Бигль – кішкентай иісші ит тұқымы — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Кішкентай иіс іздеуші иттер тұқымы, ит тұқымы.

Бигл – кішкентай иіс іздеуші иттер тұқымы, сыртқы түрі үлкен түлкі итіне (foxhound) ұқсас. Бигл негізінен қоян аулау үшін өрбітілген, бұл аулау түрі "бигльдік аулау" деп аталады. Ұлы сезімталдыққа және жоғары іздеу инстинктісіне ие болғандықтан, бигл бүкіл әлемде карантиндегі тыйым салынған ауыл шаруашылығы өнімдерін және азық-түліктерді табу үшін қолданылатын басты тұқым. Бигл өзінің шағын өлшемі, жақсы мінезі және тұқым қуалайтын денсаулық проблемаларының болмауы себепті танымал үй жануарларына жатады. Қазіргі заманғы тұқым 1830 жылдар шамасында Ұлыбританияда бірнеше тұқымдардан, оның ішінде Талбот иті, Солтүстік ел биглі, Оңтүстік иті және, мүмкін, Харриерден дамыған. Биглдер ел мәдениетінде Елизавета дәуірінен бері әдебиетте және суреттерде бейнеленген, ал соңғы кезде фильмдерде, теледидарда және комикстерде де кездеседі.

Тарих

Бигльдің тегі белгісіз. Бигльдер Харриерге және жойылып кеткен Оңтүстік Итке ұқсас, бірақ олар кішкентай және баяу. 19 ғасырғы дереккөздерде бұл тұқымдардың атаулары жиі алмастырылып қолданылған, және екі атау да бір кішкентай түрге қатысты болуы мүмкін. Джордж Джессидің 1866 жылғы «Британ Итінің Тарихына Зерттеулер» еңбегінде 17 ғасырдың басындағы ақын және жазушы Герваз Маркхэмның сөзі келтіріледі: бигль ер адамның алақанына сыйып, «кішкентай қолғап бигль» деп аталады, ол әйелдердің белдікшесіне серік бола алады, ал далада кез келген иттей шапшаңдықпен жүгіреді, тек оның үні қамыс сияқты жұмсақ. 18 ғасырға қарай, қоян мен заяц аулау үшін екі тұқымды өрбітті: Оңтүстік Ит және Солтүстік Ел Биглі (немесе Солтүстік Ит). Төртбұрышты басы және ұзын, жұмсақ құлақтары бар, бойы биік әрі салмақты Оңтүстік Ит Трент өзенінің оңтүстігінде кең таралған және Талбот Итімен тығыз байланысты болған. Баяу болғанымен, ол төзімді және иіс сезу қабілеті өте жақсы болған. Солтүстік Ел Биглі, мүмкін Талбот тұқымының бір тармағы мен Грейхаундтың буданынан шыққан, негізінен Йоркширде өсірілді және солтүстік округтерде кең таралған. Ол Оңтүстік Иттен кішкентай, жеңіл және тұмсығы сүйір болған. Ол оңтүстік Иттен жылдам, бірақ иіс сезу қабілеті нашар дамыған. «Қалта Биглінің» стандарттары 1901 жылы бекітілді, бірақ бұл генетикалық желілер қазір жойылған, әйтсе де, қазіргі селекционерлер осы түрді қайта жаңғыртуға тырысып жатыр.

Қазіргі заманғы тұқымның дамуы

1830 жылдары Эссекс округінде пастор Филипп Хонивуд бигльдер үйірмесін құрды; осы үйірменің қазіргі тұқымның негізін қалағаны белгілі. Үйірменің тегі туралы жазбалар сақталмағанмен, Солтүстік бигльдері мен Оңтүстік иттәрінің көптеп кездескені айтылады; Уильям Юатт бигльдің қан тамырында Харриерлердің үлкен үлеске ие екенін болжады, бірақ Харриердің өзінің шығу тегі бұйырмаған. Хонивудтың бигльдері кішкентай, иығына дейін жеткен, және Джон Миллс жазғандай (1845 жылы «Спортсмен кітапханасында») толығымен ақ болған. Осы шамада Альберт ханзадасы мен Лорд Винтертон да бигль үйірмелерін ұстаған, патшалық қолдау сөзсіз тұқымға қызығушылықты жаңартқан, бірақ Хонивудтың үйірмесі үш үйірменің ең жақсысы саналды. Қазіргі тұқымды дамытуға үлес қосқанымен, Хонивуд аң аулауға арналған итттерді өсіруге баса назар аударды, ал Томас Джонсонға тартымды және қабілетті аңшы итттер өсіру үшін селекция жұмысын жетілдіруді тапсырды. Екі түрге бөлінді: қалың жүнді және тегіс жүнді. Қалың жүнді бигль 20 ғасырдың басына дейін сақталды, тіпті 1969 жылы иттер көрмесінде бір иттің көрсетілгені туралы жазбалар бар, бірақ бұл түрі қазір жойылды, стандартты бигльдің қан тамырына сіңген болуы мүмкін. 1840 жылдары стандартты бигль типі қалыптаса бастады. Солтүстік бигльдері мен Оңтүстік итттері арасындағы айырмашылық жоғалып, бірақ жаңа пайда болған үйірлер арасында мөлшері, мінезі және сенімділігі жағынан әлі де үлкен айырмашылықтар болды. 1856 жылы «Стоунхендж» (Джон Генри Уолштің псевдонимі), «Британдық ауылдық спорты туралы нұсқаулықта» бигльдерді төрт түрге бөліп сипаттады: орташа бигль; кішкентай немесе тізеге қоятын бигль; түлкі биглі (фоксхаундтың кішірек, баяу нұсқасы); және басқа түрлердің кез келгенімен және шотланд терьер тұқымдарының бірімен будандастырылған дөрекі жүнді немесе терьер биглі. Сондай-ақ, Стоунхендж стандартты сипаттаманың бастауын берді:

