Тайланд риджбегі – сирек кездесетін тайланд тұқымы. Ерекшеліктері: денесіндегі қысқа қыл, қабырғасындағы тік қылдар, орташа мөлшері. Тек үш тұқымның бірі!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тайлық риджбек (ไทยหลังอาน) – Таиландтан шыққан ит. Тайлық риджбек – дүние жүзіндегі үш тұқымның бірі, оның арқасында бағыты қалған жүніне қарама-қарсы өсетін қысқа жүні болады. Қалған екеуі – Родезиялық риджбек және Фу Куок риджбегі.
The Thai Ridgeback (ไทยหลังอาน, ) is a dog from Thailand. The Thai Ridgeback is one of only three breeds that has a ridge of hair that runs along its back in the opposite direction to the rest of the coat. The other two are the Rhodesian Ridgeback and the Phu Quoc Ridgeback.
Сыртқы келбеті
Тайландтық риджбек – бұлшықетті, орташа өлшемді, сыртқы тұқымға жататын ит. Басы клинді тәрізді, үшбұрышты, тік тұратын құлақтары және өте қысқа, тегіс түктері болады. Арқасында, құйрық қанатының ар жағынан жамбасқа дейін созылатын, кері бағытта өсетін түктерден қалыптасқан айқын қыртысы бар. Көбінесе, қыртысы жоқ күшіктер де туылуы мүмкін. Тайландтық риджбектер бұлшықетті және ағысқан дене бітіміне ие, осының арқасында өте епті болады. Құйрығы жоғары қарай иіліп, серп немесе қылыш тәрізді болады. Маңдайында терең әрі айқын әжімдер болады. Шығыс тұқымдарының көптегені сияқты, Тайландтық риджбек те "қиялы жақ" құрылымын сақтап қалған, яғни жақ сүйектері қысылғанда жоғарғы және төменгі тістер бірімен бірі келісіп жабылады. Тіл қара немесе қара дақтармен болуы мүмкін. Көздері бадам тәрізді, қоңыр, бірақ көк түсті иттерде янтарь түсіне жуық болуы мүмкін. Құлақтары төмен орналасқан және сәл сыртқа қарай бағытталған. Күшік өскен кезде құлақтары бірте-бірте тік тұрады, оларды кесудің қажеті жоқ. Арқасы түзу және тегіс. Түктері қысқа, қатты және тік. Түктерінің ұзындығы мен тығыздығына байланысты, түлеу өте аз болады, жылына бір-екі рет жүреді. Бұл тұқымда астыңғы түк болмағандықтан, басқа ит тұқымдарына аллергиясы бар адамдарға көбінесе шаштары көбірек мазаламайды. Түсі тек көк, қара, қызыл немесе құмдық болуы керек, ал қызыл түсті иттерде қара маска болуы мүмкін. Дегенмен, жолақты және ақ түсті де кездеседі, бірақ бұл қабылданбаған түстер. Халықаралық көрмелерде және жарыстарда еркектердің иық биіктігі 56–61 см (22–24 дюйм), ал әйелдердің 51–56 см (20–22 дюйм) болуы керек. Әйелдердің салмағы орташа есеппен 16–25 кг (35–55 фунт), ал еркектердің 23–34 кг (51–74 фунт) болуы керек. Сегіз түрлі қыртыс үлгісі анықталған: ине, қауырсын, жебе, лютня, скрипка, боулинг доп, жапырақ және еріндік. Барлық үлгілерге рұқсат етіледі, бірақ олар анық көрініп, симметриялы болуы керек. Қыртыс неғұрлым кең болса, соғұрлым құнды болып саналады.
The Thai Ridgeback is a muscular, medium sized pariah type dog with a wedge shaped head, triangular shaped prick ears, and a very short, smooth coat. It has a pronounced ridge on its back formed by hair growing in the opposite direction that extends from behind the withers to the hips. Puppies are occasionally born ridgeless. Thai Ridgebacks have a muscular and streamlined body, making them extremely agile. The tail is carried upward called a sickle or sword tail. Its forehead wrinkles with enormous expression. Like many eastern breeds, the Thai Ridgeback has retained a 'scissor jaw' where upper and lower teeth interlock when the jaw bones clamp down. The tongue can be black or have black marks. Eyes are almond shaped and brown but may be amber in blue dogs. The ears are set low and point slightly outward. The ears stand up progressively during the puppy growth period; they are not cropped. The back is straight and level. The coat is short, hard, and straight. Due to the length and density of the coat shedding is minimal, occurring once or twice yearly. Because this breed does not have an undercoat the hair does not usually bother people allergic to other breeds of dogs. Coat must be solid colors of blue, black, red or fawn with a black mask being acceptable on reds. However, brindle and white are also found but are not acceptable colors. For international show and competition, shoulder height should be 22–24 inches (56–61 cm) in males and 20–22 inches (51–56 cm) in females. The weight averages 35–55 lbs (16–25 kg) in females and 51–74 lbs (23–34 kg) in males. Eight distinctive ridge patterns have been identified: needle, feather, arrow, lute, violin, bowling pin, leaf, and saddleback. All patterns are acceptable, but must be clearly defined and symmetrical. The broader the ridge, the more highly it is prized.
Денсаулық
Тайлық риджбектер – мықты, жалпы алғанда денсаулығы жақсы тұқым, туа біткен денсаулық мәселелері аз. Бұл тұқымның Тайландта көбеюі өте жақын уақытқа дейін тек табиғи іріктеу арқылы жүзеге асырылды. Үйге үйретілген популяциясы шағын. Тұқымдық депрессия бұл тұқымда байқалған жоқ. Тайлық риджбек иті дермоидтық синусқа бейім. Популяциялық араласу нәтижесінде алынған қазіргі тай риджбектері жамбас дисплазиясы және басқа да генетикалық бұзылыстарға бейім болуы мүмкін.
