Бали Комбетар: Екінші дүниежүзілік соғыстағы Албания ұлтшыл қозғалысы. Коммунистерге қарсы тұрып, фашистермен ынтымақтастық жасады. Тарихы мен мақсаты туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі албандық жартылай әскери ұйым
World War II Albanian paramilitary organization
Балли Комбетар (әдеби мағынасында Ұлттық фронт) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде албандық ұлтшыл, коллаборационист және антикоммунистік қарсылық қозғалысы болды. Оған Әли Келцира және Мидхат Фрашери басшылық етті. Бұл қозғалысты жер иелерінің элитасы, коммунизмге қарсы либералды ұлтшылдар және Албания қоғамының басқа да өкілдері құрды. Балли Комбетардың ұраны: Shqipëria Shqiptarëve, Vdekje Tradhëtarëve (Албания – албандарға, сатқындарға өлім!). Ақырында, Балли Комбетар Албанияның неміс оккупациясының бір бөлігі ретінде нацистік Германия құрған марионеттік үкіметке қосылып, коммунистік партизандық топтарға қарсы одақтас ретінде күресті. Балли Комбетар серб және грек азаматтарына қарсы зұлымдыққа ұласқан маңызды террористік әрекеттерге қатысты.
The Balli Kombëtar (literally National Front) was an Albanian nationalist, collaborationist, and anti communist resistance movement during the Second World War. It was led by Ali Këlcyra and by Midhat Frashëri. The movement was formed by members from the landowning elite, liberal nationalists opposed to communism, and other sectors of society in Albania. The motto of the Balli Kombëtar was: Shqipëria Shqiptarëve, Vdekje Tradhëtarëve (Albania to the Albanians, Death to the Traitors). Eventually, the Balli Kombëtar joined the Nazi Germany established puppet government as part of the German occupation of Albania and fought as an ally against communist guerrilla groups. The Balli Kombëtar engaged in significant acts of terror culminating in atrocities committed against Serb and Greek civilians.
Тарих
Келцира мен Фрашери 1939 жылы фашистік оккупация басталғаннан бері итальяндық билікке қарсы оппозициялық әрекеттерді бастағанмен, басқыншыға қарсы ашық күрес үшін ешқандай әскери ұйым құрмады. 1942 жылдың соңынан бастап албан ұлтшылдары итальян гарнизондарына қарсы жаттық күрес бастады. Балли Комбетар 1942 жылдың қараша айында бірқатар ұлтшылдардың күш-жігерін біріктіріп, ресми түрде құрылды. Ол коммунистік бағытталған албан партизандарымен келісімге келуге тырысты, оларды ұлтшылдық мақсатқа тартуға ұмтылды. Алайда, Балли Комбетар ЛНК-ның Югославия партизандарымен кез келген ынтымақтастығын айыптап, оларды Албанияның табиғи жаулары деп санады, бұл көп ұзамай келісімді бұзуға себеп болар еді. Италия 1943 жылы жеңіліс алдында тұрғанда, Албанияның Ұлттық Азаттық Қозғалысы (LANÇ) және Балли Комбетар Мукье ауылында кездесу ұйымдастырды. Балли Комбетар коммунистердің жетекшілігімен LANÇ-пен әлсіз одаққа кірісіп, итальяндықтарға қарсы қарсылық көрсету тобы ретінде әрекет етті. Мүкье келісімінен кейін Баллистер мен LANÇ арасындағы шағын өзара төзімділік тез жойылды. Одақтас мемлекеттер де Косовоның Албанияның құрамында болатынына кепілдік бере алмады, себебі олар оккупацияланған халықтарды Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін болған шекаралары бойынша қайта қалпына келтіруді жақтады. Одақтастарға деген ықылассыздықтарына қарамастан, Баллистер одақтастардың соғыста жеңіске жетуі LANÇ-тың жеңісіне және Албанияның коммунистік билікке көшуіне әкелуі мүмкін деп қорқыды. 