Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тар мойынды ыдыс – ыдыс түрі.
Narrow necked container
the type of container
Шыны бөтелке – шыныдан жасалған бөтелке. Шыны бөтелкелердің көлемі әртүрлі болуы мүмкін, бірақ көбінесе 200 миллилитрден 1,5 литрге дейінгі көлемде кездеседі. Шыны бөтелкелерді тағамдық дәмдеуіштер, газдалған сусындар, спирттік ішімдіктер, косметика, тұздау және консервілеу үшін жиі пайдаланады; кейде олар хабарламаларды немесе жазбаларды бейресми түрде тарату үшін де қолданылады. Бұл бөтелкелер тұтыну және коммерциялық салаларда қолданылады.
A glass bottle is a bottle made from glass. Glass bottles can vary in size considerably, but are most commonly found in sizes ranging between about 200 millilitres and 1.5 litres. Common uses for glass bottles include food condiments, soda, liquor, cosmetics, pickling and preservatives; they are occasionally also notably used for the informal distribution of notes. These types of bottles are utilitarian and serve a purpose in commercial industries.
Тарих
Шыны бөтелкелер мен шыны ыдыстар әлемнің көптеген үйлерінде кездеседі. Алғашқы шыны бөтелкелер Месопотамияда б.з.д. 1500 жылдары, ал Рим империясында шамамен б.з. 1 жылы жасалған. Американың шыны бөтелкелер мен шыны ыдыстар өнеркәсібі 1600 жылдардың басында, Джеймстаун қоныстанушылары алғашқы шыны балқыту пешін салған кезде дүниеге келді. 1903 жылы автоматты шыны бөтелке қалыптау машинасының ойдағыдай жұмыс істеуі бөтелке жасау процесін индустрияландырды.
Glass bottles and glass jars are found in many households worldwide. The first glass bottles were produced in Mesopotamia around 1500 B. C., and in the Roman Empire in around 1 AD. America's glass bottle and glass jar industry was born in the early 1600s, when settlers in Jamestown built the first glass melting furnace. The invention of the automatic glass bottle blowing machine in 1903 industrialized the process of making bottles.
Өндiру
Алғашқы бөтелкелер мен ыдыстарды ежелгі адамдар жасаған. Шыны жасау үшін құрамындағы заттар балқытылып, одан кейін балшықтан жасалған формаларға қойылған ерітілген масса батырылған. Шыны суыған соң, ішкі жағындағы балшық жоғарылап, қуыс шыны ыдыс қана қалды. Сол кездегі оттың температурасы қазіргі пештерге қарағанда төмен болғандықтан, шыны өте жұқа болды. Б.з. дейін 1 шамасында үрлеу құбыры ойлап табылды. Бұл құбырдың бір жағынан ерітілген шыны жиналып, екінші жағынан үрлеп қуыс ыдыс жасауға мүмкіндік берді. Кейін қалыптар қолданыла бастады, содан кейін 1886 жылы Йоркшир темір қорының негізін қалаушы Говард Матраверс Эшли "Press and Blow" деп аталатын жартылай автоматты машинаны ойлап тапты. 1904 жылы Майкл Оуэнс Эдисон үшін Огайо штатында электр шамдарын өндіргеннен кейін автоматты бөтелке жасау машинасының авторы болды. Бөтелкелер жасалғаннан кейін тең емес немесе тым жылдам салқындау салдарынан ішкі кернеуге ұшырауы мүмкін. Кернеуді болдырмау және бөтелкені мықтырақ ету үшін шыны ыдыстарды баяу салқындатуға арналған отқа пісіру пеші немесе "лехр" пайдаланылады. Сұйық толтырылған шыны бөтелке құлағанда немесе соққыға ұшырағанда, су соққысының әсерінен гидродинамикалық кернеу туындап, бөтелке сынуы мүмкін.
The earliest bottles or vessels were made by ancient man. Ingredients were melted to make glass and then clay forms were dipped into the molten liquid. When the glass cooled off, the clay was chipped out of the inside leaving just the hollow glass vessel. This glass was very thin as the fire was not as hot as modern day furnaces. The blowpipe was invented around 1 B. C. This allowed molten glass to be gathered on the end of the blow pipe and blown into the other end to create a hollow vessel. Eventually, the use of a mold was introduced, followed by the invention of a semi automatic machine, called the Press and Blow, by Yorkshire Iron founder, Howard Matravers Ashley, in 1886. In 1904 Michael Owens invented the automatic bottle machine, after working on the production of Electric lightbulbs, in Ohio, for Edison. Once made, bottles may suffer from internal stresses as a result of unequal, or too rapid cooling. An annealing oven, or 'lehr', is used to cool glass containers slowly to prevent stress and make the bottle stronger. When a glass bottle filled with liquid is dropped or subjected to shock, the water hammer effect may cause hydrodynamic stress, breaking the bottle.
Белгілер
Қазіргі заманғы бөтелкелер қалыпқа түсірілген кезде, бөтелкенің түбіне (төменгі жағына) белгілер салынады. Бұл белгілердің мақсаты әртүрлі: бөтелке өндірісінде қолданылған машинаны анықтау (сапаны бақылау үшін), бөтелкенің өндірушісін көрсету, бөтелкені қанша көлемде толтыру керектігін, бөтелке өндірілген күнді, сондай-ақ басқа да мәліметтерді ұсыну. Бөтелкедегі қабаттама – бұл көтеріңкі әріптер, сандар және/немесе суреттер, олар сатып алушыға бөтелкенің ішіндегі зат туралы ақпарат беру немесе бөтелкеге меншік құқығын белгілеу үшін жасалған.
Modern bottles, when moulded, will be given marks on the heel (bottom) of the bottle. These marks serve a variety of purposes, such as identifying the machine used in the production of the bottle (for quality control purposes), showing the manufacturer of the bottle, how much to fill the bottle to, the date the bottle was manufactured, as well as other information. Embossing on a bottle consists of raised lettering, numbers, and/or designs which were intended to inform the purchaser in some way of the contents or to establish ownership of the bottle.
Жабылулар
Шыны бөтелкелердің ішіндегісін сыртқа шығармай, тығыздап жабу үшін әртүрлі жабылу түрлері қолданылады. Ертедегі бөтелкелер балауызбен, ал кейіннен тығынмен жабылатын болған. Бүгінде бұрандалы қақпақтар мен тығындар жиі қолданылады.
Glass bottles have a variety of closures to seal up the bottle and prevent the contents escape. Early bottles were sealed with wax, and later stoppered with a cork. More common today are screw caps and stoppers.
Тарату
Шыныны қайта өңдеу арқылы шикізаттың көп бөлігі қалпына келтіріледі. Кейбір елдер қайта өңдеуді қолдау үшін тара контейнерлеріне ақы төлеу жүйесін енгізді.
Glass recycling recovers a high rate of raw materials. Some countries have adopted container deposit legislation to encourage recycling.