Кіріспе

Біріккен Араб Әмірліктеріндегі арал

Табиғи арал Ṣīr Banī Yās (صِير بَنِي يَاس) Біріккен Араб Әмірліктерінің астанасы Әбу-Дабидің оңтүстік-батысында орналасқан. Ол Далма сияқты басқа аралдарға өту нүктесі қызметін атқаратын Джебель Дханнадан теңіз жағасында жатыр. Сэр Бани Яс солтүстіктен оңтүстікке және шығыстан батысқа қарай созылып, Біріккен Араб Әмірліктерінің ең үлкен табиғи аралы болып табылады. Әбу-Дабидің батыс аймағының жағасында орналасқан Сэр Бани Яс бастапқыда Арабияның ең ірі жануарлар қорығы болды. 1977 жылы шейх Зайд бин Сұлтан әл-Нахян құрған бұл қорықтан аумағынан астам жерді алып жатыр. Он жылдықтар бойы атқарылған қорғау жұмыстары мен экологиялық инвестициялардың нәтижесінде қазір ондаған мыңдаған ірі жануар және бірнеше миллион ағаш мен өсімдік мекендейді. Құстар қорығы және жабайы табиғат резерваты болып табылатын Сэр Бани Яс саяхат сафарилері, каякпен серуендеу, тау велосипедімен жүру, садақ ату, жаяу жүру және суға шомылу сияқты іс-шаралар арқылы табиғаттың әсемдігін таныстырады.

Тарих

Сэр Бани Яс атауы Әбу-Дабиде алғаш қоныстанған Бани Яс тайпасынан шыққан. Сэр Бани Яс – миллиондаған жыл бұрын табиғи геологиялық күштердің әсерінен пайда болған тұз күмбезі. Алғашқы адамдар бірнеше мың жыл бұрын келген. Сэр Бани Яс аралында отыз алты археологиялық орын табылды, олардың әрқайсысы арал тарихы туралы ерекше мәлімет береді. Бронза дәуірінде (шамамен 1800 ж.б.з.б.) Дилмун сауда порты қазылып алынды, онда Дилмун мөрі және Хараппа сынықтары табылған. Ең көне орындардың бірі – 600 жылға дейін сонатын несториан христиан монастырының қиратылыстары, қазір сақтау және қорғау үшін мұқият жабылып қойылған. Бұл арал БАӘ-де табылған алғашқы исламға дейінгі христиандық орын. 7-ғасырлық христиан шіркеуі 2010 жылдың желтоқсан айының ортасында жұртшылыққа ашылды. Ол 1992 жылы табылған және доктор Джозеф Элдерс басқаратын археологиялық зерттеу тобының назарында болды. Доктор Элдерс шіркеуді шамамен 750 жылға дейін несториан христиандары пайдаланғанын айтады. Сэр Бани Яс алғаш рет 1590 жылы еуропалық әдебиетте еске алынған, онда венециялық зергер Гаспаро Балби «Сербениасты» перленеңін табатын арал ретінде тілге бітірген. 1820 және 1850 жылдары британдық теңіз офицерлері төменгі шығанақты зерттеген кезде оны егжей-тегжейлі сипаттаған. 1971 жылы шейх Заид Біріккен Араб Әмірліктерінің алғашқы президенті болып сайланды және осы аралды демалыс орны ретінде таңдады. 1977 жылы ол аралда аң аулауға тыйым салатын заң қабылдады және «Шөлді көгалдандыру» бағдарламасы аясында оны жануарлар дүниесін қорғау орны ретінде дамытуға кірісті.

Жабайы табиғат және жануарлар дүниесі

Араб ориксінен, сомали страусынан, газель мен бұғыдан бастап, торлы жирафтарға, дельфиндер мен теңіз тасбақаларына дейін аралда көптеген түрлер қоныстанды. Аралда кездесетін жүзден астам жабайы құстардың көптеген түрлері бұл аймаққа тән. Аралда 30-ға жуық сүтқоректілер түрі бар, оның ішінде антилопаның түрлі-түрлі нұсқалары және құрып кету қаупі төнген араб ориксінің әлемдегі ең ірі тобының бірі. Арабиялық орикс, антилопаның бір түрі, бұрын жабайы табиғатта жойылып кеткен, бірақ қазір аралда 400-ден астам орикс еркін қыдырып жүр. Сер-Бани-Яс аймағының жартысын алып жатқан Арабия жабайы табиғат паркі, арал келушілерге ашық болғанда, жануарлардың еркін қозғалуына мүмкіндік береді. Паркте Арабия түбегіне тән 13 000-ға жуық жануар бар, оның ішінде құрып бара жатқан араб ориксі, құм газелі және тау газелі, сондай-ақ гепард және жолақты гиена сияқты еркін жүретін жыртқыштар мен күйектілер де кездеседі. Зерттеулер мен табиғатты қорғау жұмыстары парктің қазіргі дамуының маңызды бөлігі болып табылады, сонымен қатар келушілерге арналған жануарлар әлемі мен шытырман оқиғаларға толы іс-шаралар да ұсынылады. Оларға сафари, табиғат жолдары, тау велосипедтерімен жүру және ашық ауада тамақтану кіреді. Сер-Бани-Яс Халықаралық табиғатты қорғау одағының аса қауіпті немесе осал деп санайтын көптеген жануарлардың мекені, оның ішінде теңіз тасбақалары, құм газельдері, Барбарий қойы, араб тахы және орикс. Сондықтан арал осы жануарларды болашақ ұрпақ үшін қорғауда маңызды рөл атқарады. Сер-Бани-Ястан 10 000-нан астам жануар Абу-Даби құрлығындағы Лива шөліндегі сияқты жануарлар қорықтарына босатылды. Бұл бағдарлама Абу-Дабидің қоршаған ортаны қорғау агенттігімен бірлесіп жүзеге асырылды.

Қонақжайлық

Аралдың солтүстік-батыс бөлігінде, лагунаның жанында орналасқан Desert Islands Resort & Spa by Anantara курортында 64 бөлме, оның ішінде алты жеке коттедж бар. Курортта үш мейрамхана, спа-орталық, денсаулық клубы, балалар клубы және бизнес орталықтары да бар. TDIC (Туризмді дамыту және инвестициялық компаниясы) 2014 жылдың мамыр айында аралда жаңа қонақ үйді жалға алу мүмкіндігін жариялады. MSC Cruises және TUI Cruises сияқты бірнеше круиз компаниялары аралдың шағын бөлігін апталық круиздердегі жеке арал ретінде пайдаланады. Бұл бөлімде жағажайлар, сондай-ақ бірнеше барлар мен швед үстелі аймақтары орналасқан.

Тұрақтылық

Арал табиғатын және нәзік экожүйесін құрметтеу арқылы дамытылуда. Аралда аймақтың алғашқы жел турбинасы жұмыс істейді, оның қуаты 850 киловаттқа жетеді. Қазіргі уақытта ол ұлттық желіден келетін энергиямен қатар, аралдың инфрақұрылымын қуаттандыру үшін энергия өндіріп тұрады. Арал сонымен қатар, электр желісіне қосылмаған қызметкерлердің жатақханаларының бір бөлігін қуаттандыру үшін күн энергиясын пайдаланады. Абу-Дабиде орналасқан "Масдар" жаңаруға жарамды энергия компаниясы жел энергиясын өндіру қуатын 30 мегаваттқа дейін арттыру жоспарларын жариялады.

Көлік

Ұшулар Сэр Бани Яс әуежайы арқылы қолжетімді.