1941 жылы итальяндықтар белгілеген шекаралар бойынша біріккен албан мемлекетін сақтауға деген құштарлығы олардың британдықтарға деген салқын қатынасын күшейтті, себебі олар Косово мен Дебарды Югославияға қайтадан жоғалтудан қатты қорқып, қарсы болды және одақтастар гректерді қолдап, олардың Шамерияға талап етуіне кедергі келтіріп, азаттық қозғалысының орталығы болған Корче мен Джирокастердің оңтүстік провинцияларын тартып алуы мүмкін деп қауіптенді. Олар Югославия мен гректерді нағыз жаулары деп есептеді. Мүкье келісімі Албаниядағы Югославия өкілі Светозар Вукмановичтің жаулы реакциясын дереу тудырды. Ол келісімді айыптап, LANÇ-қа оны дереу жоюға қысым жасады, ал Югославияның коммунистік көшбасшысы Милован Джилас кейіннен Балли Комбетарды "албан фашистері" деп сипаттады. Италиялықтарға қарсы күрескен Балли Комбетарға одақтастардың қолдауымен ЛАНЧ пен Югославия партизандарының басым күштері қауіп төндірді. 1943 жылдың күзінде Италия жеңілгеннен кейін нацистік Германия Албанияның барлық аумағын басып алды. Үлкен күштердің кек алуынан қорқып, Балли Комбетар немістермен келісім жасады және Тиранада ЛАНЧ пен Югославия партизандарына қарсы соғысын жалғастырған "бетарап үкімет" құрды.
Although Këlcyra and Frashëri had initiated opposition actions against the Italian authorities almost from the beginning of the fascist occupation in 1939, they had practically not developed any military organization for open struggle against the invader. Albanian nationalists from the end of 1942 began an irregular fight against the Italian garrisons. The Balli Kombëtar was officially founded in November 1942 by joining the efforts of a series of nationalists. It tried to find an agreement with the Albanian partisans of communist affiliation, led by Enver Hoxha and grouped in the "Movement of National Liberation" (LANÇ, for its acronym in Albanian), trying to attract them to the nationalist cause. However, the Balli Kombëtar condemned any cooperation of the LNC with the Yugoslav partisans, whom it considered natural enemies of Albania, which would soon be a deal breaker. With Italy on the brink of defeat in 1943, the Albanian National Liberation Movement (LANÇ) and the Balli Kombëtar organized a meeting in the village of Mukje. The Balli Kombëtar entered into a fragile alliance with the communist led LANÇ, and acted as a resistance group against the Italians. Following the Mukje Agreement, the vague mutual tolerance that had existed between the Ballists and LANÇ quickly evaporated. The Allies too could not guarantee that Kosovo would be a part of Albania, because they stood for the restoration of occupied nations under their borders as they existed prior to World War II. Despite their lukewarm attitude towards the Allies, the Ballists feared that an Allied victory in the war might well result in LANÇ victory and communist control of Albania. Their lukewarm attitude towards the British was also fostered by their desire to preserve the occupied united Albanian state under the borders drawn by the Italians in 1941, for they bitterly opposed and dreaded the loss of Kosovo and Debar to Yugoslavia once again, and feared that the Allies in their support of the Greeks might prevent them from claiming Chameria and deprive them of their southern provinces of Korçe and Gjirokaster, the heartland of their liberation movement. They regarded the Yugoslavs and the Greeks as their real enemies. The Mukje Agreement immediately triggered a hostile reaction from the Yugoslav representative in Albania, Svetozar Vukmanoviċ. He denounced the agreement and put pressure on the LANÇ to repute it immediately, and Yugoslav Communist leader Milovan Đilas subsequently described the Balli Kombëtar as "Albanian Fascists". The Balli Kombëtar, which had fought against the Italians, were threatened by the superior forces of the LANÇ and the Yugoslav Partisans, who were backed by the Allies. In the autumn of 1943, Nazi Germany occupied all of Albania after Italy was defeated. Fearing reprisals from larger forces, the Balli Kombëtar made a deal with the Germans and formed a "neutral government" in Tirana which continued its war with the LANÇ and the Yugoslav Partisans.
