Эдуард Толль: Арктикалық саяхатшы және геологтың тағдыры
Eduard von Toll
Эдуард Толь – балт немісі геолог және Арктика зерттеушісі (1858-1902). Сальников аралдарын іздеуде жоғалып кетті. Тағдыры әлі де құпия. Геология, экспедиция.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балтық немісі геологы және полярлық саяхатшы (1858–1902)
Baltic German geologist and polar explorer (1858–1902)
Эдуард Густав Фрайхерр фон Толль (Эдуа́рд Васи́льевич Толль; 14 наурыз 1858 [ескі стиль бойынша 2 наурыз 1858] – 1902), Ресейде Эдуард Васильевич Толль деп кеңінен танылған және көбінесе Барон фон Толль деп аталған, орыс геологы және Арктиканы зерттеуші. Ол 1900–1902 жылдарғы Ресей полярлық экспедициясын басқарғанымен ең белгілі, бұл экспедиция Ресейдің Арктикалық жағалауында орналасқан деген аңызға толы Санников жерін іздеу мақсатында ұйымдастырылған. Экспедиция барысында Толль және зерттеушілердің шағын тобы Беннетт аралында жоғалып кетті, олардың тағдыры бүгінгі күнге дейін белгісіз болып қалуда.
Eduard Gustav Freiherr von Toll (Эдуа́рд Васи́льевич Толль; 14 March 1858 [O. S. 2 March 1858]1902), better known in Russia as Eduard Vasilyevich Toll and often referred to as Baron von Toll, was a Russian geologist and Arctic explorer. He is most notable for leading the Russian polar expedition of 1900–1902 in search of the legendary Sannikov Land, a phantom island purported to lie off Russia's Arctic coast. During the expedition, Toll and a small party of explorers disappeared from Bennett Island, and their fate remains unknown to this day.
Ерте өмір
Эдуард фон Толль 1858 жылдың 14 наурызында (ескі стиль бойынша 2 наурызында) Эстония губернаторлығының Реваль қаласында (қазіргі Таллин, Эстония) дүниеге келген. Ол Балтық немісі ақсүйек Толь әулетінен шыққан және Эмелин "Эмми" Магдалена Вилкенге (Ваймюса) үйленген. Оның әулетінің тегі туралы пікірлер қарама-қайшы болған, бірақ генеалогтар олардың голландиялық текті болғанын және Лейден қаласынан шыққандығын айтқан. Ол Миддендорф әулетінің жақын туысы болды, ал Тольдің ұстаздарының бірі Императорлық ғылым академиясының академигі Александр фон Миддендорф болды. Толль 1882 жылы Дорпат (Тарту) Императорлық университетін зоолог мамандығы бойынша бітірген. Оқушы кезінде ол Жерорта теңізіне саяхат жасап, Алжир мен Балеар аралдарының фаунасын, флорасын және геологиясын зерттеген.
Eduard von Toll was born on 14 March 1858 [O. S. 2 March 1858], in Reval of the Governorate of Estonia (now Tallinn, Estonia). He belonged to the Baltic German noble Toll family and was married to Emmeline "Emmy" Magdalene Wilcken (Vaimõisa). His family's origin was debated, but genealogists had suggested them to be of Hollandish origin and was originated in Leiden. He was a close relative of the Middendorff family, and one of the Toll's teachers was the academician of the Imperial Academy of Sciences Alexander von Middendorff. Toll graduated from the Imperial University of Dorpat (Tartu) as a zoologist in 1882. As a student, he had traveled to the Mediterranean and researched the fauna, flora and geology of Algeria and the Balearic Islands.
Экспедициялар мен зерттеулер
1885-1886 жылдары Толль Санкт-Петербург ғылым академиясы ұйымдастырған және Александр Бунге басқарған Жаңа Сібір аралдарына экспедицияға қатысты. Эдуард Толл Ұлы Ляховский аралын, Бунге жерін, Фадеевский аралын, Котельный аралын, сондай-ақ Жаңа Сібір аралының батыс жағалауларын зерттеді. 1886 жылы Толл Котельныйдің солтүстігінде белгісіз жерді көргенін ойлады. Ол бұл жерді «Земля Санникова» (Санников жері) деп атады, Яков Санников пен Матвей Геденштром 1808-1810 жылдардағы экспедицияларында көргендерін, бірақ оның бар екендігі ешқашан дәлелденбегенін айтты. Эдуард Толл Жаңа Сібір аралдарының бірі – Болшой Ляховский аралында табылған плейстоцен қазбаларының көптігі туралы егжей-тегжейлі баяндаған алғашқылардың бірі болды. Барон фон Толль «мәңгі мұз» деп сипаттаған, қазір мәңгі тоң деп аталатын, су шөптерімен жабылған жердің астынан сабанның сынықтарын және семсер тісті жолбарыстың иық сүйегі сияқты неогеннен кейінгі сүтқоректілердің сүйектерін тапты. Ол сондай-ақ тоңған құмды саздан және оның жанында жатқан Alnus fruticosa ағашының 15-20 фут (4,5-6 метр) ұзындығындағы, тамырларымен, жапырақтарымен және шишаларымен толық түрін тапқанын хабарлады. Өкінішке орай, оның есептері жиі бұрмаланып немесе оның жаңалығы туралы танымал есептерде басқа өлшемдегі алмұрт ағашы деп қате көрсетілді. Академия бұл экспедицияның нәтижелерін «нағыз географиялық жетістік» деп бағалады. 