Кіріспе

Амитраз (дайындау коды BTS27419) - жүйелік емес акарицид және инсектицид, сондай-ақ скабицид ретінде сипатталған. Оны алғаш рет 1969 жылы Англиядағы Боутс компаниясы синтездеді. Амитраздың жәндіктерді жұту әсері бар екені анықталды, ол инсектицид ретінде, сондай-ақ пестицидтер синергисі ретінде жұмыс істейді. Оның тиімділігі альфа- адренергиялық агонист белсенділігіне, орталық жүйке жүйесінің октопамин рецепторларымен өзара әрекеттесуіне және моноамин оксидазалары мен простагландин синтезінің тежелуіне байланысты. Бірақ ол көптеген салаларда пестицид ретінде қолданылады. Сондықтан, амитраз көптеген түрлі формаларда, мысалы, ылғалданған ұнтақ, эмульгацияланатын концентрат, еріген концентрат/сұйық және импрегнентті жаға (итке арналған) түрінде болады. Ол жәндіктерді жұту, инсектицидтер мен пестицидтер синергисі ретінде сипатталады. Бұл қасиеттер оны пестицид ретінде өте пайдалы етеді: Репелленттік әсер құрт-құрттарды нысанадан аулақ етеді, өйткені ол амитразбен өңделеді. Амитразды қолданудағы аумақтық айырмашылықтар егінді/ағашты/т.б. зақымдайтын кене түрлеріне, жергілікті тәжірибеге, алмұрт ағаштарының саны мен мөлшеріне байланысты. Мысалы, Tetranychus spp. жұқтыруы. жоғары мөлшердегі амитраз талап етіледі. Осы факторларды ескере отырып, амитраздың ең жоғары концентрациясы және гектарға Амитраз мөлшерін стандарттауға болады. Қосымша препараттармен бірге оны блохалардың таралуына қарсы қолдануға болады. Сонымен қатар иттерде амитраз құрамында жағаға жауап ретінде тері немесе шырышты қабықтың қабынуы болуы мүмкін. Бұл қабынуға, экземаға, алопецияға немесе конъюнктивитке әкелуі мүмкін. Ер адамдарда кездейсоқ түрде амитраздың көп мөлшеріне әсер ету, негізінен ауызша қабылдау немесе ингаляциядан кейін, тыныс алу қабілетінің нашарлауы салдарынан өлімге әкелуі мүмкін. Түркияда 1989 жылы амитразбен өлтіруші интоксикацияның 41 жағдайы анықталды. Бастапқыда науқасты амитразбен ластанған жерден алып кету керек. Амитразды жұтқандан кейін науқасқа алдымен тыныс алу жүйесін қорғау керек. Сонымен қатар, науқасқа минутына 4 л оттегі берілуі керек. ROWSPAN ="3" Орындық ауыздық 400 мг/кг; Дермалды ауыздық >1600 мг/кг; Интрапертониалды ауыздық 800 мг/кг; ROWSPAN ="2" Мысық ауыздық 1600 мг/кг; Интрапертониалды ауыздық >100 мг/кг; ROWSPAN ="2" Қоян ауыздық >100 мг/кг; Дермалды ауыздық >200 мг/кг; Бабуль ауыздық 150250 мг/кг; Ит ауыздық 100 мг/кг; Гвинея шошқасы ауыздық 400800 мг/кг}

Синтез

1969 жылы Boots Co. компаниясы амитразды ашқаннан бері оның үш негізгі синтез жолы жасалды, олар ыңғайлылығы мен жалпылығы жағынан ерекшеленеді. Бірінші амитраз өндірісі зауыттарының бірі осы реакция схемасын қолданды (сурет 1). Бұл аралық өнім береді, ол p толуол қышқылымен N, N' [(метилимино) диметилидин] ди 2,4 ксилидинге (амитраз) катализацияланады. Есірткіде метаболизм жолы (суретте 3) C маркалы амитразды ауызша қабылдағаннан кейін зерттелді, ол тиімді метаболизмге ұшырайды, ыдырайды және метаболиттердің төртеуін зәрмен және алтысын нәжіспен бөлінеді. Базалық жағдайда (pH> 6) амитраз 2, 4 диметилфенилформамидке метаболизмге ұшырайды. Одан кейін гидролиз 2,4 диметилланилинге дейін жүргізіледі, ол да базалық рН-ден пайда алады. Амитраз қабылдаудан кейін адамда пайда болатын токсикалық әсерлерге сананың жоғалуы, құсу, тыныс алу қабілетінің нашарлауы, миоз, гипотермия, брадикардия, гипергликемия және орталық жүйке жүйесінің күйзелуі жатады. Амитразбен улану өлімге әкелген жағдайда, өлім тыныс алудың төмендеуінен болады. Амитраз құрамында бар ксилен сонымен қатар орталық жүйке жүйесін де депрессияға ұшыратады. Нәтижесінде, саналы тышқандарда асқазан- ішек жолының дозаға тәуелді кідірілуі байқалады. Бұл әсер альфа- 2 адренергиялық блокаторлармен антагонизациялануы мүмкін, бірақ басқа антагонисттерді қолдану асқазан- ішек жолындағы депрессиялық әсерді азайта алмайды. Бұл өзара әрекеттесу, әрине, амтразға реакция ретінде құйрықтардың жүйке белсенділігінің артуына себеп болуы мүмкін. Рецепторлардың әдеттегідей белсендірілуі циклдік нуклеотидтер циклдік АМФ (cAMP) және циклдік ГМФ, инозитол 1, 4, 5 трифосфат және Ca2+ сияқты клеткааралық екінші хабаршылардың концентрациясындағы өзгерістерге әкелуі мүмкін. Бұл сигналдарды тарату жүйесіне әсер ету жасуша түріне байланысты әр түрлі оқиғаларға әкелуі мүмкін. Алайда in vivo зерттеулер бойынша, жоғары дозада амитраз немесе оның негізгі метаболиті N2, 4 диметилфенил N метилформамид моноамин оксидазасының ингибициясы жоғары дозада ғана байқалады. 5 - 80 мг/ кг дене салмағына арналған дозада, тышқанға перитонеалды түрде берілген амитраз ашытқыдан туындаған қызуды азайтады және артқы аяқтың каррагениннен туындаған ісігін тежейді. Амитраздың кейбір физиологиялық әсерлері аспиринге ұқсас белсенділікке байланысты және простагландин синтезінің тежелуіне байланысты.