Қазақстан
Сафет Бутка, қатал албан ұлтшылы, әр түрлі уақытта коммунистер басымдығындағы "Азаттық фронты" (LANÇ)пен ынтымақтастыққа тырысты. 1943 жылдың қаңтарында Оңтүстік Албаниядағы кейбір партизандық бөлімшелер Гьорм шайқасында Балли Комбетармен бірге шайқасып, итальяндық әскерлерді жеңіп, күйретіп жіберді. 1943 жылдың ақпан айында ол коммунистер жетекшілігіндегі LANÇ өкілдерімен кездесу ұйымдастырды және 1943 жылдың наурыз айында ынтымақтастық туралы келісімге қол жеткізілді. 1943 жылдың тамызында тағы бір жергілікті келісім жасады және Мукье келісімінің бастамашыларының бірі болды. Коммунистер жетекшілігіндегі LANÇ соғыстан кейін Косовоны Албанияға беруді талап етті. LANÇ 1943 жылдың тамызында Баллистермен кездесіп, Ұлы Албания құру туралы келісімге келді. Бірақ келісім ұзаққа созылмады. Осы факторлар "Балли Комбетар" мүшелерінің коммунистерге деген жек көрушілігін күшейтті. Әріптестік үкімет құрғаннан кейін Баллистер коммунистерге қарсы күшті қысым жасады. Олар Тирананың оңтүстік-батысындағы коммунистік партизандық топты жойды. 1943 жылдың күзінде Баллистер, неміс күштерінің көмегімен, Оңтүстік Албаниядағы Солтүстік Эпир азаттық фронтына қарсы қатыгез шайқастарға қатысты. Бұл грек ұлтшылдарының тобы осы қақтығыстарда жойылды және жауынгерлік күш ретінде құрылды. Ұлы одақ құрылғаннан кейін немістер соғысты жоғалта бастады. Бұл Албаниядағы жағдайға да әсер етті, өйткені немістер Баллистерді жабдықтауға шамасы келмеді. Қазіргі жағдай коммунистерге тиімді болғандықтан, партизандар Балли Комбетарға толыққанды шабуыл жасады. Ал, британдық байланыс офицерлері коммунистер алған қаруларын немістерге қарсы емес, өз отандастарымен күресуге пайдаланғанын байқады.
Safet Butka, a hardline Albanian nationalist, tried at various times to cooperate with the Communist dominated Liberation Front (LANÇ). By January 1943, in Southern Albania, some Partisan units fought alongside the Balli Kombëtar during the Battle of Gjorm where they defeated and routed the Italian troops. In February 1943, he organized a meeting with communist led LANÇ representatives and an agreement for cooperation was reached in March 1943. He also made another local agreement in August 1943 and was one of the initiators and supporters of the Mukje agreement. The communist led LANÇ had demanded that Kosovo be ceded to Albania after the war. The LANÇ met with the Ballists in August 1943, agreeing upon the establishment of Greater Albania. The agreement was however short lived. These factors contributed to members of the Balli Kombëtar forming a strong hatred for the Communists. After forming the collaborator government, the Ballists pressed hard against the Communists. They destroyed a fairly large Communist partisan group southwest of Tirana. By the Fall of 1943 the Ballists, assisted by German forces, were also involved in vicious fighting against the Northern Epirus Liberation Front in Southern Albania. This Greek Nationalist group was destroyed during these clashes and was eliminated as a fighting force. With the Grand Alliance established, the Germans began losing the war. This also affected the situation in Albania as the Germans could not supply the Ballists. With the current situation favouring the Communists, the partisans began a full scale attack on the Balli Kombëtar. British liaison officers in Albania noted that the Communists were using the arms they received to fight fellow Albanians far more than to harass the Germans.
