Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Америкалық өнертапқыш (1762–1832)
American inventor (1762–1832)
Плиний Эрл I (17 желтоқсан 1762 – 19 қараша 1832) – жүн және мақта талшықтарын тізіп үзуге арналған станоктарды ойлап тапқан американдық өнертапқыш.
Pliny Earle I (December 17, 1762 – November 19, 1832) was an American inventor who made wool and cotton carding pickers.
Өмірбаян
Плиний Эрл 1762 жылы Массачусетс штатындағы Лестер қаласында Сара мен Роберт Эрлдің ұлы болып дүниеге келді. Ол 1638 жылы Англия королі Чарльз I-ге өздерін Род-Айлендке айналдыру туралы жарғы сұрап өтініш білдірген Ральф Эрлдің ұрпағы еді. 1785 жылы ол Эдмунд Сноумен бірлесіп мақта мен жүнді өңдеуге арналған кардинг машиналарын жасауға кірісті. Сэмюэл Слейтердің Америка Құрама Штаттарына машинамен мақта өндіруді енгізуде кездескен көптеген қиындықтардың бірі – оның машиналарын жабдықтау үшін кардтық мата табудың қиындығы болды. Бірнеше басқа адамдарға жасаған өтініштері нәтижесіз аяқталғаннан кейін, ол 1790 жылы Эрлге барды, ол бұл жаңа және сынақтан өтпеген жұмыс болғанымен, карталарды жасауға келісті. Ол сәтті аяқтады, бірақ осы сәттілікке жеткені үшін тістерге арналған тесіктерді екі инесі бар тұтқаға бекітілген инелермен тесуге мәжбүр болды. Бұл оны "күлтелі" карталарды тесуге арналған машинаны ойлап табуға әкелді, осы машинаның көмегімен бір адамның он бес сағаттық еңбегі он бес минут ішінде орындалатын болды. Бұл машина көп жылдар бойы кеңінен қолданылды, бірақ кейін оны былғарыны тесуге және тістерді орнатуға арналған машина алмастырды. Ол Достар қоғамының мүшесі болды және өзінің өнертапқыштық қабілетінен басқа, ғылым мен әдебиет саласында да үлкен жетістіктерге жетті. Кейін Эрл саяси істерге көп араласпады. Ол уақытын негізінен әдеби жұмыстарға арнады және «Қылмыстық заң туралы эссе», «Мемлекеттердің өз жарғыларын өзгерту және жою құқығы туралы эссе», «Темір жолдар және ішкі байланыс» (1830) туралы трактат және Бенджамин Ландидің өмірбаянын жариялады. Өлген кезде ол Сисмондидің «Итальян республикалары» еңбегін аударумен және француз және ағылшын тілдерінің грамматикалық сөздігін құрастырумен айналысып жатқан еді. Ол 1832 жылдың қараша айында Лестерде қайтыс болды және Квакер зиратында жерленді.
Pliny Earle I was born in 1762 in Leicester, Massachusetts, the son of Sarah and Robert Earle. He was a descendant of Ralph Earle, who petitioned Charles I of England, in 1638, for a charter to form themselves into Rhode Island. In 1785, he teamed with Edmund Snow in the manufacture of carding machines for cotton and wool. Among the many obstacles encountered by Samuel Slater in the introduction into the United States of the manufacture of cotton by machinery was the difficulty of procuring card clothing for his machines. After unsuccessful applications to several other persons, he went, in 1790, to Earle, who, although it was a new and untried work, agreed to make the cards. He succeeded, but to achieve that success he was obliged to prick the holes for the teeth with two needles fastened in the handle. This led him to the invention of the machine for pricking "twilled" cards, by which the labor of a man for fifteen hours could be performed in as many minutes. This machine was in general use for years, until the machine that both pricks the leather and sets the teeth superseded it. He was a member of the Society of Friends, and, apart from his inventive genius, made extensive attainments in science and literature. Earle subsequently took little part in political affairs. He devoted his time principally to literary work, and published an Essay on Penal Law; an Essay on the Rights of States to Alter and to Annul their Charters; Treatise on Railroads and Internal Communications (1830), and a Life of Benjamin Lundy. At the time of his death he was engaged in a translation of Sismondi's Italian Republics, and in the compilation of a Grammatical Dictionary of the French and the English Languages. He died in Leicester, Massachusetts in November 1832 and is buried at Quaker Cemetery.