Кіріспе

Yamaha FJR1300A және FJR1300AE/AS – Yamaha Motor Company компаниясы шығарған спорттық-саяхалық мотоциклдер. Екі модельде де 1298 см³ көлемді тізбекті төрт цилиндрлі қозғалтқыш орнатылған. AE/AS үлгісінде YCC S деп аталатын электронды басқарылатын із және беріліс ауыстыру жүйесі бар. AE/AS үлгілерінің іздері мен берілістері стандартты FJR үлгісіндегідей.

Тарих

FJR1300 2001 жылы Еуропаға енгізілді, ал 2002 жылы Солтүстік Америкаға 2003 модельдік жыл ретінде келді және тек ABS-сыз нұсқада ұсынылды. 2003 жылғы модель түрлі журналдардан спорттық туризм санатында бірнеше марапаттар алды. 2004 жылы Солтүстік Америкадағы модельдерде дәстүрлі көгілдір анодталған тежегіш калиперлері бар ABS-сыз нұсқасы және күміс калиперлері бар жаңа ABS нұсқасы болды. Басқа да жетілдірулерге аспаның жаңартылуы, 320 мм алдыңғы тежегіш дискілері (бұрын 298 мм болған), және шағын заттар сақтауға арналған қалта кірді. 2005 жылғы Солтүстік Америкалық модель ABS-сыз және ABS нұсқаларымен құрылымдық жағынан өзгеріссіз қалды. 2006 жылы АҚШ және әлемнің қалған елдерінің модельдік жылдары «II ұрпақ» деп белгілі болған нұсқаның енгізілуімен синхронды болды. Дизайн өзгерістеріне артқы серікшедегі маңызды өзгерістер, қайта қарастырылған соңғы жетек қатынасы, үлкен беттік ауданы бар иісті радиатор, аспаптар, жаңартылған генератор және бұрынғы жылдары хабарланған жылу мәселелерін шешу үшін ауа ағынына назар аудару кірді. Yamaha FJR1300-ге реттелетін желдеткіштерді қосты, бұл жүргізушіге ауаны денесіне жақындатуға немесе алыстатуға мүмкіндік берді. 2006 жылғы модельдерден бастап, анти-блокировкалық тежегіштер (ABS) және Yamaha-ның «Бірыңғай тежегіш жүйесі» (UBS) деп аталатын байланысты тежегіш схемасы стандартты жабдыққа кірді. Сонымен қатар, FJR1300AS моделі (АҚШ және Канадада FJR1300AE) жартылай автоматты беріліспен жабдықталды. AE нұсқасы 2010 жылы тоқтатылды, бірақ AS моделі АҚШ және Канададан тыс нарықтарда сатыла берді. 2007 жылы ЭБУ-ға (ECU) биіктік өзгеруіне байланысты туындауы мүмкін мәселелерді шешу үшін кейбір түзетулер енгізілді. 2008 жылы газ педалінің «сезімі» жақсартылды, төмен жылдамдықта газды ашу/жабу кезіндегі өтулерді жақсарту үшін. Сонымен қатар Yamaha ABS жүйесі үшін жаңа жеткізушіні таңдады. 2009 жылғы модельде газды басқаруда қосымша жетілдірулер енгізілді. 2012 жылы бұрын опция ретінде ұсынылған жылытылатын тұтқалар стандартты жабдыққа кірді. 