Косово және Вардар
Балистер Косово мен Вардар аймағында 1943 жылдың қыркүйегінде Италияның капитуляциясынан кейін көзге түсті. Олар 9 қыркүйекте 1943 жылы Struga және Debar қалаларын итальяндықтардан басып алды, соның салдарынан қалған әскери жабдықтардың көп бөлігіне ие болды. Албания Корольдігі құрылғаннан кейін, Косоводан келген Балли Комбетардың жетекші мүшелері жаңа үкіметті құруға қатысты. 6 қарашада 1943 жылы Берлин регенттер мен жиналыстың Косово албаны Рекшеп Митровица басқаратын үкімет құрғанын жариялады. Ол 1942 жылы Балли Комбетар қарсылық қозғалысына қосылып, итальяндық кезеңнің көп бөлігін Дуррес маңындағы Порто Романо түрмесінде өткізді. Митровица кабинетінің құрамында ұлтшыл көзқарастағы және неміс немесе австриялық байланыстары бар адамдар көп болды, соның ішінде Хафер Дева да бар еді. Дева, Косоводан келген тағы бір жетекші баллист, Рекшеп Митровица үкіметінде ішкі істер министрі болып тағайындалды және солтүстікке коммунистік күштердің таралуын тоқтату үшін немістермен ынтымақтасып, жаңа үкімет күштеріне тікелей басшылық етті. Косоводағы қақтығыстар этникалық және идеологиялық сипат алды, албандық Балли Комбетар күштері негізінен серб партизандарымен күресті. Вардар Македониясында, ол Албанияның тәуелсіз мемлекетінің бір бөлігі болған кезде, неміс және баллист күштері югослав партизандарымен кездейсоқ шайқастарға түсті. Италияның капитуляциясынан кейін македондық және албандық партизандық бөлімшелерінің қолында қалған Кицевоға қараша айының басында 1943 жылы Хем Хасаның баллистері шабуыл жасады. 7 күнге созылған қатал шайқастан кейін партизандар жеңіліп, қаладан шегінуге мәжбүр болды. Фикри Дин, Хем Хаса және Гисни Дема, сондай-ақ үш неміс майоры албан және югослав партизандарына қарсы әскери науқандарды жүргізді. Дебар мен Пешкопи арасындағы Макельларені Бесінші партизандық бригада қайта басып алғаннан кейін, немістер Хем Хасаның баллист күштерінің көмегімен Дебардан шабуыл жасап, партизандарды жеңді. Бұл аймақтардағы Балли Комбетардың негізгі орталықтары Косово Митровица, Дреница және Тетово болды. Бұл аймақтардағы Балли Комбетар Албаниядағы баллистерге қарағанда агрессивтірек болды. Осылайша, көптеген баллистер серб көршілеріне соңғы 20 жылда тартқан азаптары үшін кек алу мүмкіндігін көрді, сербтер мен қарақшыларға тиесілі шамамен 30 000 үйді өртеп жіберді. Бұл шабуылдарға ең көп ұшырағандар – соғыстар аралығында Косовоға қоныс аударған сербтер болды. 1944 жылдың қазан айында неміс армиясы Косово арқылы кері шегінуді бастаған кезде, немістер мен партизандар арасында қатал шайқастар басталды. Немістерді қуып шыққаннан кейін Тито Косовода қару-жарақ жинауды және албандықтардың беделді тұлғаларын тұтқындауды бұйырды. Бұл бұйрық жақсы қабылдамады және Косовоға деген құштарлықпен бірігіп, көтеріліске ұйтқы болды. 2 желтоқсанда 1944 жылы Дреница аймағынан коммунизмге қарсы албандар Трепка кен кешеніне және басқа да нысаналарға шабуыл жасады. Ең көп дегенде 2000 адамнан тұратын бұл антикоммунистер екі ай бойы 30 мыңнан астам партизандық күштің шабуылына тойтарыс берді. Қазір Косовода "көлемді қарулы көтеріліс" басталды, оны Балли Комбетар бастады (сол кезде әлі де 9 000-ға жуық адам қарулы болды), оның мақсаты Косовоның коммунистік Югославияға қосылуына қарсы тұру еді. Нови-Пазар 1944 жылдың желтоқсанына дейін ұлттық Балли Комбетар қозғалысының мүшесі болған Ациф Хадяхметовичтің бақылауында болды. Осы уақыт ішінде Баллистер Нови-Пазарды және Четниктер Рашканы басқаратын аймақта албандар, югослав мұсылмандары мен сербтер арасындағы екі қаланы бөліп тұрған тар аңғарда үнемі шайқастар болды.