1893 жылы Толль Петербург ғылым академиясының экспедициясын Якутияның солтүстік бөліктеріне жетекшілік етіп, Лена және Хатанга өзендерінің төменгі ағысы арасындағы аймақты зерттеді. Эдуард Толл Анабар және Попигай өзендері арасындағы платоны және Оленек пен Анабар өзендері арасындағы тау жотасын (оның құрметіне Василий Прончищевтің есімімен атаған) картаға түсірген алғашқы адам болды. Ол сондай-ақ Яна, Индигирка және Колыма өзендерінің бассейндерінде геологиялық зерттеулер жүргізді. Бір жыл екі күн ішінде экспедиция 25 000 км қашықтықты жүріп өтті, оның 4 200 км-і өзендермен болды, саяхат барысында геодезиялық зерттеулер жүргізілді. Экспедицияның қиындықтары мен оның тың еңбегі үшін Ресей ғылым академиясы Эдуард В. Толльге Н. М. Пржевальскийдің үлкен күміс медалін табыстады. Эдуард фон Толльдің есімі Фридтжоф Нансен жариялаған географиялық карталарда сақталды. Ол Таймыр түбегінің солтүстік-батыс жағалауындағы Толль шығанағына Эдуард фон Толльдің құрметіне ат қойды. Сондай-ақ Тольевая өзені, Минина Скерридегі Циркуль аралындағы мүйіс, Новая Землядағы таулар, Столбовой аралындағы ең солтүстік мүйіс, Котельный аралындағы боғаз және плато, Беннетт аралындағы орталық мұздық бар. Палеонтология, зоология және ботаника сияқты салаларда көптеген жануарлар мен өсімдік түрлері Барон Эдуард фон Толльдің есімімен аталады, мысалы, Dendrophyra tolli (Awerinzew, 1911) деп аталатын фораминифера. Барон Толл Сібір палеонтологиясының сарапасы болды. Ресей академигі В. А. Обручевтің келесі сөзі кеңінен танымал: «Біздің физикалық география бойынша барлық оқулықтарымызда Эдуард В. Толльдің есімін қазбаланған мұздың пайда болуы туралы ілімнің негізін қалаушы ретінде кездестіруге болады» – бұл ілім классикалық болып саналады. Арктикалық мұзды бұзатын сұйытылған газ танкері MV Eduard Toll оның құрметіне аталған.
In 1885–1886 Toll took part in an expedition to the New Siberian Islands, organized by the St. Petersburg Academy of Sciences and led by Alexander Bunge. Eduard Toll explored the Great Lyakhovsky Island, Bunge Land, Faddeyevsky Island, Kotelny Island, as well as the western shores of the New Siberia Island. In 1886 Toll thought that he had seen an unknown land north of Kotelny. He guessed that this was the so called "Zemlya Sannikova" (Sannikov Land), a land that Yakov Sannikov and Matvei Gedenschtrom claimed to have seen during their 1808–1810 expedition, but whose existence had never been proved. Eduard Toll was among the first to report in detail about the abundance of Pleistocene fossils found within Bolshoy Lyakhovsky Island, one of the New Siberian Islands. Under a peat composed of water mosses covering what he described as "perpetual ice", now known to be permafrost, Baron von Toll found fragments of willow and the bones of post Neogene mammals, like the shoulder bone of a saber toothed tiger. He also reported having found in a frozen, sandy clay layer and lying on its side, a complete tree of Alnus fruticosa 15 to 20 ft (4.5 to 6 m) in length, including roots, with leaves and cones adhering. Unfortunately, his reports have been frequently either misrepresented or badly garbled by popular accounts of his findings, stating it to be a plum tree of a different size. The academy appreciated the results of this expedition as "a true geographical deed". In 1893 Toll led an expedition of the Petersburg Academy of Sciences to the northern parts of Yakutia and explored the region between the lower reaches of the Lena and Khatanga Rivers. Eduard Toll became the first to map the plateau between the Anabar and Popigay Rivers and a mountain ridge between the Olenek and Anabar Rivers (which he named after Vasily Pronchischev). He also carried out geological surveys in the basins of the following rivers: Yana, Indigirka, and Kolyma. During one year and two days the expedition covered 25,000 km, of which 4,200 km were up the rivers, carrying out geodesic surveys en route. Owing to the difficulties of the expedition and his hard work, the Russian Academy of Sciences awarded Eduard v. Toll with the N. M. Przhevalsky Large Silver Medal.]] The name of Eduard von Toll remained on the geographical maps Fridtjof Nansen published. He named the Toll Bay on the north west coast of the Taymyr Peninsula in honour of Eduard von Toll. There is also the Tollievaya River, a cape on the Tsirkul Island in the Minina Skerries, mountains in Novaya Zemlya, the northernmost cape at Stolbovoy Island, the strait and a plateau at Kotelny Island and the central ice cap at Bennett Island. In certain fields, like paleontology, zoology and botany many specimens of fauna and flora are named after Baron Eduard von Toll, like for example the foraminiferan named Dendrophyra tolli (Awerinzew, 1911). Baron Toll was an expert in Siberian palaeontology. The following statement of Russian Academician V. A. Obruchev is well known: "In all our guides on physical geography you can encounter the name of Eduard v. Toll as the founder of the doctrine of fossilized ice formation' – the doctrine which became a classic one". The Arctic icebreaking LNG tanker MV Eduard Toll is named after him.