Кіріспе
Зиянды жануарларды жою мақсатында аң ауру практикасы
Зиянды жануарларды аулау немесе «варминтинг» – азық-түлік немесе жүлде алу үшін емес, зиянкестерді жою құралы ретінде шағын/орташа мөлшердегі жабайы сүтқоректілер мен құстарды аулау практикасы. Бұл жануарлар ауыл шаруашылығы дақылдарына, малға немесе мүлікке экономикалық зиян келтіретін зиянкестер деп есептеледі, сондай-ақ түрлер аралық/зооноздық ауруларды тарататын патоген тасымалдаушылар/векторлар болып табылады; немесе басқа осал түрлер мен экожүйелерді қорғау үшін популяцияны бақылау мақсатында жойылды. «Варминтер» термині зиянды жануарларды аулаушыны немесе зиянды жануарларды аулауға арнайы жасалған немесе сәйкес келетін аң аулау құралдарын (мысалы, зиянды жануарларды аулауға арналған мылтық) білдіруі мүмкін. Зиянды жануарларды аулаушылар өздерінің меншігіндегі зиянды жануарларды жою үшін, басқа жер иелері немесе үкімет ұсынған сыйлық алу үшін немесе жай ғана хобби ретінде аң аулауы мүмкін.
Ұшқыш
Қысқа үрлеме құбырлары және кіші калибрлі жебелер Солтүстік Американың дәстүрлі Шэрокки ауылдарында жасөспірімге дейінгі ұлдардың зиянды жануарларды аулауына қолданылды. Олар бұл құбырларды шағын кеміргіштерді – егеуқұйрықтарды, тышқандарды, суырларды және азық-түлік қоймаларын, тұқымдар мен көкөніс сақтауларын бұзуға тырысатын немесе егілген көкөністерге тартылатын басқа да сүтқоректілерді аулау үшін пайдаланды. Бұл әдет ұлдарға ауыл маңында бос уақытты тиімді өткізуге және қиындықтардан аулақ болуға көмектессе, сонымен қатар бұл ертедегі зиянкестермен күресу тәсілі болды. 20 ғасырдың басына дейін ұлдар үрлеме құбырларымен сорларды аулап, соның арқасында азық-түлік пен терілерге қол жеткізді.
Ауаға қарсы пішін
Ауа мылтықтары көбінесе құрылыс ортасында қолданылады, онда нысаналар тым алыс болмауы мүмкін, бірақ ағаштардың/құрылыстардың үстінде немесе көзге көрінбейтін бұрыштарда орналасқан болуы мүмкін, сондықтан тесіп өту, кері соққы және қате ату қаупін азайту қажет. Ауа қарулары үрлемелі мылтықтардан күшті және дәл, бірақ атыс қаруларынан гөрі әлдеқайда тыныш және зиян келтіруі аз, осылайша шу шағымдары мен баллистикалық қауіпсіздік мәселелері болуы мүмкін қалалық және қала маңындағы аймақтарға қолайлырақ.
Мысалдар
Bushmaster AR 15 негізіндегі Varminter моделі; ұзартылған ауыр оқпаны, реттелетін триггері және темір көріністері жоқ (телескоптық көздеуіштермен арнайы қолдануға арналған). Remington 700 SPS: 26 дюймдік ауыр контурлы оқпаны бар, стандартты мүмкіндіктерімен бірге, оның ішінде ашылатын еден пластинасы, белдік ілмектері және бұрғыланған және ұңғыланған қабылдағышы бар. Ruger No. 1 Varminter бір оқты мылтық; телескоптық көздеуіштерге арналған негізгі базасы мен сақиналарымен жабдықталған, ұзартылған ауыр оқпандары бар жоғары жылдамдықты оқ-дәрілерде қол жетімді. Триггер зауытта орнатылып, бекітілген, бірақ оның құрамында қаругерлер реттей алатын бұрандалар бар. Savage Model 12 Varminter; реттелетін триггер, еркін қозғалатын ұзартылған ауыр оқпан, темір көріністері жоқ және орындық стиліндегі түйреуіш қамтылған. Sierra Varminter пулялар тізімі; жеңіл салмақты, қуыс және жұмсақ ұштарлы пулялар, жоғары жылдамдыққа, ең аз тегілуге және құрттарға қажетті максималды кеңеюге арналған. Henry Repeating Arms Varmint Express .17 HMR: жоғары иілген Монте-Карло стиліндегі түйреуіш, оптикалық талшықты нысаналар және 11 оқтың сыйымдылығы бар, көздеуішпен қолдануға арналған. Henry Repeating Arms .22 WMR және .17 HMR патрондарына арналған оннан астам түрлі рычагты мылтықтарды шығарады, олардың екеуі де құрттарды аулауға өте қолайлы.
Жәндіктердің популяцияларына әсері
Қаңқаларды аулау әдетте егін шығындарын азайту және малға зиян келтіретін жануарлардың шабуылдарын тоқтату мақсатымен жүргізілген. Бұл аулау, ауланатын организмдерге жасанды табиғи іріктеу қысымын түсіреді. Қаңқаларды аулау, олардың жас репродуктивтік жасқа жетуіне және ертерек жетілуіне ықпал ететін іріктеу қысымын күшейтеді. Сондай-ақ, қаңқаларды аулау, жануарлардың адамдар қоныстанған аймақтардан, егістіктерден және малдан аулақ болуы арқылы, олардың мінез-құлқындағы қажетті өзгерістерді де іріктей алады.