The Ballists in Kosovo and Vardar region rose to prominence following the capitulation of Italy in September 1943. They seized Struga and Debar from the Italians on 9 September 1943, taking much of the military equipment left behind. Following the establishment of the Albanian Kingdom, leading members of the Balli Kombetar from Kosovo became involved in forming the new government. On 6 November 1943, Berlin announced that the regents and the assembly had formed a government headed by Kosovar Albanian Rexhep Mitrovica, who had joined the Balli Kombëtar resistance movement in 1942 and spent much of the Italian period in prison in Porto Romano near Durrës. Mitrovica's cabinet, most of whom had credentials as nationalists as well as some German or Austrian connection, included Xhafer Deva. Deva, a leading Ballist also from Kosovo, was appointed Minister of the Interior in the Government of Rexhep Mitrovica and collaborated with the Germans to oppose the spread of Communist forces in the north, effectively giving him direct command over the forces of the new government. The fighting in Kosovo took on an ethnic and ideological basis with the Albanian Balli Kombetar forces fighting the predominantly Serb Partisans. In Vardar Macedonia, when it was a part of the independent state of Albania, the German and Ballist forces had occasional skirmishes with Yugoslav partisans. Kicevo, which remained in the hands of Macedonian and Albanian Partisan units following the capitulation of Italy, was attacked by the Ballists of Xhem Hasa in early November 1943. After 7 days of fierce fighting, the Partisans were defeated and forced to retreat from the city. Fiqri Dine, Xhem Hasa and Hysni Dema, as well as three German Majors, also directed military campaigns against the Albanian and Yugoslav partisans. When Maqellarë, midway between Debar and Peshkopi, was recaptured by the Fifth Partisan Brigade, the Germans with the assistance of the Ballist forces of Xhem Hasa launched an attack from Debar, defeating the partisans. The main centres of the Balli Kombëtar in these regions were Kosovska Mitrovica, Drenica and Tetovo. It was noted that the Balli Kombëtar in these regions were more aggressive than the Ballists of Albania. With the tables now turned in their favour many Ballists saw an opportunity to take their revenge upon their Serbian neighbours for the suffering they had endured over previous two decades, burning perhaps as many as 30,000 houses belonging to Serbs and Montenegrins. Most vulnerable to these attacks were Serbs who had settled in Kosovo in the interwar period. In October 1944, as the German Army began retreating through Kosovo, fierce battles between the Germans and the Partisans broke out. After the Germans had been driven out, Tito ordered the collection of weapons in Kosovo and the arrest of prominent Albanians. The order was not well received and, combined with passions felt about Kosovo, inflamed an insurrection. On 2 December 1944, anti communist Albanians from the Drenica region attacked the Trepca mining complex and other targets. Numbering at most 2,000 men, these anti communists managed to hold off a Partisan force of 30,000 troops for two months. Now "an armed uprising of massive proportions" broke out in Kosovo led by the Balli Kombëtar (which still had around 9,000 men under arms at the time), which aimed to resist incorporation of Kosovo into communist Yugoslavia. Novi Pazar remained under the control of Acif Hadziahmetovic who was a member of the nationalist Balli Kombëtar movement, right up until December 1944. During this time the region between Ballist held Novi Pazar and Chetnik controlled Raška, witnessed constant fighting between the Albanians, Yugoslav Muslims and Serbs in the narrow valley that separates the two towns.
