Кіріспе

Тізбекті білезік, оған жинақтауға арналған әшекейлерді ілуге болады. Марая Кэри альбомы.

Әшекейлі білезік – жеке зергерлік әшекейлер немесе "әшекейлер" (мысалы, сәндік аспаптар немесе ұсақ-түйектер) тағылатын білезік түрі. Мұндай әшекейлер әдетте иесі үшін жеке немесе маңызды естеліктермен байланысты болады.

Тарих

Амулеттер немесе талисман ретінде кию дәстүрі арам рухтарды немесе жамандықтарды қорғау үшін пайда болған болуы мүмкін. Тарихи алдындағы кезеңде әшекейлер қабықтардан, жануар сүйектерінен және саздан жасалған. Кейіннен олар асыл тастардан, тастардан және ағаштан жасалатын болды. Мысалы, Африкада 75 мың жыл бұрын қабықтар әшекей ретінде қолданылғаны туралы мәліметтер бар. Германияда 30 мың жылға дейін сонатын ою-өрнектері бар мамонттың сүйегінен жасалған әшекейлер табылған. Ежелгі Египетте әшекейлер жеке тұлғаны анықтау және сенім мен сәттіліктің символы ретінде қолданылған. Олар сонымен қатар, өлгеннен кейін құдайлар алдында адамды тануға көмектескен. Рим империясы кезінде христиандар өздерін басқа христиандарға тану үшін киімдеріне кішкентай балық әшекейлерін жасырып киген. Сол дәуірдегі еврей ғалымдары еврей заңдарының кішкентай бөліктерін жазып, оларды мойындарына асып, жүректеріне жақын сақтап жүрген. Орта ғасыр рыцарьлары шайқаста қорғану үшін әшекей киген. Орта ғасырларда әшекейлер отбасылық тегін, діни және саяси нанымдарын көрсету үшін тағылған. Әшекей білезіктер бірнеше рет сәндер толқынына ұшырады. Алғашқы әшекей білезіктер б.з.д. 600-400 жылдар аралығында Ассириялықтар, Вавилондықтар, Парсылар және Хеттерде пайда болды. Мысалы, королева Виктория әшекей білезіктер тағып, осы арқылы Еуропалық ақсүйектер арасында сән құрды. Ол әшекей білезіктерді жақсы көріп, сыйға тартқандықтан, олардың танымалдығына үлкен үлес қосты. Сүйікті ханзада Альберт қайтыс болғанда, ол тіпті «аза тұту» әшекейлерін танымал етті: марқұмның шашынан жасалған медальондар, марқұмның кішкентай портреттері, реактивтен жасалған әшекей білезіктер. 1889 жылы Tiffany & Co. өзінің алғашқы әшекей білезігін ұсынды – бір жүрекшенің ілінгеніндегі тізбекті білезік, бүгінде Tiffany символы болып табылады. Ұлы депрессияға қарамастан, 1920-1930 жылдары платина мен алмаз әшекей білезік жасауға қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан оралған солдаттар өздері соғысқан аймақтың шеберлері жасаған әшекейлерді жақындарына сыйлық ретінде әкеп берді. 1950-ші және 1960-шы жылдардағы американдық жасөспірімдер өміріндегі оқиғаларды есте сақтау үшін әшекейлер жинады. Элизабет Тейлор және Джоан Кроуфорд сияқты экрандағы иконалар әшекей білезіктерге қызығушылықты және танымалдылықты арттыруға көмектесті. 20-ғасырдың соңында қызығушылық пен өндіріс төмендегенімен, 2000 жылдан кейін танымалдылығы қайта жанданды және коллекционерлер ежелгі әшекейлерді іздеді. «Кариб теңізінің қарақшылары» фильмінен шабыттанған 2006 жылдың қысында қылыштар, кресттер және бас сүйектер бейнеленген әшекей білезіктер сәнді тренд ретінде пайда болды.

Италиялық әшекейлі білезік

Италиялық Charm білезігі, АҚШ-та Nomination білезігі деп те аталады, – эластикалық таспаға тіркелген жеке модульді буындардан тұратын, бір білезік құрайтын әшекей. Типик итальяндық Charm білезігі он сегіз әшекейлі буыннан тұрады. Әрбір буынға әшекейлі буынға дәнекерленген әдемі бет (сурет немесе бейне) орнатылған. 1987 жылы Италияның Сесто-Фиорентино қаласында орналасқан итальяндық Nomination зергерлік компаниясы Composable желісін ұсынды, ол тот баспайтын болаттан жасалған модульді білезіктерден құралған. Кейіннен бұл «Италиялық Charm білезігі» деп танылды. Адамдар өміріндегі маңызды оқиғалар, жетістіктер мен мақсаттарын көрсететін символдармен білезіктерін жаңарту үшін буындар қосатын. 1990 жылдары американдық туристер бұл стильді байқап, АҚШ-қа әкелді. 1990-шы жылдардың соңы мен 2000-шы жылдардың басында Италиялық Charm білезіктері АҚШ-та кең танылды. 2023 жылға қарай Италиялық Charm білезіктері танымалдылығын қайта жеңіп алды, әсіресе «Love Island» 9-шы маусымының қатысушысы Анна Мэй Робидің білезігі арқасында және TikTok-та кеңінен таралды. Nomination өзінің жекешелендірілетін білезіктерімен ерекшеленеді, олар модульді әшекейлерден құралған, бір-бірімен тығыз байланысып, эластикалық таспа сияқты білезікке жапсырады. Бұл бұйымдар көбінесе тот баспайтын болаттан жасалған және 18 каратты алтын, 9 каратты алтын, 925 күміс және түрлі-түсті асыл тастармен әшекейленген, көбінесе жас әйелдерге арналған, бірақ ерлерге арналған үлгілер де бар.