2013 жылы FJR1300 «III ұрпақ» нұсқасына жаңартты, ол маңызды жаңартулар алды. Жақсартылған ауа ағыны және қозғалтқыштың жылуын басқару үшін велосипедтің алдыңғы жартысының сыртқы бөлігі жаңадан жасалды, сондай-ақ жаңа, жылдам әрекет ететін жел әйнегі механизмі енгізілді. Алдыңғы бұрылыс сигналы/орналасу шамдары енді LED болды, ал фаралардың айналасында LED акценттік шамдар орнатылды, сондай-ақ бұрынғы жылдардағы екі мүйіздің орнына енді біреу ғана болды. АҚШ және Канададан тыс нарықтарда AS (AutoShift) моделі электрлік реттелетін аспаны және кері бұралған алдыңғы бұрамаларын алды. Бұл аспа өзгерістері келесі жылы Солтүстік Америкалық модельдерде «ES» деп аталатын опция ретінде ұсынылды. Аспап панелі үш пайдаланушы бейімдей алатын ақпараттық беттерді қосу үшін қайта жасалды. D режимі мен круиздік басқарудың жаңа басқару элементтерінен басқа, бірнеше қолмен басқару элементтері де өзгертілді. Механикалық жағынан, қозғалтқышқа жақсырақ жылуды тарату үшін цилиндр қабырғаларына қапталған (жасылған емес) қабаттар енгізілді. ЭБУ жаңа және енді Yamaha Chip Controlled Throttle (YCCT) жүйесін қолданады, бұл сымдық газ жүйесі. FJR1300-дегі жүзеге асырылу «D режимін» қамтиды, ол екі жүргізу режимін, «спорттық» және «турлық» режимдерін қамтиды, ең басты айырмашылық газ педалінің жауабының тегіс болуы. Сонымен қатар, жаңа ЭБУ стандартты түрде Traction Control System (TCS) жүйесін және круиздік басқаруды қамтиды, оларды өшіруге болады. Круиздік басқару 2013 жылы 80 миль/сағ (2014 жылы 100 миль/сағ дейін көтерілді) дейін шектелді. 2014 жылы FJR1300 екі модельге бөлінді: FJR1300A және FJR1300ES. FJR1300ES FJR1300A-дан жоғары кері бұралған бұрамалар мен электронды түрде реттелетін аспанымен жабдықталды. Екі модельде де круиздік басқару бағдарламасын жаңарту ең жоғары жылдамдықты 83 миль/сағ-тан 100 миль/сағ-қа дейін көтеру үшін енгізілді. ES моделіндегі аспаны габариттік кластерге енгізілген мәзір жүйесі арқылы реттеуге болады. Алдыңғы бұрамаларда реттелетін демпферлер бар, үш негізгі параметр (Жұмсақ, Стандартты, Қатты) және әр деңгейде жеті реттеу мүмкіндігі бар. Артқы амортизаторда төрт параметрмен электронды түрде реттелетін алдын ала жүктеме бар. Демпферді жылдам реттеуге болады, ал алдын ала жүктемені тек тоқтағанда ғана өзгертуге болады. 2015 жылдың желтоқсанында Yamaha FJR-ді 2016 жылға жаңартты, нәтижесінде машина 6 жылдамдықты беріліс (стандартты және автоматты ауысу нұсқаларында), тайпақ/көмекші тұйықтауыш, LED фаралар мен артқы шамдар және қайта қарастырылған аспаптар кластерінің деректері орналасуына ие болды. Автоматты ауыстырмалы және электронды түрде реттелетін аспалы нұсқаларда прогрессивті LED бұрылыс шамдары да қосылды. АҚШ және Канададан тыс нарықтардағы қазіргі субмодельдер: A (стандартты), AE (электронды аспасы және бұрылыс LED шамдары бар) және AS (AE мүмкіндіктерін қамтиды және сонымен қатар YCC S жүйесін қамтиды, ол беріліс ауыстырғышы мен тұйықтауышты алмастырады).

