Кіріспе

Совет теңіз флотының Киров класындағы крейсері «Максим Горький» – Кеңес теңіз флотының 26bis жобасы. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қимылға қатысып, Суық соғысқа дейін қызмет етті. «Барбаросса» операциясының бастапқы кезеңінде Рига шығанағында минаға шалып, кеменің мұрты қирады, бірақ ол жөндеуге Кронштадтқа жетті. Дегенмен, жөндеуден кейін кеме соғыстың көп бөлігінде Ленинград пен Кронштадт маңындағы жаудың миналық далаларынан қамалған күйде қалды. Қамалға түскеніне қарамастан, «Максим Горький» екі рет қатысты: Ленинград қоршауы кезінде кеме қорғаушыларға артиллериялық қолдау көрсетті, ал 1944 жылдың ортасында Выборг-Петрозаводск шабуылында фин жауынгерлерінің позицияларын атқылады. Екінші дүниежүзілік соғыста ол басқа ешқандай әрекетке қатыспады. 1953 жылы кең ауқымды модернизация басталды, бірақ әскери-теңіз күштері қайта жаңартудың тиімділігін қайта қарастырып, 1955 жылы жұмысты тоқтатты. «Максим Горький» 1959 жылы металл тескісіне сатылды.

Сипаттама

Максим Горький су сызығында ұзақ, жалпы ұзындығы да ұзақ болды. Оның қанаттылығы және қалыпты жүктемедегі суырыққысы аралығында, ал толық жүктемедегі суырыққысы аралығында болды. Оның бу турбиналары теңіз сынақтары кезінде жалпы қуаты және кемені ең жоғары жылдамдыққа дейін жетеледі. Бұл жобаланған 37 түйіндік жылдамдықтан аздап ғана кем болды, себебі кеме артық салмаққа ие болды. Ол әдетте жанар майды толық жүктемеде және артық жүктемеде тасыды. Бұл оған жылдамдықпен жүзуге мүмкіндік берді. Максим Горький үш электрмен басқарылатын МК 3 180 үш мұнаралы конструкциясында тоғыз 57 калибрлі Б 1 П зеңбірегін алып жүрді. Екі үштік орнатылған алты 39 Ю торпедалық түтік орнатылды.

Соғыс кезіндегі өзгерістер

1944 жылы Максим Горький өз қаруларын 15 автоматты 37 мм 70 К АА зениттік қондырғысына, әрқайсысына мың доңғалақтан, екі қосымша ДСХК пулеметіне және екі төрттік Ленд-Лизинг Викерс .50 МК III пулеметтік орналысына алмастырды. Ол Кронштадтта жаңа мұрын бөлігін жасатып, 21 шілдеде кемеге қостырды. Соғыстың қалған бөлігінде ол Ленинград пен Кронштадтты жауынгерлік миналармен блокадаға алды және Ленинградты қоршау кезінде қорғаушыларға тек артиллериялық қолдау көрсетуге мүмкіндік алды. Мысалы, ол 1941 жылдың 4 қыркүйегінде 285 180 мм снаряд, ал 1944 жылдың қаңтар айында Красное Село – Ропша шабуылы кезінде 701 доңғалақ атты. 22 наурызда крейсер "жауынгерлік міндеттерді үлгілі орындағаны" және экипаждың "батылдығы мен қаһармандығы" үшін Қызыл Ту орденімен марапатталды. Ол сондай-ақ, маусым айында советтік Выборг-Петрозаводск шабуылы барысында 4-ші артиллериялық топ құрамында фин жағдайына бомба шашып, 9 маусымда Куоккалаға жүз 180 мм снаряд атты. Максим Горький неміс авиациясы мен артиллериясының шабуылдарынан бірнеше рет, көбінесе жеңіл зақымдар алды.

Соғыстан кейінгі мансап

Соғыс аяқталғаннан кейін Максим Горький 1946 жылдың 25 ақпанында Балтық флоты қысқа мерзімге бөлінген кезде Оңтүстік Балтық теңізіндегі 4-ші флот эскадрильясына ауыстырылды. Эскадрилья штабы ретінде ол Лиепаяға, содан кейін Балтискке көшірілді. Парадқа қатысу үшін крейсер 1947 жылдың 7 қарашасында Ленинградқа қысқа уақытқа оралды. Максим Горький 1950 жылдың желтоқсан айында алғашқы советтік теңіздік тікұшақ – "Камов Ка-10" модельін сынақтан өткізді. Тікұшақ артқы палубаға орналастырылды және 7 желтоқсанда советтік әскери кемесіне алғаш рет қонды, оны бас конструктор Николай Камов бақылады. Бұрын әскери-теңіз флоты оны ракеталық сынақ кемесі ретінде қажет емес деп шешкен болатын.