Кіріспе
Геометрия түрі Математикада Клейн геометриясы - Феликс Клейн өзінің ықпалды Эрланген бағдарламасында қозғалған геометрия түрі. Нақтырақ айтқанда, бұл геометрияның симметрия тобы ретінде әрекет ететін G Lie тобының X-ге транзитивті әрекетімен бірге біртекті X кеңістігі. Алдыңғы мақаладағы Эрланген бағдарламасының мазмұны мен мотивациясын қараңыз.
In mathematics, a Klein geometry is a type of geometry motivated by Felix Klein in his influential Erlangen program. More specifically, it is a homogeneous space X together with a transitive action on X by a Lie group G, which acts as the symmetry group of the geometry. For background and motivation see the article on the Erlangen program.
Топтаманың сипаттамасы
G Lie тобы мен H жабық кіші тобы берілген жағдайда, H-нің G-ге оңға көбейту арқылы берілген табиғи оңға қимылы бар. Бұл әрекет ерікті де, дұрыс та. Орбиталар G-дегі H-дің сол жақ косеттері болып табылады. G-дің сол жақ косеттік кеңістіктегі G/H-дің үстінде тегіс H түйінінің құрылымы бар деген қорытындыға келеді:
Тиімді геометриялар
G-нің 1=X = G/H әсері міндетті түрде тиімді болмауы керек. Клейн геометриясының өзегі G-нің X-ке әсерінің өзегі деп анықталады. Ол берілген: K ядросы G-дегі H ядросы ретінде де сипатталуы мүмкін (яғни G-дегі H-дің ең үлкен қосалқы тобы). Ол H-де жатқан G-дің барлық қалыпты кіші топтары құрайтын топ. Клейн геометриясы 1=K = 1 болса, тиімді және K дискретті болса, жергілікті тиімді деп айтылады. Егер (G, H) ядросы K-ге ие Клейн геометриясы болса, онда (G/K, H/K) - (G, H) -мен каноникалық байланысқан тиімді Клейн геометриясы.
The kernel K may also be described as the core of H in G (i. e. the largest subgroup of H that is normal in G). It is the group generated by all the normal subgroups of G that lie in H.
A Klein geometry is said to be effective if 1=K = 1 and locally effective if K is discrete. If (G, H) is a Klein geometry with kernel K, then (G/K, H/K) is an effective Klein geometry canonically associated to (G, H).
Геометриялық бағытталған геометриялар
Клейн геометриясы (G, H) егер G байланысқан болса, геометриялық бағытталады. (Бұл G/H бағытты коллектор екенін білдірмейді). Егер H қосылған болса, онда G де қосылған (бұл G / H қосылған деп есептеледі, ал G → G / H фибрация). Кез келген Клейн геометриясын (G, H) ескере отырып, геометриялық бағытталған геометрия (G, H) бір базалық кеңістікпен G / H-мен каноникалық түрде байланысты болады. Бұл геометрия (G0, G0 H) мұндағы G0 - G-дің сәйкестік компоненті. 1=G = G0 H екенін ескеріңіз.
Редуктивті геометриялар
Клейн геометриясы (G, H) редуктивті және G/H редуктивті гомогенді кеңістік деп аталады, егер H-дің Лай алгебрасы H-де инварианттық комплементке ие болса.
Мысалдар
Келесі кестеде Клайн геометриясы ретінде үлгіленген классикалық геометриялардың сипаттамасы берілген. Негізгі кеңістік Трансформация тобы G H Инварианттар Жобалау геометриясы Шынайы жобалау кеңістік Жобалау тобы А. Субгруппасы байрақты бекіту Жобалау сызықтары, қиылысу аралығы Шардағы конформды геометрия Өлшемдік кеңістіктің сферасы Лоренц тобы Миңковский метрикасының нөлдік конусындағы сызықты бекіту Субгруппасы Гиперболалық геометрия Гиперболалық кеңістік , мысалы, Миңковский кеңістігіндегі сызықтар сияқты уақыт ретінде үлгіленді Ортахроникалық Лоренц тобы Сызықтар, шеңберлер, қашықтықтар, бұрыштар Эллиптік геометрия Эллиптік кеңістік, мысалы, Эвклидтік кеңістіктегі шығу тегі арқылы сызықтар Сызықтар, шеңберлер, қашықтықтар, бұрыштар Сфералық геометрия Ортогондық топ Сфералық топ Тік сызықтар (үлкен шеңберлер), шеңберлер, бұрыштар нүктелері, аффина геометриясы Аффиналь сызықтар, аффинальдік кеңістіктің жалпы коэффициенттері, аффиналь геометриясы, эвклидтік кеңістіктегі, геометрияның жалпы бұрыштық, эвклидтік геометрияның бұрыштары, эвклидтік кеңістіктегі, геометриялық геометрияның үтірлік кеңістіктегі, эвклидтік топ, эвклидтік геометрияның бұрыштық нүкте, эвтикалық үшбұнше, геометрияның нүктесі, эвклидтік геометриясы, эвтикалық геометрияның геометриясы, эвтикалық топ, эвклидтік топ, эвклидтік топтық геометрияның геометриясы, эвтрикут өрі, геометрияның орталығы, эвклидтік нүктес, эвтік топ, геометрияның геометриясы, эвті, геометрияның орталығы, эвті, эвтипаттар тобы, геометрия, эвклидтық топтық топтық топтық нүктес,