Кіріспе

Нью-Мексико армиясы, сондай-ақ Сибли бригадасы деп белгілі, Америка Азамат соғысындағы Конфедерацияның шағын далалық армиясы болды. Ол 1861 жылдың соңы мен 1862 жылдың басында, Луизианаға жіберілмес бұрын, Нью-Мексико науқаны кезінде Конфедерациялық Аризона және Нью-Мексико территориясында әрекет етті. Алғашқыда бұл күш Конфедерациялық Аризонадағы бекіністерді қорғауға міндеттелді, олардың көп бөлігі әлі де Одақ қолында болды. Джон Р. Бейлор 1861 жылы Месилла шайқасынан кейін Аризонаның Конфедерациялық территориясын құрған болатын. Ендігі мақсат – АҚШ-тың Конфедерациялық Аризонадағы қалған бекіністерін басып алу және Нью-Мексико территориясына шабуыл жасау еді. Армия сонымен қатар Колорадо мен Калифорниядағы кендерді басып алып, Конфедерацияның соғыс жоспарларын қаржыландыру үшін алтын мен күміспен қамтамасыз етуді үміттенеді. Нәтижесінде, Конфедерацияның жоспарлары Глориетта өткеліндегі шайқаста сәтсіз аяқталды.

Тарих

Армияны 1861 жылдың жазында бригадалық генерал Генри Хопкинс Сибли құрды, ол Техастың шығыс округтерінен сарбаздар жинады. Сибли өзінің полктерін құруда жергілікті милиция бөлімдерін пайдалануды жоспарлаған, бірақ Техасқа келгеннен кейін милицияның сенімді емес екенін анықтады, сондықтан ол бастапқыдан жалдауға кірісті. Бастапқыда екі полк құрылды, 4-ші және 5-ші атқыштар полкі, екеуі де гаубица батареясымен жабдықталды, бірақ аумақты күзету үшін 7-ші атқыштар полкі деп аталатын үшінші полк құрылды. Еріктілер өздерімен қару-жарақ, жылқы және жамылғыларын әкелді, ал үкіметтік қоймалардан азық-түлік минималды түрде берілді. Нәтижесінде, әскерлерде қолданылған қарулар әртүрлі болды, оларға мылтықтар, «көдір» мылтықтары және екі ұңғылы оқ атар қарулар кірді. Сан-Антониода алғашқы жаттығудан өткеннен кейін, полктер қазан айында Эль-Пасо маңындағы Форт-Блисске жіберілді, онда Сибли Конфедерациялық Аризона территориясындағы әскери бөлімшелерге ресми түрде қолбасшылық етті. Командалық орталық Форт-Блисте шоғырланғаннан кейін, Сибли оларды Нью-Мексикодағы Форт-Торнға жіберді, онда бір ай болды. Әскер 1862 жылдың ақпан айының ортасында Форт Крейгтегі одақтың гарнизонына қарсы солтүстікке қарай жорық жасағанда аумақта операцияларды бастады. 13 ақпанда фортқа келген Сибли алдымен одақтық әскерді ашық жерге шақыруға тырысты, бірақ бұл жоспар сәтсіз аяқталған соң, форттың жабдықтау жолдарын кесіп тастауға тырысты. Одақтың командирі, полковник Е. Р. С. Канби, Сиблиді солтүстікке қуалай соғысып, Вальверде Фордында шабуыл жасады. Осы кезде Сибли бүйрек ауруынан зардап шегіп жатқан немесе мас болған болуы мүмкін, шайқастың басында ол 5-ші Техас полкінің полковнигі Томас Гринге қолбасшылықты тапсыруға мәжбүр болды. Шайқас тұйыққа тіреліп, түстен кейін одақтың конфедераттардың шабуылына қарсы шабуылы жасауымен жалғасты. Бұл одақтың сол және орталық бөлігі арасында олқылық тудырды, Грин олқылыққа шабуыл жасауға бұйрық берді, одақтың күштерін Рио-Грандеден кері шегіндіріп, төрт зеңбірекке ие болды. Вальверде шайқасында жеңілгенімен, Канби Сибли күткендей берілуден бас тартты және Сибли форттың шабуылға өте берік екенін сезінді. Осыдан кейін ол солтүстікке қарай, шекарадан өтіп, Нью-Мексико территориясына