Кіріспе

Canon Episcopi (немесе capitulum Episcopi) аталымы ортағасырлық канондық құқықта кездесетін белгілі бір мәтін бөлігіне дәстүрлі түрде беріледі. Мәтін, шамамен, 10 ғасырдың басында Реджино Прумдік жазған тәубелік кітаптардың бірінде туған болуы мүмкін; ол Грацианның 1140 жылғы Corpus juris canonici жинағына (Decretum Gratiani, causa 26, quaestio 5, canon 12) енгізілді және осылайша жоғары орта ғасырларда канондық құқықтың бір бөлігіне айналды. Бұл, Киелі Рим империясы құрылар алдында Франциядағы халықтық сенімдер мен қалған пұтқа табынушылық дәстүрлері туралы маңызды мәліметтер көзі болып табылады. Мәтінде сипатталған халықтық сенімдер Каролинг империясы христиандығына өткеннен кейін бір ғасырға жуық уақыттан кейінгі христиандыққа дейінгі сенімдердің іздерін көрсетеді. Ол сиқыршылықты нақты физикалық құбылыс деп санамайды; бұл 16 ғасырда Иоганн Вейер сияқты сиқыршылық соттарына қарсы болғандар қолданған маңызды аргумент болды. "Canon Episcopi" атауы мәтіннің бастапқы сөзіне негізделген және кем дегенде 17 ғасырдан бері қолданылып келеді.

Қабылдау

Canon Episcopi-ге сиқыршылық мазасыздығы дәуірінің тарихшылары, католик шіркеуінің сиқыршылық мәселесіндегі теологиялық ұстанымының ең алғашқы құжаты ретінде зор мән берді. Автордың пікірінше, бұл “Диананың сапарлары” шындықта болған емес, олар – алдау, арман немесе ойшау. Мұндай алдауларға сену – экскоммуникацияға лайық дінсіздік саналады. Бұл жердегі ұстаным – шайтан нағыз бар, ол санада іллюзия тудырады, бірақ бұл иллюзиялардың денелік жағынан шындығы жоқ. Сиқырға деген бұл күмәнді көзқарас, шіркеудің кейінгі ғасырларда, Summis desiderantes affectibus (1484) бұйрығынан бастап, сиқыршылыққа қатысты сот процестерін санкциялауымен қатысты келеді. Осы сот процестерін қолдаушылар бұл мәселені білген, ал 1487 жылдан бері сиқыршылықты зерттеуде маңызды рөл атқарған Malleus Maleficarum сиқыршылық нұсқаулығының авторлары, сиқыршылықтың нағыз және тиімді екендігіне сенулерін Canon Episcopi-мен үйлестіру үшін, оны қайта түсіндіруге мәжбүр болды. 16 және 17 ғасырлардағы олардың қарсыластары да осы канонға сілтеме жасады, мысалы, Иоганн Вейер өзінің De praestigiis daemonum (1563) еңбегінде. Бурхард Вормсский өзінің құжат көшірмесіне бір жерде Жаңа өсиеттен Геродия бейнесін, ал екінші жерде германдық Хольда құдайының атын қосты. 12 ғасырда Хью де Сен-Виктор Canon Episcopi-ден “Диана Минерва” деп келтірді. Кейінгі жинақтарда “Бензозия” және “Бизазия” аттары да кездеседі. Қазіргі заманда, Дианаға арналған “сиқыршылардың тойлары” туралы мәтіндегі сипаттама, орта ғасырлық сиқыршылық дініне қатысты гипотеза тудырды, бұл теория көбінесе Маргарет Мюрреймен байланысты, ал кейінірек оны Джеральд Гарднер және оның ізбасарлары қабылдады. Бурхардтың Геродия туралы айтуы, әсіресе Чарльз Годфри Лиландтың Aradia, or the Gospel of the Witches (1899) еңбегінде ұсынған және Рейвен Гримассинің Стрегериясында қолданылған теориялармен байланысты.