Thai ridgebacks are a hearty, overall healthy breed with few inherent health issues. The breed has reproduced in Thailand almost exclusively by natural selection until the very recent past. The domesticated population is small. Inbreeding depression has not been observed in the breed. Thai Ridgeback Dogs are prone to dermoid sinus. Modern lines of Thai Ridgeback, resulting from interpopulation crosses, may also be prone to hip dysplasia and other genetic disorders.
Тендерлік
Тайланд риджбегі – ақылды тұқым. Энергия деңгейі көбінесе орташадан жоғары болады, күнінің көп бөлігін жайбарақат өткізеді, ал белсенділік кезеңдері кездейсоқ ұрғылып тұрады. Жақсы тәрбиеленген және дұрыс әлеуметтендірілген тайланд риджбектері адал, махаббатқа бөленген отбасылық жануарлар болады. Олар үйлерін және отбасын қорғауға табиғи бейім, ал тиісінше әлеуметтендірілмесе, агрессивті немесе ұялшақ болуы мүмкін. Иттің мінез-құлқын толық түсіне білетін, тұрақты иелеріне ұсынылады. Географиялық оқшаулану мен адаммен байланыс тапшылығының салдарынан тай риджбегі тәуелсіздігін сақтайды және бастапқы табиғи инстинкттері мен қозғалыстары, әсіресе жемқорлық инстинкті, көбінесе сақталады. Өзінің ерекшелігіне байланысты, тай риджбегін жаңадан ит өсірумен айналысатын адамдарға ұсынуға болмайды. Олар өте жақсы секіру қабілетіне ие және дұрыс бақыланбаса, қашуға тырысуы мүмкін.
Thai Ridgebacks are an intelligent breed. The energy level is typically medium to high, with most of the day spent lounging and activity periods occurring in sporadic bursts. Well bred and properly socialized Thai Ridgebacks make loyal, loving family pets. They are naturally protective of their home and family and can be aggressive or shy when not properly socialized. They are best kept by consistent owners who have a thorough understanding of dog behavior. Because of prior geographic isolation and lack of human contact, the Thai Ridgeback remains independent minded and much of the original natural instinct and drives remain intact, particularly prey drive. Due to its nature, the Thai Ridgeback is not recommended for the novice dog handler. They have an excellent jumping ability and may seek to roam if not properly contained.
Қалқа
Риджбектің қалыптасуына екі эпистатикалық гендер тобы жауапты. Бірінші топ жотаның болуын анықтайды. Екінші топ жотаның мөлшерін анықтайды – жоқтан бастап өте үлкенге дейін (жаққа дейін созылатын). Соңғысы, яғни иттің гендері неғұрлым көп болса, жота соғұрлым кең болады. Жота екі ген тобында да кем дегенде бір доминантты аллель болған жағдайда ғана пайда болады.
The ridgeback is under a control of two groups of epistatic genes. The first determines the existence of the ridge. The other determines the size of the ridge, from none to very large (down to the side) the latter, the more the genes in the dog, the broader is the ridge. The ridge will appear only if there is at least one dominant allele in both groups.
Түсі
Түстің түсі екі эпистатикалық гендер тобының бақылауында болады. Бірінші топ түстің қара, қоңыр, қызыл немесе көк болатынын анықтайды. Үстемдік қатары: қара, жолақты, қызыл, ақ. Түстің қарқындылығын өзгертетін гендер тобы бақылайды. Екінші топ түстердің ағаруын бақылайды. Қара түс сұр/күміс/көк түске дейін ағаруы мүмкін, ал қызыл түс құмдық түске айналады. Қалыпты түс ағарған түске қарағанда үстем.
Coat color is also under a control of two groups of epistatic genes. The first determines the color of the coat if it should be black, brown, red or blue. The series of dominance is black to brindle to red to white. The intensity of the coat color is under control of a set of modifying genes. The other group controls the dilution of the colors. Black can be dilute to gray/silver/blue, and red will turn fawn. The normal color is dominance over the diluted.
Тарих
Риджбек иттерінің басқа да қолданыстағы тұқымдары – Африкадан шыққан Родезия риджбегі және Вьетнамнан Фу Куок риджбегі, ол тайлық риджбектен сәл кішідірек. Родезия риджбегінің тегінің бір бөлігі Оңтүстік Африканың жергілікті Хоттентот-Хой итіне жетеді, ол қырқалы иттің белгілі бір түрі. Қырқаның пайда болуына себеп болатын ген ортақ атадан мұраға қалған: «Риджбек иттеріндегі қырқаның географиялық шығу тегі әлі де жұмбақ күйінде, сондықтан риджбек иттеріндегі қырқа мутациясы тектік тұрғыдан бірдей екеніне нақты дәлелдер келтірілді, және Азия мен Африкада (Эпштейн, 1937) параллель мутациялардың пайда болу ықтималдығы жоқ деп саналады».
The other existing breeds of ridgeback dog are the Rhodesian Ridgeback from Africa and the Phu Quoc Ridgeback from Vietnam, which is somewhat smaller than the Thai Ridgeback. The Rhodesian Ridgeback is partly descended from the southern African indigenous Hottentot Khoi dog, a known ridge bearing dog. The gene that causes the ridge has been inherited from a common ancestor: "The geographical origin of the ridge present in Ridgeback dogs is still a mystery, thus solid proof has now been provided that the ridge mutation in Ridgeback dogs is identical by descent and the likelihood of parallel mutations occurring in Asia and Africa (Epstein, 1937) can therefore be rejected."