Грекия
Балли Комбетар Грецияның солтүстік-батысында, әсіресе албандар Шамерия деп атаған аймақта белсенді болды. Теспротия префектурасының басқаруы албандарға жүктелді, бірақ бұл аймақ албан патшалығына ресми түрде қосылмады. 1943 жылы Нури Дино құрған "Balli Kombëtar Çam" (Чам Ұлттық фронты) албан және грек коммунистік партизандарымен күресуге дайын болғандықтан, толық неміс қолдауына ие болды. Бұл бөлімшелер Грекиядағы партизанға қарсы операцияларда "Август" кодовый атымен пайдаланылды. "Август" операциясы аяқталған кезде қарулы қолдау үшін одан да көп чамдар тартылды. Немістер олардың қолдауын бағалады: подполковник Йозеф Ремольд "олар аймақты жақсы білгендіктен, барлау миссияларында өте пайдалы екенін көрсетті" деп мәлімдеді. Бірнеше рет бұл барлау миссиялары EDES бөлімшелерімен қақтығысты. 27 қыркүйекте (1943 ж.) біріккен неміс және чам күштері Парамифияның солтүстігіндегі ауылдарда кең ауқымды операция жүргізді: Элефтерохори, Селиани, Семелика, Агиос Николаос. Бұл операцияда чам контингенті 150 адамнан тұрды және неміс майоры Штоккерттің сөзіне сәйкес, "өте жақсы өнер көрсетті".
Balli Kombëtar was also active in northwestern Greece, in particular in a region referred to by Albanians as Chameria. Administration of the Thesprotia prefecture was handed over to the Albanians, although this region was not officially annexed into the Albanian kingdom. The "Balli Kombëtar Çam" (Cham National Front), founded in 1943 by Nuri Dino, received full German support since they were willing to fight both Albanian and Greek Communist Partisans. These units were used in anti partisan operations in Greece codenamed Augustus. By the time Operation Augustus ended, a larger number Chams were recruited for armed support. Their support was appreciated by the Germans: Lt Colonel Josef Remold remarked that "with their knowledge of the surrounding area, they have proved their value in the scouting missions". On several occasions, these scouting missions engaged EDES units in combat. On 27 September (1943), combined German and Cham forces launched large scale operation in villages north of Paramythia: Eleftherochori, Seliani, Semelika, Aghios Nikolaos. In this operation the Cham contingent numbered 150 men, and, according to German Major Stöckert, "performed very well".
Қауіпсіздік
Ұлы Албанияны нәсілдік тұрғыдан тазалау идеясымен Балли Комбетар Косово мен Черногориядағы серб азаматтарына қарсы қорқыту науқандарын жүргізді. Призреннің екінші лигасы құрылғаннан кейін Балли Комбетар СС Скандербег дивизиясымен бірігіп, мыңдаған сербтерді қырғынға салып, 10 000 мен 100 000 аралығындағы серб азаматтарын аймақтан қуды. 1943 жылдың қазан айында Оңтүстік Албаниядағы ірі неміс шабуылы кезінде Балли Комбетар неміс әскерлерімен бірлесіп грек ауылдарына шабуыл жасап, ауылдарды өртеу және бейбіт тұрғындарды атып тастау сияқты көптеген қатыгездіктер жасады.
Under the idea of creating a racially pure Greater Albania, the Balli Kombëtar enacted campaigns of terror against Serb civilians in Kosovo and Montenegro Following the founding of the Second League of Prizren, the Balli Kombëtar combined with the SS Skanderbeg division massacred thousands of Serbs and expelled between 10,000 and 100,000 Serb civilians from the region. In October 1943 during a large scale German offensive in southern Albania, the Balli Kombëtar in conjunction with German troops attacked Greek villages and committed numerous atrocities including burning villages and executing civilians.