Reverend Phillip Honeywood established a beagle pack in Essex in the 1830s; it is believed that this pack formed the basis for the modern breed. Although details of the pack's lineage are not recorded, it is thought that North Country Beagles and Southern Hounds were strongly represented; William Youatt suspected that Harriers formed a good majority of the beagle's bloodline, but the origin of the Harrier is itself obscure. Honeywood's Beagles were small, standing at about at the shoulder, and pure white according to John Mills (writing in The Sportsman's Library in 1845). Prince Albert and Lord Winterton also had Beagle packs around this time, and royal favor no doubt led to some revival of interest in the breed, but Honeywood's pack was regarded as the finest of the three. Although credited with the development of the modern breed, Honeywood concentrated on producing dogs for hunting and it was left to Thomas Johnson to refine the breeding to produce dogs that were both attractive and capable hunters. Two strains were developed: the rough coated and smooth coated varieties. The rough coated beagle survived until the beginning of the 20th century, and there were even records of one making an appearance at a dog show as late as 1969, but this variety is now extinct, having probably been absorbed into the standard beagle bloodline. In the 1840s, a standard beagle type was beginning to develop. The distinction between the North Country Beagle and Southern Hound had been lost, but there was still a large variation in size, character, and reliability among the emerging packs. In 1856, "Stonehenge" (the pseudonym of John Henry Walsh), writing in the Manual of British Rural Sports, was still dividing beagles into four varieties: the medium beagle; the dwarf or lapdog beagle; the fox beagle (a smaller, slower version of the Foxhound); and the rough coated or terrier beagle, which he classified as a cross between any of the other varieties and one of the Scottish terrier breeds. Stonehenge also gives the start of a standard description:

Блоккойт|Мөлшері бойынша бигль 10 дюйм, тіпті одан да аз, 15 дюймға дейін жетеді. Олар пішінімен шағын ескі оңтүстік итіне ұқсайды, бірақ көбірек әдемілік пен тазалыққа ие, сондай-ақ аң аулау стилінде де оған ұқсайды. Бигль клубы 1890 жылы құрылды және алғашқы стандарт сол жылы жасалды. Келесі жылы Харриерлер мен Бигльдер иелерінің қауымдастығы құрылды. Екі ұйым да тұқымның мүддесін қорғауға және Бигльдің стандартты түрін шығаруға ұмтылды. 1902 жылы үйірлердің саны 44-ке жетті. Бигль тұқымы 1885 жылы Американдық Kennel Club (AKC) тарапынан мойындалды. 20 ғасырда бұл тұқым бүкіл әлемге тарады.

Танымалдық

Оның құрылуы кезінде Харриерлер мен Бигльдер шеберлерінің қауымдастығы 1889 жылы басталған Питербородағы тұрақты көрмені өз басқаруына алды, ал Ұлыбританиядағы Бигль клубы 1896 жылы алғашқы көрмесін өткізді. Таза тұқымды иттер ретінде бигльдер өздерінің туған жері Англияға қарағанда АҚШ пен Канадада әлдеқайда танымал болды. Американың Ұлттық Бигль клубы 1888 жылы құрылды және 1901 жылы бигль көрменің «Ең жақсы ит» атағын жеңіп алды. Ұлыбританиядағыдай, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі белсенділік минималды болды, бірақ соғыс тоқтағаннан кейін АҚШ-та осы тұқымның қайта жандануы күштірек болды. 1928 жылы ол Вестминстер Кеннел клубының көрмесінде бірнеше жүлде алды, ал 1939 жылы Бигль – Чемпион Медоуларк Драгсман – жылдың ең үздік американдық асыл тұқымды иті атағын жеңіп алды. 2008 жылдың 12 ақпанында «K Run's Park Me In First (Uno)» атты бигль Вестминстер Кеннел клубының көрмесінде «Ең жақсы ит» санатында жеңіске ие болды – бұл бәйге тарихындағы тұңғыш рет болды. Солтүстік Америкада олар 30 жылдан астам уақыт бойы ең танымал тұқымдардың алқасындағы топ-10-ға кіріп келеді. 1953 жылдан 1959 жылға дейін бигль Американдық Кеннел клубының тіркелген тұқымдары тізімінде бірінші орында тұрды; 2005 және 2006 жылдары тіркелген 155 тұқымның ішінде 5-ші орынды иеленді. Ұлыбританияда олар соншалықты танымал емес, 2005 және 2006 жылдары Кеннел клубындағы тіркеу рейтингінде тиісінше 28-ші және 30-шы орындарда болды. АҚШ-та 2012 және 2013 жылдары бигль лабрадор ретривер, неміс шопаны және алтын ретриверден кейін ең танымал тұқымдар тізімінде 4-ші орында тұрды.

