Кіріспе

Американдық психиатр Плиний Эрл II, MD (31 желтоқсан 1809 – 17 мамыр 1892) – американдық дәрігер, психиатр және ақын. Ол Эрл әулетінен шыққан өнертапқыш Плиний Эрлдің ұлы болған.

Өмірбаян

Плиний Эрл 1809 жылғы 31 желтоқсанда Массачусетс штатының Лестер қаласында дүниеге келген. Ол 1837 жылы Пенсильвания университетінің медицина мектебін бітірген, содан кейін Париж ауруханаларында оқыған және Еуропа елдеріндегі ақылға қосылмағандарға арналған мекемелерді зерттеген. 1840 жылы ол Франкфордтағы (қазіргі Филадельфияның бір бөлігі) ақылға қосылмағандарға арналған аурухананың (қазіргі Friends Hospital) резидентуралық дәрігері болды, онда екі жыл қызмет етті. 1844 жылдың сәуірінен 1849 жылдың сәуіріне дейін ол Нью-Йорктегі Блумингдейл психиатриялық ауруханасында дәрігер болып жұмыс істеді. Содан кейін ол Еуропадағы ақылға қосылмағандарға арналған ауруханаларды аралап қайтты. 1853 жылы Нью-Йорк қаласындағы ақылға қосылмағандарға арналған ауруханаға қосымша дәрігер болып тағайындалды және сол жылы Нью-Йорктегі дәрігерлер мен хирургтар колледжінде психикалық аурулар туралы дәріс оқыды. 1863 жылы ол Массачусетс штатының Питтсфилд қаласындағы Беркшир медициналық колледжінде медицина және психология профессоры болды. Бұл АҚШ-тағы медициналық колледжде құрылған психикалық аурулар бойынша алғашқы профессорлық қызмет болды. Оның лекциялары 1864 жылғы бір курспен шектелді, себебі ол Массачусетс штатының Нортгемптон қаласындағы ақылға қосылмағандарға арналған мемлекеттік аурухананың басқарушысы және бас дәрігері болып тағайындалды. Ол 1885 жылдың қазанына дейін осы қызметте болды. 1866 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1871 жылы ол Еуропадағы 46 ақылға қосылмағандарға арналған мекемені зерттеді. Доктор Эрл, белгілі болғандай, діни сипатта емес, ақылға қосылмағандар алдында сөз сөйлеген алғашқы адам болды. Оның 1840-1841 жылдардың қысында Франкфорд ауруханасында табиғаттану бойынша дәріс оқуы, кеңінен қабылданған және қазір ақылға қосылмағандарға арналған мекемелердің жоғары деңгейі үшін қажет деп саналатын оқыту және ойын-сауық жүйесінің бастамасы болды. 1866-1867 жылдардың қысында Нортгемптон ауруханасында ол ақылға қосылмау туралы лекциялар курсын өткізді, ондағы ақылға қосылмағандардың орташа саны шамамен 250 адамды құрады. Ол сондай-ақ Америка медициналық қауымдастығының, Нью-Йорк медицина академиясының, Американың ақылға қосылмағандарға арналған мекемелерінің бас дәрігерлері қауымдастығының және Жаңа Англия психологиялық қоғамының негізін қалаушылардың бірі болды. 1892 жылғы 17 мамырда Нортгемптон қаласында қайтыс болды.