Кіріспе

Палестиналық белсенді 11 қазанда өлтірілген күні ол Калифорния штатының Фонтен-Вэлли қаласындағы синагогта жұма намазында сөз сөйлеуге жоспарланған еді. Өлтірілгенге дейін Одех Nightline телешоуында пайда болды. Бағдарламада Одех пен Еврейлерді қорғау лигасының өкілі арасындағы пікір алмасу көрсетілді. Кейін Одех Санта-Ана қаласындағы 1905 Шығыс 17-ші көшедегі кеңсесінің есігін ашқанда бомбадан қаза тапты.

Қылмысқа қарсы реакция

"Қысыққорлыққа қарсы лига" және "Америкалық еврей комитеті" екеуі де осы кісі өлтіруді айыптады. АҚШ президенті Рональд Рейган көңіл айту хабарын жолдады. Ол сондай-ақ: "Леон Клингофферді жоқтап жылаған сәтте менің көз жасым таусылды" деді. 1987 жылы Араб-Америка институтының директорының орынбасары Хелен Хатаб Самхан Одехтің өлтірілуі "араб-американдық қауымдастықтың бүкіл ел бойынша дүрліктірді және саяси төзбеушіліктің американдық топырақта арабтарға қарсы терроризмге қалай ұласқанын көрсетті" деп жазды. Ол бұл қылмысты "саяси расизмнің" мысалы деп атады, яғни Палестинаны қолдайтын арабтардың пікірлерін, сондай-ақ осы пікірлерді жақтаған адамдар мен топтарды нысанаға алған расизмді білдіреді. Самхан сондай-ақ ФБР директоры Уильям Вебстердің Одехтің өлтірілуінен кейін: "Арабтар немесе арабтардың пікірін қолдайтындар қауіпті аймаққа кірді, оларды әлі толық анықталмаған және сотқа тартылмаған бір топ нысанаға алды" деп ескерткенін атап өтті. 1986 жылдың ақпан айында ФБР Алекс Одехты өлтірген бомбалауды террористік акт деп классификациялады. Шілдеде олар бастапқы ұстанымынан шегініп, бұл шабуылға және тағы төрт шабуылға "вероятно" JDL жауапты екенін, бірақ JDL немесе басқа топқа кінәлау "әлі тергеуді күтуде" екенін мәлімдеді. Рубин тағы да JDL-дің қатысы бар екенін жоққа шығарды. "ФБР жасап жатқан нәрсе қарапайым", - деді ол, - "Біреу жаңалық агенттігіне қоңырау шалып немесе "Ешқашан емес" деген фразаны қолданады, содан кейін олар бүкіл топты жамандауға болады. Бұл трагедия". JDL Одехтің өлтірілуіне қатысы жоқ екенін мәлімдеді. 1985 жылғы қастандықтан кейін ФБР бірден үш күдіктіні анықтады: Роберт Мэннинг, Кит Фукс және Энди Грин, олардың барлығы JDL-мен байланысы бар деп саналды және оқиғадан кейін көп ұзамай Израильге қашып кетті. ФБР-дің сол кездегі директорының орынбасары Флойд Кларк ішкі меморандумда негізгі күдіктілер Израильге қашып, Батыс жағалаудағы Израильтік поселенің бірі – Кириат Арбада тұрып жатқандарын мәлімдеді.

