Кіріспе

Hystricomorpha (грекше ὕστριξ, hystrix 'қырғанақ' және грекше μορφή, morphē 'түр') – кеміргіштердің отбасылары мен қатарларына қатысты қолданылатын термин, оның тарихында көптеген анықтамалары болған. Ең кең мағынасында, бұл гистрикоморфты зигомасетерикалық жүйесі бар кез келген кеміргішті (диподоидтардан басқа) білдіреді. Бұған Hystricognathi, Ctenodactylidae, Anomaluridae және Pedetidae жатады. Молекулалық және морфологиялық зерттеулер Anomaluridae және Pedetidae отбасыларын Hystricomorpha-ға қосу шамалы күмәнді болуы мүмкін екенін көрсетеді. Осы екі отбасы Аномалуроморфаның ерекше бір ішкі қатарын құрайды.

Жіктеу

Гистрикоморфаның қазіргі заманғы анықтамасы, сондай-ақ Энтодакрая немесе Ктеногистрика деп те аталады, – гунилерді гистрикогнафты кеміргіштермен біріктіретін таксономиялық гипотеза. Бұл туыстылықты қуатты морфологиялық және молекулалық деректер растайды. Егер бұл рас болса, онда бұл гипотеза Скиурогнатидің дәстүрлі көзқарасын жарамсыз етеді, себебі ол парафилетикалық топқа айналады. Гистрикоморфты кеміргіштер, немесе кем дегенде Caviomorpha өкілдері кейде кеміргіштер ретінде қарастырылмайды. Дегенмен, көптеген молекулалық және генетикалық зерттеулер кеміргіштердің монофилиясын растайды. Кеміргіштердің полифилиясын қолдау ұзақ тармақтардың тартымдылығынан туындаған көрінеді. Гистрикоморфты кеміргіштер эоцен дәуірінде Оңтүстік Америкада пайда болды, бұл континентте бұрын тек метатериялар, ксенартрлар және меридиунгулаттар ғана тіршілік ететін ұшпайтын сүтқоректілер болды. Олар Африкадан Атлантика мұхиты арқылы ағып келген болуы мүмкін. Приматтар да осындай көші-қонды жасаған болуы мүмкін, олар эоцен дәуірінде Оңтүстік Америкада пайда болды, ол кезде континент оқшауланған еді және Ұлы Америкалық алмасудан көп бұрын болды. Бұл мәселе әлі де даулы, және осы тақырып бойынша жаңа ғылыми жаңалықтар үнемі жарияланып тұрады.