ ол бас тартты, өйткені өзінің туындысын қалаға сыйлық ретінде бергісі келді.

Тарих

Дейли орталығы жобасында жұмыс істеген сәулетші Ричард Беннет Пикассоға өлең жазып, мүсінді жасауды сұрады. Пикассо келісімін беріп: «Сіз білесіз, мен ешқашан қандай да бір жұмысқа тапсырыс қабылдамаймын, бірақ бұл жағдайда мен екі үлкен гангстерлік қала үшін жобалармен айналысып жатырмын» (екіншісі – Марсель, Франция) деді. Мүсін Америка Құрама Штаттарының Болат корпорациясының American Bridge Company бөлімшесінде, Индиана штатының Гэри қаласында COR TEN болатынан жасалды. Содан соң ол бөлшектелді де, Чикагоға тасымалданды. 1967 жылдың 25 мамырында Дали алаңында мүсіннің құрылысы үшін негіз қаланды. Чикаго қаласының мүсінді жариялауға жасаған тыраны – мүсін аяқталмас бұрын бірнеше баспасөз шараларын ұйымдастыру және авторлық құқық туралы ескертусіз макетті көрсету – 1970 жылғы АҚШ округтік сотында дәлел ретінде пайдаланылды. Сот мүсінге қатысты қаланың әрекеттері оны қоғамдық меншікке бергенін мәлімдеді. Пикассо мүсінінен бұрын Чикагодағы қоғамдық мүсін өнері көбінесе тарихи тұлғаларға арналған болатын. Ал жарнамашы Алгис Будрис өзінің тапсырыс берушісі Pickle Packers International үшін жоспарланған жерге алып қияр орнатты. Бұл тақырып бойынша түрлі болжамдар айтылды, олар құстардан бастап қарақұйрықтарға, Пикассоның ауған тазыларына, бабуинге, египет құдайы Анубиске немесе оның модельдерінің бірі – Сильветта Дэвидке дейін барды. Газет тілшісі Майк Ройко мүсіннің ашылуы туралы былай деп жазды: «Қызықты дизайн, әрине. Бірақ шындығында, оның ұзын, ақымақ беті бар және ол кішкентай, әлсіз жәндікті жеп қоятын алып жәндік сияқты көрінеді». Ройко Пикассоның Чикагоның жанын түсінгенін мойындады. «Оның көзі – шағын және әлсіздерден пайда тапқан әрбір иесіз үйдің иесінің көзі сияқты. Сондай-ақ, бәрін мүмкін ету үшін иесіз үй иесінен ақша алған әрбір құрылыс инспекторының көзі сияқты. Ол өмір бойы «L» пойызында жүргендей көрінеді».

Шабыт

Нью-Йорк университетінің тапсырысымен жасалған үлкен қоғамдық мүсіннің ашылуында Пикассо Стенли Коренге мүсіннің басының Кабул есімді ауған итінің абстрактілі бейнесі екенін айтты. «Қазірде менің Кабул есімді ауған итім бар. Ол әдемі, келісімді пропорциялары бар, және оның қалай қозғалатыны маған ұнайды. Мен оның басын Чикагодағы Дейли Плазаға орнатқан мүсініме бейнеледім, және студияда жұмыс істегенде кейде оны ойлаймын». 1960 жылдардың басындағы Жакелиннің портреттері де ықпал етуі мүмкін, әсіресе 1962 жылдың мамырындағы «Әйелдің бюсі (Жаклин)» (Zervos XX, 243, Жеке коллекция). Тарихшы Патриция Страттон Чикаго мүсінінің үлгісі ретінде Жаклин Рок Пикассоның таңдалғанын нақты дәлелдеді.

Жергілікті және эстрадалық мәдениет

Пикассо 1968 жылғы 23 тамызда өткен баспасөз конференциясында Иппилер Джерри Рубин, Фил Окс және басқалар АҚШ президенті лауазымына Пигасус шошқасын ұсынғаннан кейін тұтқындалды. Бұл оқиға 1968 жылғы Вьетнам соғысына қарсы наразылық акцияларымен танымал болған Демократиялық Ұлттық Конвенцияның ашылуына бірнеше күн бұрын өтті. Мүсін 1980 жылғы «Блюз ағайындылары» фильмінде Ричард Дж. Дейли орталығына қарай қуғын-сүргін сахнасында еске алынып, көрсетіледі. Ол сондай-ақ 1993 жылғы «Қашқын» фильмінде Гаррисон Фордтың Ричард Кимбл рөліндегі және оның қудалаушыларының алаңнан жүгіріп өтуі, ал 1986 жылғы «Феррис Бюллердің демалыс күні» фильмінде Мэтью Бродерик Бюллер рөлінде орындаған әнге билейтін адамдар мен оның астындағы қарау тұғынындағы көрініс қысқаша көрсетіледі. Мүсін сондай-ақ 1988 жылғы Кэтлин Тернер, Берт Рейнольдс және Кристофер Ривтің қатысуымен түсірілген «Керемет каналдар» фильмінде де пайда болады. Чикаголықтар үшін Пикассо танымал кездесу орны болды және қазір де солай болып табылады. Маусымға және айдың уақытына байланысты, Пикассоның маңында, Дейли алаңында музыкалық өнер көрсетулер, фермерлер базары, Christkindlmarkt және басқа да Чикаго іс-шаралары өткізіледі.