Кіріспе

Американдық экономист Лиланд Олдс (31 желтоқсан 1890 – 5 тамыз 1960) – еңбек, қоғамдық электр қуатын дамыту және экология салаларымен айналысқан американдық экономист.

Білім

Оллдс Амхерст колледжінің президенті Джордж Олдстың ұлы болды. Ол Амхерстте математиканы оқыды, онда әлеуметтік жұмыс қозғалысы мен Әлеуметтік Ізгі хабар оған үлкен әсер етті.

Ерте мансап

"Көңілді, өткір, бейресми" және "өте әділ" мінезді, сонымен қатар шебер виолончельші Олдс бұрынғы министр, Амхерст колледжіндегі оқытушы, федералдық үкімет пен Америка Еңбек Федерациясы үшін зерттеуші және еңбек журналисі болған. 1918 және 1919 жылдары ол Торстейн Вебленмен бірге Техникалық Альянстың алғашқы құрамына кірді – бұл Технократия қозғалысының басты белгісі болды. 1920 жылы ол Нью-Йорк штатының губернаторы Франклин Д. Рузвельтпен танысты, ол оны Нью-Йорк штатының Энергия басқармасына тағайындады. 1936 жылы Олдс Рузвельттің Еуропадағы кооперативтік кәсіпорындарды зерттеу жөніндегі президенттік комиссиясында жұмыс істеді.

Философия

Оллдс - дінге терең берілген, өміріне мағына беретін лайықты іс іздеген, соңынан өзін толығымен билік үшін күреске арнаған идеалист адам еді. Оллдс арзан электр қуатының кең қолжетімділігі американ халқының әлеуметтік әл-ауқаты үшін өте маңызды деп ойлады. Ол "ескі капитализмнің толық жойылуына" сенді. Америка экономикалық жүйесінің толыққанды түрленуі қажет еді, ол өзінің еркін нарыққа (laissez faire) ұмтылысынан және экономикалық жекешелігінен бас тартуға тиіс болды. Оллдс жаңа американдық экономикалық модельдің негізі ретінде тұтынушылардың кооперациясын жақтады. Өзінің кооперативтік сенімдерін күшейтіп, Оллдс "көптеп тұтынушыға бағытталған" еді. Оллдс реттеу және қоғамдық меншіктегі электр энергиясын өндіру мен таратумен қатар, тұтынушылардың кооперациясы әділ электр саясатының кілті деп сенді. 1927 жылы Оллдс барлық су электр станцияларын "ірі тұтыну кооперативтері" ретінде жұмыс істеуге ұсынды. Оллдстың кооперативтік көзқарастары оның бұрынғы радикализмінің орнына келді. 1930 және 1931 жылдары ол әйгілі ирланд ақыны және кооперативтік пропагандист Æ (Джордж Расселл) американдық лекциялық сапарының "менеджері" болды. Æ-нің харизмасы Олдсты қоғамды кооперативтік принциптер бойынша ұйымдастыру қажеттігіне одан да сендірді.

FPC-ге тағайындалды

Рузвельт оны 1939 жылғы маусымда Федералдық Энергетикалық Комиссияға тағайындады, және ол 1940 жылғы қаңтардан 1949 жылға дейін Комиссия төрағасы қызметін атқарды. Оның басшылығымен Федералдық Энергетикалық Комиссия электр энергиясын назардан тыс қалған ауылдық аймақтарға жеткізу және тұтынуды арттыру үшін электр энергиясы тарифтерін төмендету мақсатында электрмен қамтамасыз ету компанияларына сәтті қысым жасады. Тарифтік реформалар Чикагода күшіне енген кезде пайдаланудың күрт өсуі бұрын реттелмеген коммуналдық қызмет үшін пайданың артуына әкелді. Бұл 20-ғасыр бойында американдық орта таптың жетістікке жетуіне жол ашты. 1961 жылы ол энергетикалық кооперативтерге атқарған еңбегі үшін Лелланд Олдс станциясымен құрметтелді.

Қайта тағайындау сәтсіз

Оның 1938 жылғы табиғи газ туралы заңды міндетті түрде орындауға талап етуі Техас мұнай өнеркәсібінің наразылығын тудырып, Федералдық энергетикалық комиссиядағы оның мансабының аяқталуына әкелді. Роберт Кароның "Сенат шебері" кітабында 1948 жылғы Техастағы АҚШ Сенатына сайлау науқанына мұнай өнеркәсібінен көп қаржы алған Линдон Б. Джонсон, Олдстың коммунистік көзқарастас деп айыптаған қаралау науқанын ұйымдастырып, оның қайта тағайындалуына қарсы шыққаны туралы айтылады. Бұл Олдсты коммунист немесе коммунизмге көзқарасы жақын адам ретінде дұрыс емес көрсету үшін, контекстінен алынған ескі жазбаларды іздеу үшін Америкаға қарсы қызметтер комитетінің қызметкерлерін пайдалануды қамтыды. Қайта тағайындау жөніндегі комиссия Олдсқа қарсы құрылды, ал комиссия алдында куәлік берген Олдсқа қарсы куәгерлерге Джонсон көмектесті.

Жеке өмір

Оллдс 1916 жылдан 1922 жылға дейін тоқыма суретшісі Рут Ривзға үйленген. Оның екінші әйелі Мод Агнес Спир болды, одан төрт баласы болды, соның ішінде Джеймс Олдс.