Кіріспе
Bell Labs-тің түпнұсқа Unix операциялық жүйесі
"Research Unix" термині Bell Labs Есептеу ғылымдары зерттеу орталығында (CSRC) DEC PDP 7, PDP 11, VAX және Interdata 7/32 және 8/32 компьютерлері үшін әзірленген Unix операциялық жүйесінің ерте нұсқаларын көрсетеді.
The term "Research Unix" refers to early versions of the Unix operating system for DEC PDP 7, PDP 11, VAX and Interdata 7/32 and 8/32 computers, developed in the Bell Labs Computing Sciences Research Center (CSRC).
Тарих
Research Unix термині алғаш рет Bell System Technical Journal (57-том, 6-сан, 2-бөлім, 1978 жылғы шілде/тамыз) журналында Bell Labs ішіндегі басқа нұсқалардан (мысалы, PWB/UNIX және MERT) оны ажырату мақсатымен пайда болды, себебі олардың кодтық базасы бастапқы CSRC нұсқасынан өзгеше болған. Алайда, бұл термин 8-ші Unix нұсқасына дейін көбірек қолданылмады, бірақ кейін бұрынғы нұсқаларға да ретроспективті түрде қолданылды. V8 нұсқасына дейін операциялық жүйе көбінесе жай ғана UNIX (үлкен әріптермен) немесе UNIX Time Sharing System деп аталатын. AT&T 5-ші нұсқаны білім беру ұйымдарына, ал 6-шы нұсқаны коммерциялық ұйымдарға лицензиялады. Мектептер 200 доллар, ал басқалары 20 000 доллар төледі, бұл коммерциялық қолдануды шектеді, бірақ 6-шы нұсқа 1980-ші жылдарға дейін ең көп таралған нұсқа болды. Research Unix нұсқалары көбінесе оларды сипаттаған нұсқаулықтың басылымымен аталады, себебі алғашқы және соңғы бірнеше нұсқалар Bell Labs-тен тыс ресми түрде жарияланбады және дамуы табиғи жолмен жүрді. Сондықтан, алғашқы Research Unix – Бірінші басылым, ал соңғысы – Оныншы басылым болар еді. Оларға сілтеме жасаудың тағы бір әдеттегі тәсілі – "Version x Unix" немесе "Vx Unix", мұнда x – нұсқаулық басылымының саны. Coherent, Minix және Linux сияқты Unix-ке ұқсас іске асырылымдарды қоспағанда, Unix-тің барлық қазіргі заманғы нұсқалары 7-ші басылымнан шыққан. 8-ші басылымнан бастап Research Unix нұсқалары BSD-мен тығыз байланысты болды. Бұл 8-ші басылымның негізі ретінде 4.1cBSD-ді пайдаланудан басталды. 2000 жылғы Usenet жазбасында Деннис Ричи Research Unix-тің кейінгі нұсқаларын UNIX System V-ге қарағанда BSD-ге жақын деп сипаттады, сонымен қатар оған BSD коды да енгенін айтты:
Research Unix 8-ші басылымы (ойлаймын) BSD 4.1c-ден басталды, бірақ үлкен көлемде өзгертіліп, біздің өз нәрселерімізбен алмастырылды. Бұл 9-шы және 10-шы басылымдарда да жалғасты. Қарапайым пайдаланушының командалар жиынтығы, болжам бойынша, SysVish-ке қарағанда BSD-ге көбірек ұқсады, бірақ ол өте алуан түрлі болды.