Атауы

Оксфорд ағылшын сөздігінде ағылшын әдебиетінде бигль туралы алғашқы айтылым шамамен 1475 жылға, "The Squire of Low Degree" шығармасына жатсады. "Бигль" сөзінің шығу тегі белгісіз, алайда бұл сөз француз тіліндегі "begueule" сөзінен, яғни "құбыршық жұтқыншақ" деген мағынадан туындаған болуы мүмкін. Ирландияда кельт дәуірінен бері кездесетін қара-қоңыр түсті Керри биглінің неліктен бигль деп аталатыны белгісіз, себебі ол қазіргі бигльге қарағанда айтарлықтай жоғары, ал бұрын тіпті ірі болған. Кейбір авторлар бигльдің иіс сезу қабілетінің Керри биглінің бұрынғы түрлерімен шағылысудан пайда болғанын болжайды. Бастапқыда бұғы аулауға қолданылса, бүгінде қоян және иттің ізбен аулауға пайдаланылады.

Сыртқы келбеті

Бигльдің жалпы сыртқы түрі шағын фоксхаундқа ұқсайды, бірақ басы кеңірек, тұмсығы қысқа, пішіні мүлдем өзгеше, ал аяқтары денесіне пропорционалды қысқа. Олардың құлағының биіктігі әдетте және салмағы шамамен , аналықтары әкелерінен орташа есеппен сәл кішірек болады. Тегіс, сәл күмбезді бас сүйегі орташа ұзындықта, төртбұрышты тұмсығы және қара (немесе кейде бауыр) түсті, жидек тәрізді мұрыны бар. Жауы берік, тістері бірімен-бірі дұрыс келіседі, жоғарғы тістері төменгі тістерін жақсы жабады. Екі қатар тіс те жауырына қарай тік орналасқан. Көздері үлкен, қоңыр немесе күрең, мейірімді, иттің жалбарынулы көрінісімен. Үлкен құлақтары ұзын, жұмсақ және төмен орналасқан, ұштары дөңгелектелген және сәл жақ бетіне қарай бұрылған. Бигльдің мойны мықты, орташа ұзындығы бар (иіс іздеу үшін жерге оңай иілуі үшін жеткілікті), терісінде аз бүктемелер бар, бірақ тұмсығының астында сәл бүктемелі тері бар; кең кеудесі, қысқарып, иілген құрсақ пен белге дейін тарылады, сондай-ақ ұзын, сәл иілген құйрығы (бұрын) ақ түсті болады. Ақ ұшы, «желек» деп аталады, таңдап өсірілген, себебі ит иіс іздеп басы төмен салғанда құйрығы оңай көрінеді. Құйрығы артқа иілмейді, бірақ ит белсенді болғанда тік тұрады. Бигльдің денесі бұлшықетті, орташа ұзындығындағы, тегіс және қатты жүні бар. Алдыңғы аяқтары тік, денесінің астына орналасқан, ал артқы аяқтары бұлшықетті және тізе буынында жақсы иілген. Ең көп кездесетін түсі – үш түсті: ақ түстің үстінде ірі қара дақтар мен ашық қоңыр реңктер. Үш түсті бигльдер «Классикалық үш түсті» (қара атқыры бар, сонымен қатар «Қарабелдеу» деп те аталады), «Қара үш түсті» (көк түсті қоңыр дақтар қара дақтармен араласады) және «Ақсаң үш түсті» (көк түсті дақтар қоңыр дақтармен араласады) сияқты түрлі реңктерде кездеседі. Кейбір үш түсті иттерде бөлінген дақтар болады, олар пид деп те аталады. Бұл иттердің жүні көбінесе ақ түсті, ал үстінде қара және қоңыр дақтар болады. Үш түсті бигльдер көбінесе қара және ақ түсті болып туады. Ақ дақтар әдетте сегіз аптаға дейін қалыптасады, бірақ қара дақтар иттің өсуімен қоңыр түске өзгеруі мүмкін. (Қоңыр түс толыққанды дамуына бір-екі жыл қажет болуы мүмкін.) Кейбір бигльдер өмірі бойы түсін өзгертеді және қара дақтарын толығымен жоғалтады. Екі түсті бигльдердің әрқашан ақ негізгі түсі және екінші түсті дақтары болады. Қоңыр және ақ түсті бигльдер ең көп таралған, бірақ лимонды, өте ашық қоңыр; қызыл, қызғылт қоңыр; және бауыр, қара қоңыр және қара түсті бигльдер де кездеседі. Бауыр түсі сирек кездеседі және кейбір стандарттарда рұқсат етілмейді, көздері сары түсті болуы мүмкін. Дақты немесе мозаикалы бигльдер ақ немесе қара түсті болуы мүмкін, әр түрлі түсті дақтармен (дақтылық), мысалы көк дақты немесе көк мозаикалы бигль, оның дақтары түн ортасының көгіне ұқсас. Кейбір үш түсті бигльдердің ақ дақтарында да түрлі түсті дақтар болады. Ежелгі домино (eA) генін көрсететін ат құмырасы үлгілі бигльдер қоян аяқты деп аталады. Домино эумеланин өндірісін шектейді, нәтижесінде кішкентай және сәл сарқылып қалған ат құмырасы пайда болады. Ат құмырасы аймағындағы қара түсті түктердің тамыры ақ түсті болады. Мұрын пигментінің ортасы ағаруы мүмкін.

