Кіріспе

Функционалдық талдаудың математикалық саласының бір бөлігі – фон Нейман алгебралары теориясында Томита-Такесаки теориясы белгілі бір инволюцияның полярлық ыдырауы арқылы фон Нейман алгебраларының модульдік автоморфизмдерін құру әдісі болып табылады. Бұл III типтегі факторлар теориясы үшін өте маңызды және осы бұрынғыда зерттеу қиын болған объектілер үшін жақсы құрылымдық теорияны дамытуға мүмкіндік берді. Теорияны Томита енгізген, бірақ оның жұмысын түсіну қиын болды және көбінесе жарияланбады, ал Томитаның теориясы туралы еңбек жазылғанға дейін оған көп көңіл бөлген жоқ.

Мемлекеттің модульдік автоморфизмдері

М - Хилберт кеңістігінде әрекет ететін фон Нейман алгебрасы, ал Ω - H нормасы 1-ге тең циклдік және бөлуші вектор. (Циклдік дегеніміз – MΩ кеңістігі H-да тығыз, ал бөлуші дегеніміз – M-ден MΩ-ға дейінгі бейнелеу инъективті.) Біз M-нің векторлық күйін былай жазамыз, сондықтан H Гельфанд-Наймaрк-Сегал құрылысын қолдану арқылы құрылады. Ω бөлуші болғандықтан, бұл күй адал. Біз H-дағы S0 антилинейлік операторын MΩ тығыз доменімен, барлық m ∈ M үшін S0(m) = <m, Ω>Ω деп анықтаймыз, және сол сияқты M'Ω тығыз доменімен F0 антилинейлік операторын H-да, барлық m ∈ M' үшін F0(m) = <m, Ω>Ω деп анықтаймыз, мұнда M' – M-нің коммутанты.

Бұл операторлар жабылады, және олардың жабылуларын S және F = S* деп белгілейміз. Олардың полярлық жіктелулері бар:

мұндағы – H-тың антилинейлік изометриясы, модульдік конъюгация деп аталады, ал – оң (сонымен қатар, өзін-өзі қосатын) және тығыз анықталған оператор, модульдік оператор деп аталады.

III типтегі факторлардың құрылымы

Жоғарыда біз нақты сандар тобынан фон Нейман алгебрасының сыртқы автоморфизм тобына модульдік автоморфизмдер арқылы берілген каноникалық гомоморфизм δ бар екенін көрдік. δ ядросы алгебраның маңызды инварианты болып табылады. Қарапайымдық үшін фон Нейман алгебрасы фактор деп есептейік. Онда δ ядросының мүмкіндіктері:

Нақты сандардың бүкіл түзуі. Бұл жағдайда δ тривиалды болады және фактор I немесе II типті болады. Нақты түзудің дұрыс тығыз кіші тобы. Онда фактор III0 типті фактор деп аталады. Кейбір x > 0 арқылы туындаған дискретті кіші топ. Онда фактор 0 < λ = exp(−2π/x) < 1 болатын IIIλ типті фактор деп аталады, немесе кейде Пауэрс факторы деп те аталады. Тривиальды топ {0}. Онда фактор III1 типті фактор деп аталады. (Бұл белгілі бір мағынада ең көп кездесетін жағдай.)