Нұсқалар
Нұсқаулық басылымы Шығарылған күні Сипаттамасы 1-ші басылым 3 қараша 1971 жыл Unix нұсқаулығының бірінші басылымы, сол кезде PDP 11-де жұмыс істеген нұсқаға негізделген. Операциялық жүйе екі жыл бұрын, 1970 жылы PDP 7-ден PDP 11/20-ға көшірілген. Оның құрамында ar, as, bcd, cal, cat, chdir, chmod, chown, cmp, cp, date, dc, df, du, ed, find, glob, init, ld, ln, ls, mail, mesg, mkdir, mkfs, mount, mv, nm, od, pr, rm, rmdir, roff, sh, sort, stat, strip, su, sum, tty, umount, wc, who, write; сондай-ақ fsck, reboot және adb-ның алғашқы нұсқалары бар. Жүйеде B және Fortran компиляторы, BASIC интерпретаторы, құрылғы файлдары және перфокарта, DECtape және RK05 дискілерін басқару функциялары болды. 2-ші басылым 12 маусым 1972 жыл Сол кездегі орнатулардың жалпы саны 10 болды, алғы сөз бойынша, «әлдеқайда көп күтілуде». Echo, exit, login, m6 макропроцессоры, man, nroff, strip, stty, tmg компиляторы және бірінші C компиляторы қосылды. Операциялық жүйенің алғашқы ресми жариялануы және PDP емес аппараттық құрылғыларға (Interdata 7/32) көшіруге мүмкіндік. 1977 жылдың мамырында MINI UNIX, PDP 11/10 төменгі деңгейі үшін «қырқылған» v6 нұсқасы шығарылды. 7-ші басылым 1979 жылдың қаңтарында Боурн қабығы, ioctl(2), stdio(3) және Деннис Ричидің C компиляторын толықтыратын pcc енгізілді. Adb, at, awk, banner, basename, cu, diff3, expr, f77, factor, fortune, iostat, join, lex, lint, look, m4, make, rev, sed, tabs, tail, tar, test, touch, true, false, tsort, uucp, uux қосылды. UNIX System III-нің алдағысы және кең таралған сыртқы дистрибутивтерді көрген Research Unix-тің соңғы нұсқасы. V6-дан шамамен 80%-ға артық код жолдары бар кеңейтілген ядромен PWB/UNIX-тің көптеген пайдалы құралдары біріктірілді. PDP 11, Interdata 8/32 және VAX (UNIX/32V) платформаларына көшірілді. 32V 3BSD-нің негізі болды. 8-ші басылым 1985 жылдың ақпанында VAX үшін 4.1cBSD-нің өңделген нұсқасы, System V қабығы және Streams арқылы алмастырылған сокеттер ұсынылды. Ішкі пайдалану үшін қолданылды және тек білім беру мақсатында лицензияланды. Berkeley DB, curses(3), cflow, clear, compress, cpio, csh, cut, ksh, last, netstat, netnews, seq, telnet, tset, ul, vi, vmstat қосылды. Blit графикалық терминалы негізгі пайдаланушы интерфейсі болды. Құжаттамада құрастыру тілі жоқ алғашқы нұсқа. 9-шы басылым 1986 жылдың қыркүйегінде 4.3BSD-ден код енгізілді; ішкі пайдалану үшін қолданылды. V8-де ұсынылған Streams IPC механизмінің жалпыланған нұсқасы қолданылды. Модульдік жүйелік шақыру ағынын файлға қосу үшін кеңейтілді, оның екінші ұшы (пайдаланушы деңгейіндегі) бағдарламаға қосылуы мүмкін. Бұл механизм желілік байланыс кодын пайдаланушы кеңістігінде жүзеге асыру үшін пайдаланылды. Басқа жаңалықтардың ішінде Sam бар. Жүйенің толық дистрибуциясы болған жоқ. Plan 9 1-ші басылым 1992 жыл Plan 9 – Bell Laboratories Computing Science Research Center (CSRC) әзірлеген Research Unix-тің мұрагері операциялық жүйесі.
Мұра
2002 жылы Caldera International компаниясы Unix V1, V2, V3, V4, V5, V6, V7 бағдарламалық жасақтамаларын PDP 11 үшін, ал Unix 32V бағдарламалық жасақтамасын VAX үшін BSD сияқты кең мүмкіндіктері бар лицензия бойынша ашық кодты (FOSS) ретінде жариялады. 2017 жылы Unix Heritage Society және Alcatel Lucent USA Inc., өздері және Nokia Bell Laboratories атынан V8, V9 және V10 нұсқаларын тек коммерциялық емес пайдалануға рұқсат етілген және осындай пайдалануға қатысты авторлық құқықтарын талап етпеу шартымен жариялады.