The general appearance of the Beagle resembles a miniature Foxhound, but the head is broader and the muzzle shorter, the expression completely different and the legs shorter in proportion to the body. They are generally between high at the withers and weigh between , with females being slightly smaller than males on average. They have a smooth, somewhat domed skull with a medium length, square cut muzzle, and a black (or occasionally liver) gumdrop nose. The jaw is strong, and the teeth scissor together with the upper teeth fitting perfectly over the lower teeth. Both sets align square to the jaw. The eyes are large, hazel or brown, with a mild, hound like pleading look. The large ears are long, soft, and low set, turning towards the cheeks slightly and rounded at the tips. Beagles have a strong, medium length neck (which is long enough for them to easily bend to the ground to pick up a scent), with little folding in the skin but some evidence of a dewlap; a broad chest narrowing to a tapered abdomen and waist and a long, slightly curved tail (known as the "stern") tipped with white. The white tip, known as the flag, was bred for selectively, as the tail remains easily seen when the dog's head is down following a scent. The tail does not curl over the back, but is held upright when the dog is active. The Beagle has a muscular body and a medium length, smooth, hard coat. The front legs are straight and carried under the body while the rear legs are muscular and well bent at the stifles. The tricolored Beaglewhite with large black areas and light brown shadingis the most common. Tricolored Beagles occur in a number of shades, from the "Classic Tri" with a jet black saddle (also known as "Blackback"), to the "Dark Tri" (where faint brown markings are intermingled with more prominent black markings), to the "Faded Tri" (where faint black markings are intermingled with more prominent brown markings). Some tricolored dogs have a broken pattern, sometimes referred to as pied. These dogs have mostly white coats with patches of black and brown hair. Tricolor Beagles are almost always born black and white. The white areas are typically set by eight weeks, but the black areas may fade to brown as the puppy matures. (The brown may take between one and two years to fully develop.) Some Beagles gradually change colour during their lives, and may lose their black markings entirely. Two colour varieties always have a white base colour with areas of the second colour. Tan and white is the most common two colour variety, but there is a wide range of other colours including lemon, a very light tan; red, a reddish, almost orange, brown; and liver, a darker brown, and black. Liver is not common and is not permitted in some standards; it tends to occur with yellow eyes. Ticked or mottled varieties may be either white or black with different coloured flecks (ticking), such as the blue mottled or bluetick Beagle, which has spots that appear to be a midnight blue colour, similar to the colouring of the Bluetick Coonhound. Some tricolour Beagles also have ticking of various colours in their white areas. Saddle patterned Beagles that express ancient domino (eA) are called hare pied. Domino restricts eumelanin production leading to a smaller and faded saddle. Dark hairs in the area of the saddle have a light colored hair base. The nose pigment may be lightened down the middle.

Иіс сезу

Бладхаунд пен Басет-хаундпен қатар, Бигльдің иіс сезу қабілеті барлық иттердің ішінде ең жақсы дамығандарының бірі. 1950 жылдары Джон Пол Скотт пен Джон Фуллер 13 жылдық иттер мінез-құлқына қатысты зерттеу бастады. Осы зерттеудің аясында олар түрлі тұқымдардың иіс сезу қабілетін сынады. Олар бір акр жерге тышқанды қойып, иттердің оны қанша уақытта табатынын анықтады. Бигльдер оны бір минуттан кем уақытта тапты, ал Фокс Терьерлер 15 минут, ал Шотланд Терьерлері мүлдем таба алмады.

Тұқымдық сорттар

Америкалық Кеннел клубы бигльдің екі бөлек түрін мойындайды: 33 см-ден кіші иттің үшін 33 см-лік, ал 33 см-ден 38 см-ге дейінгі иттің үшін 38 см-лік. Канад Кеннел клубы бір типті мойындайды, оның биіктігі 40 см-ден аспауы керек. Кеннел клуб (Ұлыбритания) және FCI-ге қатысты клубтар бір типті мойындайды, оның биіктігі 33 см-ден 40 см-ге дейін болуы керек. Кейде американдық және британдық түрлері туралы айтылады. Алайда, бұл ерекшелік үшін ешқандай Кеннел клубынан ресми түрде танылу жоқ. Американдық Кеннел клубы стандартына сәйкес келетін бигльдер – бұл жануарларды 40 см-ден жоғары жібермейді – Кеннел клубы стандартына сәйкес келетіндерден орташа есеппен кішірек, бұл биіктікке дейін рұқсат береді. Кейде қалташа бигльдер сатылады, бірақ Ұлыбританияның Кеннел клубы 1901 жылы қалташа бигльге арналған стандартты белгілеген болса да, қазір ешқандай Кеннел клубы бұл сортты мойындамайды. 1896 жылы Уиллет Рэндалл және оның отбасы қоян аулау қабілеті үшін арнайы дамытқан Patch Hounds деп аталатын тұқым бар. Олардың тегі Дала чемпионы Патчқа дейін жетеді, бірақ міндетті түрде жапсырмалы белгілері болуы керек емес.