кіруге шешім қабылдады. Шайқаста жоғалған жылқылардың көптігіне байланысты 4-ші Техас полкі аттандырылды және бірқатар жабдықтау вагондары тасталып, өртелді. Сибли солтүстікке қарай жалғасты, 2 наурызда Альбукеркиді және 13 наурызда Санта-Фені басып алды, бірақ ондағы одақтың қорын басып алуға үлгермеді. Бұл конфедераттарды жерден азықтандыруға мәжбүр етті, бірақ олар қажетті заттардың бір бөлігін ғана таба алды, сонымен қатар, азық-түлік іздеу жергілікті халықты наразылыққа толтырды. Форт Юнионнан полковник Джон П. Слаудың басшылығындағы одақтың колоннасы сол уақытта оңтүстікке қарай жорық жасады. Бұл колоннаның алдыңғы жасағы 26 наурызда Пиронның күштерімен соқтығысып, конфедераттарды асу арқылы кері шегіндірді. Сол күні кешке Пироннан келген хабарламаға жауап ретінде Скарри негізгі күшпен келді және келесі күні одақтың күштерін бақылап, шабуылды күтті. 28 наурызда Глориетта асуы шайқасында Скарридің басшылығымен конфедераттардың негізгі күші Форт Юнионнан келген одақтың күштерімен шайқасты, оларды асу арқылы кері шегіндірді. Алайда, одақтың жасағы конфедераттарды айналып өтіп, олардың вагондарын өртеп, конфедераттардың әскерінің жабдықталуының көп бөлігін жойды. Одақтың жеңісін естігеннен кейін Канби Сиблиді қоршау үшін солтүстік күшпен бірігу үшін солтүстікке қарай жорық жасады. Оқ-дәрілері мен азық-түліктері таусылған Сибли 8 сәуірде Канби келгеннен кейін бірнеше сағаттан соң 2000 адамнан кем адаммен Альбукеркиге кері шегінді. Форт Юнионнан келген күш келгеннен кейін Сибли рациондардың, оқ-дәрілердің және жем-шөптің жетіспеушілігіне байланысты кері шегінуді жалғастыруға шешім қабылдады. Кері шегіну кезінде болған жалғыз шайқас - 15 сәуірде Пералтадағы шағын шайқас, онда Канби конфедераттардың әскерінің бір бөлігін басып алуға тырысты. Конфедераттар қаланың айналасындағы саз үйлерде және арықтарда орналасқаннан кейін, Канби олардың позициялары шабуылға өте берік екенін шешті, сондықтан ол конфедераттардың шегінуін кесіп тастауға тырысты. Бұл қозғалыс кезінде Сибли 5-ші және 7-ші Техас полктерімен келді және Канбидің шабуылын тоқтатуға қол жеткізді. Екі жақ та құмды дауыл соққанша бір-бірін артиллериямен бомбалады, одан кейін конфедераттар шайқас алаңынан шегінді. Конфедераттар кері шегіну кезінде сегіз гаубицаны тастап, ондаған жараланғандарды қалдыруға мәжбүр болды. Калифорниядан келген одақтың күштерінің жорығына байланысты Форт-Торндағы шағын гарнизон да шілде айының басында шегінуге мәжбүр болды. Науқан барысында армия шамамен мың адамды жоғалтты, олардың жартысынан көбі жоғалып кеткен немесе тұтқынға алынған. Армия Луизианаға жіберілді, онда ол бірнеше шайқастар мен ұрыстарға қатысты, соның ішінде Ред-Ривер науқанына қатысты. Сибли мас болуына байланысты бригададан босатылып, жабдықтау пойыздарын басқаруға тағайындалды. Вальвердеде басып алынған зеңбіректер 5-ші Техас полкінің еріктілерімен жабдықталған артиллерия бөліміне біріктірілді, олар «Вальверде батареясы» деп аталды.

Құрамы

Армияны бригадир генерал Генри Хопкинс Сибли басқарды және оның құрамы шамамен 2500 адамды құрады. Бастапқыда армия үш атты мылтық полкінен құралды, ал науқан барысында аумақта болған басқа да бөлімдер қосылды.