Кіріспе

1837 жылғы Моррисон оқиғасы (モリソン号事件) Чарльз В. Кинг басқарған американдық сауда кемесі Моррисонның "сакоку" (оқшаулау саясаты) Жапониясынан артиллериялық оқтармен қуылған кезде болды. Бұл 1825 жылғы Жапонның "Шеттен келген кемелерді қуу туралы" жарлығына сәйкес жасалды. Кингтің жеті жапондық теңізшіні, олардың ішінде Ямамото Отокичини, елдеріне қайтаруды сылтау ретінде пайдаланып, Жапониямен сауда ашуға тырысқан деген күдік бар.

Тарих

Коммерциялық мақсаттарынан өзге, кеме Макаодан құтқарылған жеті жапон азаматын елдеріне қайтаруға тырысты. Сондай-ақ, кемемен Самуэль Уэллс Уильямс сияқты миссионерлер де сапар шекті. 1837 жылдың шілдесінде Чарльз Кинг жеті жапонмен бірге американдық сауда кемесі «СС Моррисонға» мініп, Эдо шығанағының кіреберісіндегі Урағаға бет алды. Кеме бейбіт ниеттерін көрсету үшін қарусыздандырылды. 1825–42 жылдарғы шогон жарлығына сәйкес, голландтықтардан басқа, жақындаған барлық батыс кемелеріне атыс жасалуы тиіс еді. Кинг кемені жағалаудағы артиллериядан қауіпсіз қашықтықта бекітті. Бірнеше шағын балық аулау кемелерінен келген адамдар «СС Моррисонға» көтерілді, кешкі уақытқа дейін саке мен печенье бөлісіп отырды. Бірақ таң атқанда артиллерия жағалауға жақындатылып, кемеге тағы да оқ атылды. Жүздеген шағын қайықтар, әрқайсысының алдында шағын зеңбірек орнатылған, кемені қоршап, шабуылға көшті. «Моррисон» кемесі аз зақыммен қашып кетті. Содан кейін Кинг Кюсюдегі Кагосимаға сапарлады. Алғашқы күні ол бірнеше шенеунікпен кездесті, олар екі құтқарылған адамды ұстап алды. Келесі күні балықшы келіп, тезрек кетуге ескертті. Кеме желкенін көтеріп жатқанда, жапондықтар түнде кемеге жақын жерге жылжытқан зеңбіректерден атыс ашты. Кинг миссияны тоқтатып, қалған құтқарылғандармен бірге Кантонға қайтып келді. Кинг жапондықтардың реакциясына наразылық білдіріп, 1839 жылы АҚШ-қа оралғаннан кейін өзінің оқиғасы туралы кітап жазды. Кітапта ол американдық туға шетелдік үкімет тарапынан оқ атылғанын және Жапониямен болашақ байланыстар «Америка үкіметінің күшті және дана әрекеттеріне қалдырылуы керек» екенін түсіндірді. 1845 жылы АҚШ Конгресінде Жапонияны саудаға ашу туралы резолюция ұсынылды. Резолюция қабылданбаса да, АҚШ үкіметі Джеймс Биддл басшылығымен екі қаруланған кемемен Жапонияны келіссөзге мәжбүрлеу үшін экспедиция жіберді. Кеме миссиясының мәні оқиғадан бір жыл өткен соң белгілі болды, бұл жарлыққа сын-пікірдің күшеюіне әкелді.

Шығармалық суреттер

Кингтің Жапонияға сапасы 2008 жылғы NHK Taiga драмасы "Ацухимэ" ашылу эпизодында қысқаша көрсетілді.