Тоқыма тұқымдары

1850 жылдары Джон Генри Уолш (Стоунхендж) бигль мен шотланд терьерін шағылыстыруды реттривер ретінде ұсынды. Ол осы будандастырылған тұқымды жақсы жұмысшы, үнсіз және бағынышты деп тапты, бірақ оның кемшілігі – кішкентай болғандықтан, бір қоянды мүжілген күйде әрең көтере алатын. Соңғы кезде "дизайнерлік иттер" тренді пайда болды, және ең танымалдарының бірі – бигль мен мопс тұқымдарының араласуынан туған "пагл" деп аталатын тұқым. Осы будандастырылған тұқымның кейбір күшіктері бигльге қарағанда аз қозғыш, және мопс ата-анасына ұқсас, жаттығу қажеттілігі төмен. Бірақ көптегендері өте қозғыш болып келеді және қарқынды жаттығулар қажет.

Тендерлік

Бигльдің мінезі тепе-тең әрі көңілді. Тұқым стандартында «қуанышты» деп сипатталған, олар мейірімді және әдетте агрессивті де емес, ұялшақ та емес, бірақ бұл жеке тұлғаға байланысты. Олар басқалармен араласуды ұнатады, ал жаңа адамдарға бастапқыда салқын қарайтын болса да, оларды тез өздеріне тарта алады. Осы себепті олар күзетші ит ретінде жарамсыз, бірақ бейтаныс нәрселерге тап болғанда қауға немесе ұлығу арқылы ескерту жасауы оларды жақсы күзетші етіп көрсетеді. 1985 жылы Бен және Линетт Харт жүргізген зерттеуде Бигль, Йоркшир терьері, Кеирн терьері, Миниатюралық шнауцер, Батыс Хайленд ақ терьері және Фокс терьерімен бірге ең жоғары қозғыштық деңгейіне ие болды. Олар Стэнли Кореннің «Иттердің интеллектуалды деңгейі» кітабында 72-ші орында тұр, себебі Корен оларды жұмыс істеу/бағыну қабілеті ең төменгі топқа жатқызады. Дегенмен, Кореннің шкаласы түсіну, тәуелсіздік немесе шығармашылықты бағаламайды. Бигльдер балалармен жақсы тіл табысады, осының арқасында олар көп отбасылардың сүйікті үй жануарына айналды. Бигльдер үйірлі жануарлар; олар жеке қалғанда алаңдаушылық сезіміне бейім, бұл оларды қараусыз қалғанда нәрселерді бүлдіруге итермелейді. Барлық Бигльдер де ыңғырамайды, бірақ көпшілігі жаңа жағдайларға тап болғанда қауға алады, ал кейбіреулері ( «сөйлеу», «тіл беру» немесе «дауыс беру» деп те айтылады) аңның иісін сезгенде ыңғайланады. Олар мысықтармен де, басқа иттермен де жақсы араласады. Оларға көп жаттығу қажет емес; олардың туа біткен төзімділігі жаттығу кезінде оңай шаршамайтынын білдіреді, бірақ демалу үшін оларды шаршатудың қажеті де жоқ. Тұрақты жаттығу олардың артық салмаққа бейімділігін болдырмауға көмектеседі.

Денсаулық

Ұлыбританияда 2024 жылы жүргізілген зерттеуде таза тұқымды иттің өмір сүру ұзақтығы 12,5 жыл, ал орташа есеп бойынша, таза тұқымдылар үшін 12,7 жыл, ал будандастырылғандар үшін 12 жыл құрады. Бигльдер эпилепсияға бейім болуы мүмкін, бірақ көбінесе оны дәрімен бақылауға болады. Бигльдерде гипотиреоз және түрлі карликоз түрлері кездеседі. Екі ерекше жағдай осы тұқымға тән: "Қалампыр иттік" (Funny Puppy), онда иттің дамуы баяулайды, содан кейін аяқтары әлсірейді, арқасы қисайып, денсаулығы жақсы болса да, түрлі ауруларға шалдығуы мүмкін; және Мусладин-Луке синдромы (MLS), онда көздері қисық, сыртқы саусақтары жетілмейді, бірақ қалған дамуы қалыпты болады. Харриерлерде және кейбір ірі тұқымдарда жиі кездесетін жамбас дисплазиясы бигльдерде сирек кездесетін мәселе. Бигльдер хондродистрофиялық тұқымға жатады, яғни олар дискілік ауруларға бейім. Сирек жағдайларда бигльдерде иммундық жүйе буындарға шабуыл жасайтын полигендік артрит (иммундық медиацияланған полигендік артрит) тіпті жас кезінде де пайда болуы мүмкін. Симптомдарды кейде стероидтермен емдеу арқылы жеңілдетуге болады. Олардың ұзын, салбырағыш құлақтарының ішкі құлаққа жеткілікті ауа ағыны болмауы немесе ылғалды ауаның ішке қамалуы мүмкін, бұл құлақ инфекциясына әкелуі мүмкін. Бигльдерде де түрлі көз аурулары болуы мүмкін; бигльдерде ең көп кездесетін екі офтальмологиялық жағдай – глаукома және мүйіз қабығының дистрофиясы. "Көріш көзі" (cherry eye) – үшінші қабақтың безінің сырғып шығуы және кірпікшелердің көз ішіне өсуінен туындайтын дистихиаз кездесуі мүмкін; екі жағдайды да хирургиялық жолмен түзетуге болады. Бигльдер кері дем алу (reverse sneezing) деп аталатын мінез-құлықты көрсетуі мүмкін, онда олар тұншығып немесе деміккендей сезінеді, бірақ іс жүзінде ауыз және мұрын арқылы ауа тартады. Бұл мінез-құлықтың нақты себебі белгісіз, бірақ ол жиі кездеседі және итке зиян келтірмейді. Иттердің жасөспірім полиартерит синдромы, сондай-ақ бигль итінің жасөспірім полиартерит синдромы деп те аталады, бұл кішкентай артериялардың көп жүйелі некротизациялық васкулиті. Бұл жағдай 3-7 күнге созылатын қайталамалы жедел қызба және мойын ауруымен сипатталады. Бигльдерге бейімделген, осы тұқым туралы көптеген хабарламалар бар, сондықтан оны "Бигль ауру синдромы" деп атайды.

