Кіріспе
Мысырдан шығу 20:22 23:19 "Келісім кітабының" басқа мағыналары Келісімі кодексі немесе Келісімі кітабы - ғалымдар Мұсадан шығу кітабындағы мәтінге берген атау. Бұл - Синай тауында Мұсаға берілген заңдардың екіншісі. Бұл заң мәтіні Торадағы мицвоттардың (діндік міндеттердің) шағын, бірақ маңызды үлесін қамтамасыз етеді, сондықтан ол яһуди заңдарының көзі болып табылады.
other meanings of 'Book of the Covenant'
The Covenant Code, or Book of the Covenant, is the name given by academics to a text appearing in the Torah, at Exodus –; or, more strictly, the term Covenant Code may be applied to Exodus 21:1–22:16. Biblically, the text is the second of the law codes said to have been given to Moses by God at Mount Sinai. This legal text provides a small but substantive proportion of the mitzvot (religious duties) within the Torah, and hence is a source of Jewish Law.
Академиялық контекст
Келісімі кодексінің жазылған уақыты және оның Киелі кітапқа қалай енгені туралы мәліметтер әлі де талқылануда. Құжаттық гипотезаның көпшілігі оны Элохист ("Е") материалдарымен немесе, сирек кездесетін, Яхвист ("J") материалдарымен байланыстырады. (Бұл классикалық құжаттамалық гипотезаның төрт көзінің екеуі, қалған екеуі - Деутерономиялық ("D") материал және Діни ("P") материал.) Джоэл Баденнің айтуынша, "Келісім кодексі - Е-нің бір бөлігі; діни қызметкерлер заңдары [Левит және Сандар кітабы] - П-нің бір бөлігі; ал Д-нің ортасында - Дүйімзаттық заңдар [Дүйімзаттық 1226] тұр". Ал, 1934 жылы Альбрехт Альттың зерттеуі маңызды болып табылады. Ол Казуистік және аподиктикалық заңның айырмашылығына негізделген Келісім кодексіне талдау жариялады. Келісім кодексі негізінен кейс немесе казуистік заңнан тұрады (көбінесе "егер содан кейін" мәлімдемесі түрінде, онда нақты жағдайлар қарастырылады), мысалы, Мысырдан шығу 21:3336. Аподиктикалық заңдар (он өсиеттегідей абсолютті немесе жалпы бұйрықтармен немесе тыйым салулармен сипатталады) Алт, кейбір ғалымдар келіспегенмен, аподиктикалық заңдар тек исраилдік кодтарда кездесетін ерекшелік деп мәлімдеді. Кодтың пішіні мен мазмұны б. з. б. екінші мыңжылдықтағы Таяу Шығыстағы көптеген басқа кодтарға ұқсас. Бұл кітаптың өзі де Хаммурапидың бабылдық кодексіне ұқсас. Көптеген ғалымдардың пікірінше, соның ішінде Мартин Нот пен Альбрехт Альт, келісім кодексі, ықтимал, қанахандықтармен азаматтық кодекс ретінде пайда болды және еврей діни үрдістерін қосу үшін өзгертілді. Майкл Куган Келісімі кодексі мен Хаммурапи кодексі сияқты Киелі кітапқа негізделмеген кодтар арасындағы айқын айырмашылықты көреді. Киелі кітаптағы басқа да кодекстер сияқты, Келісім кодексі де қылмыстық және азаматтық істерді қарастыратын заңдарға ғибадатқа қатысты әртүрлі ережелерді енгізу арқылы өзгешеленеді. Алайда, екеуінде де заңдар діни тұрғыдан қарастырылған. Роберт Пфайффер Келісімі кодексі - бұл Ритуалдық он өсиеттің кеңейтілуі деп болжады. Кэрол Майерс әсер ету бағыты қарама-қарсы бағытта екенін айтады: Мысырдан шығу 34-бабы Келісім кодексі ішіндегі материалды алады.
Көрініс мәні
Келісім кодексі ол шығарылған қоғамның құндылықтарын бейнелейді, олардың кейбіреулері Батыс жиырмасыншы ғасыр құндылықтарынан ерекшеленеді. Ежелгі мәдениет әйелдерді ерлердің меншігі деп қарастырғандықтан, Шығыс 22: 1617-дегі азғырылған қыз туралы заң, әкесінің меншігі ретінде, қызды жоғалту арқылы оның құндылығы төмендей түскен әйелді бейнелейді. Алайда бұл заң әйелді азғырған еркектің өтемақы төлеуін талап етеді. Екінші мысал - Мысырдан шығу 21:2021-де. Егер құл жарақаттан аман қалса, онда оған ешқандай жаза қолданылмайды, өйткені оның исраилдік еркектермен бірдей құқықтары жоқ. Кейбір жағдайларда, Келісім кодексідегі құндылықтар қазіргі заманғы батыс құндылықтарына ұқсас. Екі мысалға Мысырдан шығу 21: 15, 17-де аналарды әкелермен бірдей деңгейде орналастыру және төменгі әлеуметтік таптардың мүшелеріне, соның ішінде конверттерге, жесірлер мен жетімдерге ерекше қамқорлық көрсету (Мысырдан шығу 22: 21 22).