Қозғалтқыш

FJR1300 тік төрт цилиндрлі, әр цилиндрында төрт клапан бар көлденең орналасқан қозғалтқышпен жабдықталған.

Беріліс

FJR1300 бес жылдамдықты реттік қолмен басқарылатын беріліс қорабын пайдаланады (2016 жылғы модельден бастап алты жылдамдықты), кең ауқымды беріліс қатынастарымен. Соңғы жетегі – вал арқылы, ол маятник ішінде орналасқан және моно амортизаторлы серіппемен жабдықталған, сондай-ақ қашықтан жылдам реттелетін екі позициялы алдын ала жүктемеге ие. FJR1300AE/AS моделі электрмен басқарылатын беріліс ауыстырғышымен және EFM автоматты тұтқасымен жабдықталған, Yamaha компаниясы осы жүйенің барлығын YCC S деп атайды. Бұл жартылай автоматты беріліс, сондықтан бұл модельде қолмен басқарылатын тұтқа жоқ. Оның орнына YCC S жүйесі жүргізушіге сол жақ рульдегі қолмен басқарылатын түймелерді немесе стандартты аяқпен басқарылатын беріліс ауыстыру рычагін пайдалану арқылы беріліс ауыстыруға мүмкіндік береді. Тұтқа қозғалтқыш қуатымен басқарылады, компьютер қысқа мерзімге отын беруді азайтады, ал соленоид беріліс ауыстыру процесіне әсер етеді, бұл шамамен 0,2 секунд ішінде беріліс ауыстыруға мүмкіндік береді. Беріліс қорабының схемасы да дәстүрлі емес, себебі бейтарап күйі диапазонның төменгі жағында орналасқан, ал қалғандары А моделіне ұқсас. ЭЭБ (ECU) электрондық тұтқаны және тұтану уақытын автоматты түрде басқарады, тегіс беріліс ауыстыруды қамтамасыз етеді және тұрған кезде тұтқаны қосады. Қозғалтқышты тоқтату әдетте мүмкін емес. 2015 жылдың желтоқсанында ұсынылған 2016 жылғы модель 6 жылдамдықты беріліс қорабымен жабдықталған, ал дәстүрлі модельдерде сырғыма тұтқа орнатылған. Ескеретін жайт, жаңа тұтқаны FJR1300-дің бұрынғы модельдеріне де орнатуға болады, егер иелері қаласа.

Шасси

FJR1300 рамасы алюминий қорытпасынан жасалған екі бөліктен тұратын конструкция, ал қозғалтқыш жүктемеге толыққанды төзімді элемент ретінде жұмыс істейді.

Электр жүйесі

FJR1300 стандартты 12 вольтты, теріс полюсті электр жүйесіне ие. 2006 және одан кейінгі модельдерде сол жақ орталық құлыпталатын қолғап қорапшасында сақтандырғышпен қорғалған, қосылатын темекі тартқыш стиліндегі аксессуар ұясы бар. 2003 жылғы АҚШ моделінде қолғап қорапшасы немесе электр розеткасы жоқ; ал 2004 және 2005 жылғы модельдерде қолғап қорапшасы болғанымен, электр розеткасы жоқ. Сонымен қатар, 2006 және одан кейінгі модельдерде үлкен генераторлар орнатылған, сондықтан олар бұрынғы модельдерге қарағанда көбірек электр жабдықтарын қолдай алады.

Басқа

FJR1300 рульдегі шайқамалы қосқыштармен электрлік реттелетін жел әйнегімен жабдықталған. I және II буын модельдерінде әйнек кілт өшірілген кезде автоматты түрде ең төменгі қалпына оралады, бірақ кейбір жүргізушілер «қайтару» функциясын өшіруді қалайды. III буын модельінде жел әйнегі тұтану өшірілген кезде де, шайқамалы қосқышпен қалпын өзгертуге дейін орналасқан күйін сақтайды. 2006 жылғы модельден бастап бірқатар өзгерістер енгізілді, оның ішінде жүргізуші реттей алатын ауа ағыны жүйесі қосылды. Барлық II буын AE/AS модельдерінде (және жыл мен нарыққа байланысты, кейбір A модельдерінде) жылдамдыққа сезімтал реттеуі бар стандартты жылытылатын руль тұтқалары бар (зауыттан жабдықталмаған модельдер үшін қосымша OEM жиынтығы ретінде қолжетімді). Рульдің орны 3 параметрмен реттеледі, ал орындық жоғары немесе төменге реттеледі, екеуінің арасында шамамен 2,5 см (бір дюйм) айырмашылық бар. Көптеген нарықтарда стандартты жабдыққа құлыптамалы бүйірлік чемодандар кіреді, ал кейбір нарықтарда чемодан ішіндегі заттарды тасымалдауға арналған мата «ішкі қаптар» да бар. Әрбір чемоданға толық беткейлі шлем сыяды. Зауыттық опцияларға аяқ қорғаушылар, қол қорғаушылар, фара қорғаушылар, үлкен жел әйнегі және түстері сәйкес келетін қосымша чемодан кіреді. Көптеген мотоциклшілер өз мотоцикліне сервомен басқарылатын круиздік жүйесін орнатады. Бұл жүйені нарыққа бірнеше жеткізуші ұсынады. 2013 жылғы және одан кейінгі модельдерде круиздік жүйе стандартты түрде орнатылған.