A 2024 study in the UK found a life expectancy of 12.5 years compared to an average of 12.7 for purebreeds and 12 for crossbreeds. Beagles may be prone to epilepsy, but this can often be controlled with medication. Hypothyroidism and a number of types of dwarfism occur in Beagles. Two conditions in particular are unique to the breed: "Funny Puppy", in which the puppy is slow to develop and eventually develops weak legs, a crooked back and although normally healthy, is prone to a range of illnesses; and Musladin Lueke syndrome (MLS) in which the eyes are slanted and the outer toes are underdeveloped but otherwise development is as normal. Hip dysplasia, common in Harriers and in some larger breeds, is rarely considered a problem in Beagles. Beagles are considered a chondrodystrophic breed, meaning that they are prone to types of disk diseases. In rare cases, Beagles may develop immune mediated polygenic arthritis (where the immune system attacks the joints) even at a young age. The symptoms can sometimes be relieved by steroid treatments. Their long floppy ears can mean that the inner ear does not receive a substantial air flow or that moist air becomes trapped, and this can lead to ear infections. Beagles may also be affected by a range of eye problems; two common ophthalmic conditions in beagles are glaucoma and corneal dystrophy. "Cherry eye", a prolapse of the gland of the third eyelid, and distichiasis, a condition in which eyelashes grow into the eye causing irritation, sometimes exist; both these conditions can be corrected with surgery. Beagles may exhibit a behavior known as reverse sneezing, in which they sound as if they are choking or gasping for breath, but are actually drawing air in through the mouth and nose. The exact cause of this behavior is not known, but it can be a common occurrence and is not harmful to the dog. Canine juvenile polyarteritis syndrome, also known as juvenile polyarteritis syndrome of beagle dogs is a multisystemic necrotising vasculitis of the small arteries. The condition is characterised by a reoccurrent acute fever and cervicalgia over a period of 3 7 days. The Beagle is predisposed with most reports concerning the breed — whence the name 'Beagle pain syndrome'.

Көбею

Бигльдің орташа туындысы алты күшік болады. Аналық бигльдер күшік туғанда, әр күшік бірнеше унция салмаққа ие болады.

Аң аулау

Бигльдер негізінен қоян аулау үшін өсірілген, бұл іс-әрекет биглинг деп аталады. Олар атпен жүріп, шаршамайтын қарттарға, жылқымен жете алатын жас аңшыларға, сондай-ақ жақсы аң аулау жылқысын ұстауға шамасы келмейтін кедей аңшыларға идеалды серіктер саналды. 19 ғасырда түлкі аулауға үлкен қызығушылық туғанға дейін аң аулау – бүкіл күнді алатын шара болатын, онда аңды өлтіруден гөрі қуудың өзі көңіл көтеруге арналған. Осындай жағдайда кішкентай бигль қоянға өте жақсы сай келді, себебі харриерлерден айырмашылығы, ол аулауды жылдам аяқтамайтын, бірақ өте жақсы иіс сезу қабілеті мен төзімділігінің арқасында қоянды ұстауға мүмкіндік берді. Бигльдердің тобы тығыз қатарласып жүретін ("олардың үстін жамылғымен жабуға боларлықтай").

Тездетілген аң аулауға деген сұраныс артқан кезде бигльдер қоян аулауда бұрынғыдай танымал болмады, бірақ олар әлі де қоян аулауда қолданылып келді. Эдвард Джесси 1846 жылы жариялаған «Иттер туралы әңгімелер» еңбегінде былай дейді:

«Қалың бұталар мен қалың жапырақты жерде қоян ауғанда, бигльден гөрі көңілдірек ештеңе болмайды. Оларды алыстан және қалың жапырақ арасынан да естіп көруге болады. Осы жұмысы үшін оларды «қоян бигльдері» деп атаған, олар осы салаға ерекше жарамды, әсіресе сым тәрізді қылшықты жүні бар иттің түрлері». 2001 жылы «Жануарларды азат ету фронты» атты ұйым «Уай колледжінің» бигльдер тобын тартып алды. Итон, Марлборо, Радли, Корольдік ауыл шаруашылығы университеті және Оксфордтың Христос колледжі мектептер мен университеттерде бигльдер тобын күтіп бағуда. Ұйымдастырылған биглингтен басқа, бигльдер аң аулауға немесе қарулы аңшыларға (көбінесе жұптармен) қар аяқ қоян, мақтақұйрық қоян, құстар, қара елік, қызыл елік, бобкат, койот, жабайы шошқа және түлкі сияқты көптеген аңдарды табуға көмектеседі, тіпті күзендерді аулауға да қолданылған жағдайлар тіркелген. Көбінесе бигльдер аңшының қаруын дайындау үшін қолданылады. Олар осы мақсатта Жаңа Зеландияның Ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы министрлігі, Австралияның карантиндік және инспекциялық қызметі, сондай-ақ Канада, Жапония және Қытай Халық Республикасы сияқты көптеген елдерде де қолданылады. Жарылғыш заттарды анықтау үшін көбінесе ірі тұқымды иттің түрлері қолданылады, себебі бұл жұмыс багажға көтерілуді және үлкен конвейерлік ленталарда жүруді қамтиды, ал кішкентай бигль мұндай жұмыстарға жарамсыз.

