Кіріспе

Матай 5:41 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының бесінші тарауының қырық бірінші аяты. Бұл Тау үстіндегі уағыздан алынған, "көзге көз" заңына қарсы қойылған төртінші аят.

Талдау

Бұл жерде "аңғару" деп аударылған сөз парсы тілінен алынған, бұл – римдіктердің жергілікті тауарлар мен еңбек күшін міндетті түрде талап етуін білдіретін техникалық термин. Швейцердің айтуынша, бұл римдіктердің жергілікті тұрғындардан жол көрсетуші немесе жүкті тасымалдаушы ретінде қызмет етуді талап ету құқығына қатысты. Кейінірек, Матай 27:32-де Киренелік Шимон осындай ережелермен Исаның айқыш ағашын көтеріп жүруге мәжбүр болады, Жаңа Өсиетте "мәжбүрлеу" деп аударылған сөз қолданылған жалғыз жағдай осы. Зелоттар бұл әрекетті жек көреді, ал олардың мұндай тапсырмаларға қатысудан бас тартуы олардың философиясының маңызды бөлігі және Бірінші яһуди-рим соғысының себебі болды. Р.Т. Франстың айтуынша, бұл бұйрықтар яһуди тыңдаушыларын дүрліккен, өйткені Исаның римдіктердің басып алуына деген жауабы сол кезеңдегі басқа яһуди белсенділерінен күрт өзгеше болды. Иса мұндай талаптардың дұрыстығы туралы ештеңе айтпайды, Швейцер Исаның оны жай факт ретінде қабылдағанын атап көрсетеді. Томас Аквинский бұл тармақтың әділетсіз заңдарға бағынудың орынды екенін білдіретінін жазады, бірақ санаға қарсы келетін заңдарға бағынуға болмайды деп санайды. Бұл жердегі "миля" сөзі римдіктердің 1000 қадамдық өлшеміне сілтеме жасайды, бұл қазіргі милядан сәл қысқа. Миля – римдік өлшем бірлігі, ал жергілікті жерде ұзындықты өлшеу үшін стадион қолданылды. Милялар тек императорлық үкімет пен жергілікті басқыншы күштердің пайдалануында болды, бұл тармақты императорлық репрессиямен байланыстырады. Осы тармақтан ағылшын тілінде "көбірек күш салу" деген фраза пайда болды, ол күтілгеннен артық іс істеуді білдіреді. Қолданылуы үшін The Extra Mile (аңдатпа) қараңыз.