Полиция үлгілері

2008 жылы Ирландияда ол Honda ST1100 Pan European және BMW R1150RT-ді Ирландияның Ұлттық полиция күшіндегі Garda Síochána қозғалыс корпусында алмастырды және 2016 жылға дейін қызметте болды, содан кейін BMW R1200RT-ге ауыстырылды. Ұлыбританияда FJR1300 Honda ST1300 Pan European-ді бірнеше полиция күштерінің патрульдік мотоциклі ретінде ауыстырды, бұл модель жоғары жылдамдықтағы басқару қауіптеріне байланысты алынып тасталды. Сонымен қатар, FJR Blood Bikes ұйымымен қолданылады, ол Ұлыбританиядағы ауруханалар арасында қан мен мүшелерді тасымалдаумен айналысатын еріктілер тобы. FJR Тринидад және Тобаго полициясының патрульдік көлігі болып табылады, соның ішінде Президент пен Премьер-министрдің кортеждеріндегі бөлімшелер де оны пайдаланады. Бұл модель Нидерланд Корольдік Марехаузеесінің стандартты патрульдік мотоциклі ретінде де қолданылады. Дания, Франция және Австралия Федералды Полициясы, Литва Полициясы және Испанияның Guardia Civil да FJR1300-ді пайдаланады. Вьетнам полициясы оны тек Си Цзиньпин сапары немесе Трамп пен Кимнің кездесуі сияқты ерекше жағдайларда қолданады. Полиция қызметі үшін азаматтық үлгіні өзгертуде екі компанияның да әртүрлі тәсілдері болды. Enforcement Motors Yamaha мотоциклінен апаттан қорғайтын тіректерін, артқы багажды және аяқ жел дефлекторларын алып тастап, орнына үлкен "каньондық қоршауларды", үлкен және ауыр алюминийден жасалған багажды және жоғары орнатылған қуатты шамдарды орнатты. EVS фабрикалық Yamaha бөліктерін сақтап, жалпы конструкцияны тар ұстап, мотоциклмен үйлесетін жарықтандыруды қосты. Enforcement Motors жинағы ауырлық орталығын орташа жүргізуші үшін тізе деңгейіне дейін көтерді, ал EVS жинағы Yamaha-ның бастапқы ауырлық орталығын, білектің үстінен сәл жоғарыда сақтап қалды. Yamaha-ның FJR1300 полициялық нұсқасы 2018 жылы АҚШ-та ресми түрде ұсынылды. АҚШ үлгісінде ES электронды басқарылатын аспасы жоқ, орнына дәстүрлі аспа қолданылады. Оларда биік алдыңғы жел қорғағыштары, қол сақшыларында жел дефлекторлары және аяқ жағында орнатылған жел дефлекторлары бар. Артқы багаж және апаттан қорғайтын тіректер Yamaha полициясы үшін арнайы жасалған. 1300P АБС-пен байланысты тежегіш жүйеге және полиция жабдықтарын басқаруға арналған интеграцияланған сирена мен жарықтандыруды қамтиды. Қозғалтқыштың қуаты азаматтық үлгілермен бірдей – 124 ат күші және 99,9 фунт-дюйм момент. АҚШ үлгілері LED жарықтандыруы бар жаңа 6 жылдамдықты мотоциклдер. Көптеген құқық қорғау органдары оның ыңғайлылығы, басқаруы, үдеуі және полиция жабдықтарын фабрикалық түрде интеграциялау мүмкіндігі үшін оны сынап, пайдалануға көшті. St George, Юта штатының полиция бөлімі, сондай-ақ Logan, Юта штатының полиция бөлімі де осы мотоциклдерге көшті. St George полиция бөлімі шөлді климатқа байланысты жыл бойы, жылдың барлық күндері, нашар ауа-райы болмағанда оларды пайдаланады. Америка Құрама Штаттарының басқа да бірнеше агенттіктер Yamaha-ның беріктігіне, сенімділігіне және басқаруға оңай болуына байланысты осы мотоциклдерге көшті. Монтана штатының Butte Silver Bow полиция бөлімі, Оңтүстік Каролинадағы бірнеше кішігірім агенттіктер және басқалары да басқа полиция мотоциклі өндірушілерімен салыстырғанда бағасы мен өнімділігі үшін Yamaha-ны таңдады.