Жануарларды зерттеуде қолдану

Бигл иттері – жануарларды сынау кезінде ең көп қолданылатын иттер, олардың өлшемі мен ыңғайлы мінезіне байланысты. АҚШ-та жыл сайын 65 000-ға жуық бигл медициналық, косметикалық, сұлулық және басқа да химиялық сынақтар үшін пайдаланылады. Олар арнайы мақсатта өсіріліп, тәжірибелер жүргізіліп жатқан клеткаларда өмір сүреді. Rescue + Freedom Project (бұрынғы Beagle Freedom Project) биглдерді зертханалардан босатуға сәтті ықпал етті. Биглдер зерттеу процедураларының әртүрлі салаларында қолданылады: фундаменталды биологиялық зерттеулер, қолданбалы адам медицинасы, қолданбалы ветеринариялық медицина және адамдарды, жануарларды немесе қоршаған ортаны қорғау. 2004 жылы Ұлыбританияда сынақтарға қатысқан 8018 иттің 7799-ы бигл (97,3%) болды. Ұлыбританияда 1986 жылғы «Жануарлар (ғылыми процедуралар) туралы» заңы приматтарға, жылқы тұқымдасына жататын жануарларға, мысықтар мен иттерге ерекше мәртебе берді, ал 2005 жылы «Жануарлар процедуралары жөніндегі» комитет (заңмен құрылған) егер көптеген жеке жануарлар қатысқан болса да, тышқандарда сынау жүргізу артық деп шешті. 2005 жылы биглдер Ұлыбританиядағы жануарлармен жүргізілген барлық тәжірибелердің 0,3%-дан кеміне қатысты, бірақ иттермен жүргізілген 7670 тәжірибелердің 7406-сы биглдерге қатысты (96,6%). Көптеген иттер осы мақсат үшін, мысалы, Harlan сияқты компаниялар арқылы арнайы өсіріледі. Ұлыбританияда зерттеу үшін жануар өсіретін компаниялар «Жануарлар (ғылыми процедуралар) туралы» заң бойынша лицензия алуы керек. Франция бұл тыйымға қарсылық білдіріп, оны алып тастауға тырысты. Құрама Штаттарда рұқсат етілген, бірақ қауіпсіздікті басқа әдістермен анықтау мүмкін болса және сынақ түрін Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) белгілемесе, міндетті емес. Азық-түлік қоспаларының, тағамның ластануының және кейбір дәрі-дәрмектер мен химиялық заттардың уыттылығын сынау кезінде FDA тікелей адамдарда сынаудың орнына биглдер мен шағын шошқаларды қолданады. Миннесота штаты 2014 жылы «Бигл еркіндігін қабылдау туралы» заңды қабылдаған алғашқы штат болды, бұл иттер мен мысықтар зерттеу сынақтарын аяқтағаннан кейін қабылдауға рұқсат береді. Вивисекцияға қарсы топтар жануарларды сынақ орындарында зәбірлеу туралы хабарлады. 1997 жылы Ұлыбританиядағы Huntingdon Life Sciences зертханасында еркін журналист жасырын түсірген бейнежазбада қызметкерлердің биглдерді ұрып-соғып, айқайлап жатқаны көрсетілді. Consort Kennels, Ұлыбританияда орналасқан және сынақтар үшін биглдер өсіретін компания, 2014 жылы жануарларды қорғау топтарының қысымынан кейін жабылды. Ақпараттық еркіндік туралы заңның (FOIA) талаптары бойынша жануарлармен зерттеуді салық төлеушілердің қаржыландыруы туралы ақпарат алу үшін белсенділердің көптеген мысалдары бар. Мысалы, White Coat Waste Project тобы салық төлеушілердің жануарлармен тәжірибе жүргізу үшін жыл сайын 20 миллиард доллар төлеуі керек емес деп санайды. White Coat Waste Project зерттеуге қатысқан иттерге жат заттардың енгізілуінен кейін «ауырсынып дауыстағаны» туралы мәліметтерді тапты. Қоғамдық наразылықтан кейін, Жануарларды этикалық емдеу үшін адамдар (PETA) Ұлттық денсаулық сақтау институтының барлық мүшелері дереу қызметтен кетуін және «адам емес жануарлардың қадір-қасиетін бұзатын зерттеулерді тоқтату үшін кетіп бара жатқан Фрэнсис Коллинстің орнына жаңа NIH директорын табу қажет» деп мәлімдеді.