Роберт Мэннингтің тұтқындалуы мен сотталуы

1988 жылы ФБР Роберт Мэннингтің әйелі Рошель Мэннингті 1980 жылғы шілдеде Калифорния штатының Манхэттен-Бич қаласында компьютерлік компанияның хатшысы Патрисия Уилкерсонды өлтірген пошта бомбалауына күдікті ретінде қамауға алды. Рошель Мэннинг Одехтің өліміне де күдікті деп есептелді. Оның күйеуі Роберт Мэннингке де айып тағылды, ол Одех бомбалауының басты күдіктісі саналды. Мэннинг бұрын 1972 жылы Голливудта араб белсендісінің үйін бомбалауы үшін сотталған, сондай-ақ 1985 жылы болған үш бомбалау оқиғасына да күдікті болды, олардың бірі Цхерим Сообзоковты өлтірді. Рошель мен Роберт Мэннинг екеуі де JDL мүшелері болған. Рошельдің қазылар алқасы келісімге не келе алмады, ал сот процесі тоқтатылғаннан кейін ол күйеуіне қосылу үшін Израильге кетті. 1989 жылы американдық журналист Крис Хеджес Роберт Мэннингтің Кириат-Арбада тұратынын, жалған есім қолданғаны арқылы анықтады. АҚШ үкіметі 1991 жылы Роберт Мэннингті экстрадициялауды сұрады. Сондай-ақ, Рошель Мэннингті қайта соттау үшін экстрадициялауды талап етті. Израиль соттарында экстрадициясын болдырмау үшін екі жылдық сот таласынан кейін Роберт Мэннинг 1993 жылы экстрадицияланды. Роберт Мэннинг Уилкерсонды өлтірген бомбалау шабуылына қатысқандығы үшін айыпталды және сотталды; 1994 жылдың ақпан айында судья Дикран Тевризиан оны шартты түрде босату мүмкіндігінен бұрын кемінде 30 жылға бас бостандығынан айырды. Кейін бұл мерзім шартты түрде босатуға дейін 10 жылға дейін қысқартылды. USP Ломпокта бірнеше жыл түрмеде отырғаннан кейін Мэннинг Аризона штатының Финикс қаласындағы орташа қауіпсіздік деңгейі бар федералды түрмеге ауыстырылды. Рошель Мэннинг 1994 жылдың 18 наурызында Израиль түрмесінде қайтыс болды, Израиль Жоғарғы Соты экстрадицияға қарсы соңғы апелляциясын қабылдамағаннан кейін АҚШ-қа экстрадициялауды күтіп отырғанда.

Кейінгі дамуы

1994 жылдың сәуірінде алжирлік-американдық мүсінші Халил Бендиб салған Алекс Одех ескерткіші Санта-Ана орталық кітапханасының алдына, Яһуди қорғаныс лигасының наразылықтарына қарамастан, орнатылды. 1996 жылдың 11 қазанында, оның өліміне толы он бір жылда, вандалдар ескерткішке қиындық келтірді. 1997 жылдың 6 ақпанында вандалдар ескерткіштің үстіне екі галлон қызыл бояу құйды. JDL төрағасы Ирв Рубин: «Менің ойымша, бұл кісі [Оде] соғыс қылмыскері» деді. Америкалық арабтарға қарсы кемсітушілік комитеті Одехтің өлтірушілерін ұстау үшін үкіметтен күш салуды талап етті. 1996 жылдың 27 тамызында ФБР Одехтің өлтірушілерін ұстауға көмектесетін ақпарат үшін 1 миллион доллар сыйақы жариялады. JDL мүшелері сыйақы туралы хабарлаған ФБР өкілдерін келеңсіретті. 2007 жылы ФБР, бұрынғы Яһуди қорғаныс лигасының мүшесі, 2001 жылы Оңтүстік Калифорниядағы мешітке және араб-американдық конгрессменнің кеңсесіне бомбалау жоспары үшін 20 жылға сотталған Эрл Крюгель есімді қайтыс болған дереккөзден ақпарат алғанын мәлімдеді. Дәл осы айыптаулар бойынша сотталуды күтіп отырған кезде түрмеде қайтыс болған Ирв Рубиннің Крюгельге Одехтің өліміне жауапты адамдардың есімдерін айтқаны және Крюгельдің де ФБР-ге сол есімдерді жеткізгені хабарланды. Бомбалауды Мэннинг және тағы екі JDL белсендісі, Кит Фукс және Энди Грин жасаған деп күдіктелді, олардың барлығы Израильге қашып, соттан және экстрадициядан жалтарып отыр. Мэннинг Батыс жағалаудағы Израильдің Кириат Арба елді мекеніне қоныстанған деп есептеледі. Америкалық арабтарға қарсы кемсітушілік комитеті Одехтің естелігін құрметтеп, оның өлтірушілерін соттауға шақыруын жалғастыруда. 2023 жылдың қазанында Роберт Мэннинг шартты түрде босатылып, 2024 жылдың шілдесінде толық босатылуы күтілуде.