Салдары
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Балли Комбетар Югославия және Албания коммунистерінен жеңіліске ұшырады. Балистер нацистермен ынтымақтастық еткені үшін соншалықты беделсіз болды, олардың соғыстан кейінгі Албанияда қандай да бір рөл атқару мүмкіндігі болмады, бірақ оларды толықтай жою 1945 жылға дейін созылды. Адамдар есінде қалғандай, балистердің нацистермен жұмыс істеу туралы шешімі олардың алдын алуға тырысқан нәрсенің өзіне – коммунистердің үстемдік құрған үкіметіне әкелді. Балли Комбетар жауынгерлері Балқаннан Австрияға, АҚШ-қа, Австралияға, Швейцарияға және Оңтүстік Америкаға қашып кетті. Қашып құтылмаған балистер атылып өлтірілді. Көшіп-қонда ұйым құрылды. Албаниядан қашып құтылған көптеген балистер кейіннен ЦРУ қолдауымен Албанияның Азаттық Комитетін құрды, оның мақсаты албан диаспорасын ұйымдастырып, Энвер Ходжаның Албаниядағы коммунистік режимін құлату болды. 1949 жылдан бастап британдық және американдық оқытылған албан жауынгерлері (Балли Комбетар және монархистік қозғалыстан – Legaliteti деп белгілі) Ходжаға қарсы халықтық көтеріліс ұйымдастыру мақсатымен Албанияға парашютпен түсірілді, бұл Албаниядағы жасырын операциялардың басталуын білдірді. Операция сәтсіз аяқталды, себебі, танымал қос агент Ким Филби жоспардың маңызды мәліметтерін коммунистік билікке беріп қойды, олар осы ақпаратты пайдаланып, көптеген жауынгерлерді келген бойда ұстап алды. Бұл жасырын операция кем дегенде 300 адамның өмірін құрбан етті және ұзақ жылдар бойы Суық соғыстың ең құпиялы сақталған сырларының бірі болып қала берді. 1950 жылы Балли Комбетар (көшіп-қонда) екі бағытқа бөлінді: біріншісі Абас Ерменжи басқарған аграрлық, екіншісі Әли Келцира басқарған.
After World War II ended, the Balli Kombëtar were defeated by Yugoslav and Albanian communists. The Ballists were so thoroughly discredited by their collaboration with the Nazis that there was no chance of them having a role in postwar Albania, though it took until 1945 to finish them off. Ironically, the Ballists' decision to work with the Nazis brought about the one thing they had sought to prevent – a Communist dominated government. Balli Kombëtar fighters fled the Balkans to Austria, the United States, Australia, Switzerland and South America. The Ballists who did not escape were executed. An organization was set up in exile. Many Ballists that managed to escape Albania subsequently set up the CIA backed Free Albania Committee, aimed at organising the Albanian diaspora to overthrow Enver Hoxha's Communist regime in Albania. Starting in 1949 British and American trained Albanian fighters (consisting of men from Balli Kombëtar and the monarchist movement, known as Legaliteti) were parachuted into Albania with the aim of organizing a popular revolt against Hoxha, marking the start of the Albanian Subversion. The operation failed, thanks in no small part to infamous double agent Kim Philby, who leaked crucial details of the plan to the communist authorities who were consequently able to intercept many of the fighters upon arrival. The subversion cost the lives of at least 300 men and for a long time was one of the most carefully concealed secrets of the Cold War. In 1950, the Balli Kombëtar (in exile) was divided into two wings, one Agrarian headed by Abas Ermenji, and one headed by Ali Këlcyra.
Мұра
Тетово бір кезде Албаниядағы ең ірі Балли Комбетар орталығы болды және қазірге дейін осы атаумен байланысын сақтап тұр. Тетоводағы футбол клубы – КФ Шкендижаның "Ballistët" деп аталатын үлкен жанкүйерлер тобы бар. Олар Солтүстік Македониядағы БАҚ-та футбол матчтарындағы радикаль ұлтшылдық сөздерімен танымал. Македониядағы ең белгілі Балли Комбетар жетекшісі – Гостиварлық Хем Хаса болды. Оның ескерткіші Гостивардың оңтүстігіндегі Симница ауылындағы жергілікті албандар тарапынан орнатылды. Профессор Ас. Др. Энвер Битичи албандардың Одіс державаларына қосылу себебі нәсілшілдік және фашистік идеология емес, серб үкіметінің бұрынғы онжылдықтарындағы қатыгездіктен құтылу еді деп мәлімдейді.
Tetovo was once the largest Balli Kombëtar base in Albania and still has strong ties with the name. The Tetovo based football club KF Shkendija has a large support firm called the Ballistët. They are known in the media in North Macedonia for their use of hardline nationalistic rhetorics in football matches. The most notable Ballist leader in Macedonia was Xhem Hasa from Gostivar. A statue of him has been erected in Simnica, just south of Gostivar, by local Albanians. Prof. Asc. Dr. Enver Bytyci states that the reason for Albanians joining the Axis powers was not for racist and fascist ideology but rather to escape the brutality of the previous decades of Serbian rule.