Beagles are the dog breed most often used in animal testing, due to their size and passive nature. In the United States, as many as 65,000 Beagles are used every year for medical, cosmetic, beauty, and other chemical tests. They are purpose bred and live their lives in cages undergoing experiments. The Rescue + Freedom Project (formerly Beagle Freedom Project) has successfully advocated for Beagles to be released from labs. Beagles are used in a range of research procedures: fundamental biological research, applied human medicine, applied veterinary medicine, and protection of man, animals, or the environment. Of the 8,018 dogs used in testing in the UK in 2004, 7,799 were Beagles (97.3%). In the UK, the Animals (Scientific Procedures) Act 1986 gave special status to primates, equids, cats and dogs and in 2005 the Animal Procedures Committee (set up by the act) ruled that testing on mice was preferable, even though a greater number of individual animals were involved. In 2005 beagles were involved in less than 0.3% of the total experiments on animals in the UK, but of the 7670 experiments performed on dogs 7406 involved Beagles (96.6%). Most dogs are bred specifically for this purpose, by companies such as Harlan. In the UK companies breeding animals for research must be licensed under the Animals (Scientific Procedures) Act. although France protested the ban and has made efforts to have it lifted. It is permitted in the United States but is not mandatory if safety can be ascertained by other methods, and the test species is not specified by the Food and Drug Administration (FDA). When testing toxicity of food additives, food contaminants, and some drugs and chemicals the FDA uses Beagles and miniature pigs as surrogates for direct human testing. Minnesota was the first state to enact a Beagle Freedom adoption law in 2014, mandating that dogs and cats are allowed to be adopted once they have completed research testing. Anti vivisection groups have reported on abuse of animals inside testing facilities. In 1997 footage secretly filmed by a freelance journalist inside Huntingdon Life Sciences in the UK showed staff punching and screaming at Beagles. Consort Kennels, a UK based breeder of Beagles for testing, closed down in 1997 after pressure from animal rights groups. There are various examples of activists utilizing Freedom of Information Act (FOIA) requests to obtain information about taxpayer funding of animal testing. For example, the White Coat Waste Project, a group of activists that hold that taxpayers should not have to pay $20 billion every year for experiments on animals, highlighted that the National Institute of Allergy and Infectious Diseases provided $400,000 in taxpayer money to fund experiments in which 28 Beagles were infected by disease causing parasites. The White Coat Project found reports that said dogs taking part in the experiments were "vocalizing in pain" after being injected with foreign substances. Following public outcry, People for the Ethical Treatment of Animals (PETA) made a call to action that all members of the National Institute of Health resign effective immediately and that there is a "need to find a new NIH director to replace the outgoing Francis Collins who will shut down research that violates the dignity of nonhuman animals."

Басқа рөлдер

Аң аулауға арналған өсірілгенімен, бигльдер әмбебап және қазіргі уақытта олар түрлі мақсаттарда қолданылады: іздеу, емдеу және үй жануарлары ретінде. Сондай-ақ, олар есірткі және жарылғыш заттарды табуға болатын итттердің ішіндегі мүмкін кандидаттар ретінде қарастырылған. Олардың мейірімді мінезі мен еңбектеп жүретін дене бітіміне байланысты, олар көбінесе ауруханаларда науқастар мен қарттарға көмек көрсету үшін үй жануарлары терапиясында қолданылады. 2006 жылдың маусым айында, үйретілген бигль-көмекші иті иесінің ұялы телефоны арқылы шұғыл нөмірге қоңырау шалып, оның өмірін сақтап қалды. 2010 жылғы Гаитидегі жер сілкінісінен кейін, Колумбиялық құтқару жасағымен бірге бигль іздеу-құтқару иті «Монтана» қонақ үйінің иесін тауып, ол қираған үйінділердің астында 100 сағаттан кейін құтқарылды. Нью-Йорк қаласы бигльдерді төсек кенелерін табуға жұмысқа алған, бірақ кейбіреулер мұндай иттердің осы саладағы рөліне күмән білдірді.

Танымал мәдениетте

Антропоморфты бигльдер 1950 жылдан бері комикстер мен анимациялық фильмдерде пайда болды, олардың ішінде "Peanuts" кейіпкері Снупи, ол "әлемдегі ең танымал бигль" деп танымал болды. "Уоллес пен Громит" анимациялық фильмінде де бигль – атаулы Громит – рөлде ойнайды. АҚШ-тың бұрынғы президенті Линдон Бэйнс Джонсонның бірнеше биглі болды және ол Ақ үйдің газоншасында ресми қарсы алу кезінде біреуін құлағынан ұстағанда қыжырлы дау тудырды. Чарльз Дарвиннің "Түрлердің пайда болуы" еңбегіне шабыттандырған саяхатындағы кеме осы тұқымның құрметіне HMS Beagle деп аталды, ал бұл кеме өз кезегінде сәтсіз британдық марсиандық қондырғысы Beagle 2-ге атын берді. Америкада өсірілген, тіркелген аты Ch K Run's Park Me In First және лақап аты "Уно" болған 15 дюймдік еркек бигль 2008 жылы Вестминстер Кеннел Клубының иттер көрмесінде жеңіске жетті. Канадада өсірілген, тіркелген аты Gr Ch Tashtins Lookin For Trouble және лақап аты "Мисс П" болған 15 дюймдік бигль 2015 жылы Вестминстер Кеннел Клубының иттер көрмесінде жеңімпаз атанды.