Кіріспе

Австралиялық суретші Рой Де Майстр CBE (27 наурыз 1894 – 1 наурыз 1968) – халықаралық деңгейде танымал австралиялық суретші. Ол австралиялық өнерде "түсті музыкамен" алғашқы тәжірибелерімен және таза абстракцияны қолданған алғашқы австралиялық суретші ретінде әйгілі. Оның кейінгі туындылары көбінесе кубизмнің ықпалымен салынған бейнелі стильде жасалған. Оның "Крест жолы" сериясы Вестминстер соборында, ал оның туындылары Лондонның Тейт галереясында және Сиднейдегі Жаңа Оңтүстік Уэльс көркемсурет галереясында қойылған.

Ерте өмір

Рой Лерой Левесон Лоран Джозеф Де Майстре деген атпен танылды, бірақ 1894 жылдың 27 наурызында Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Боурал қаласында Лерой Ливингстон де Местре болып дүниеге келді. Ол 1832-1916 жылдары Мельбурн кубогының алғашқы екі жеңімпазының таза қанды жарыс аттарын дайындаған Этьен Ливингстон де Местрдің (1832–1916) кіші ұлы және 1818-1844 жылдар аралығында Сиднейдегі көрнекті кәсіпкер болған Проспер де Местрдің (1789–1844) немересі еді. Де Мейстр ағалары мен апаларымен бірге Саттон Форестке жақын жердегі отбасылық үйде тәрбиешілер мен үй ұстаздарының жетекшілігінде білім алды. 1913 жылы Рой музыка және сурет өнерін оқуын жалғастыру үшін Сиднейге жіберілді. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік музыка консерваториясында скрипка мен альт аспаптарын оқыды, соның ішінде Сидней оркестрінде альт тартты. Ол Антонио Даттило Руббо басшылығымен Жаңа Оңтүстік Уэльс Корольдік өнер қоғамында сурет салуды оқыды, ол пост-импрессионизмге деген қызығушылықты ынталандырды, ал оның құрбылары Нора Симпсон, Грейс Коссингтон Смит және Роланд Вакелин болды. Ол ван Гог, Гоген және Сезанн сияқты еуропалық пост-импрессионистердің туындыларынан шабыттандырылып, шығармалар жасады. Оның жалпы осалдығы мен денсаулығының нашарлауы туберкулезден туындады, ол оны әскери дәрігерлерден жасыра алды, тіпті олардың бірі оның ауруын туа біткен деп сипаттады. Ол әр әскериге қатысқан сайын ауруы жеңіп шықты және оқуын жалғастыра алмады. Туберкулез оның бұрын музыкалық мансапты қуып жүруден бас тартып, толығымен сурет салуға көшкенінің себебі болды.

Сурет

1916 жылы қарашада Roi de Mestre атымен алғаш рет жарық әсерлерін зерттейтін импрессионистік картиналарын көрсетті. 1917 жылы ол Голберндегі Кенмор ауруханасының дәрігері Чарльз Гордон Моффитпен танысты, олар бірлесіп, жарыққан сарбаздарға "түсті емдеу" әдісін әзірледі – оларды тыныштандыратын түстермен боялған бөлмелерге орналастыру арқылы. Де Мейстре "түсті музыкаға" қызығушылық танытты, оның түстердің үйлесімділігі теориясы түстер спектрі мен музыкалық гамманың ноталары арасындағы байланысқа негізделген. Бұл тәжірибенің жалғыз мысалы – 1919 жылғы сары-жасыл минордағы "Ритмикалық композиция", онда музыка түстер ағыны арқылы бірте-бірте ашылады.

Соғыс аралығы

1919 жылдан кейін Де Майстр түстік музыкадан және абстракциядан дерлік бас тартты, бірақ 1934 жылы Лондонда ол осы идеялардың бір бөлігін қайта қарастырды. 1921–1922 жылдардағы картиналары – жекеленбеген, сезімсіз тонализмдегі тәжірибелер, ал 1930 жылдардан бастап ол кубизмнің ықпалымен дамыған, көбірек танылатын бейнелі стильге көшті. 1922 жылы оның «Натюрморт» атты алғашқы картинасы Жаңа Оңтүстік Уэльс көркемсурет галереясы сатып алды. 1923 жылы ол Сидней суретшілер қоғамының саяхат стипендиясымен Еуропаға барды. Ол үш жыл бойы шетелде, Лондонда оқыды, содан кейін Францияда Париж және Сен-Жан-де-Люз қалаларында «Теңіз кескіні, Сен-Жан-де-Люз» (1925) атты пейзажын жасады, онда түс пен абстракциямен бұрынғы тәжірибесінің белгілі бір көрінісі байқалды. Сиднейде өткен алғашқы жеке көрмесінен кейін алған антимодернистік сын оның өнері Австралияда дамымайтынына көндірді.

Лондон

1930 жылғы наурыз айында ол Австралиядан Лондонға тұрақты қоныстану үшін кетті. Ол Лондонның Бокс-Галереясында (1930 ж.); әріптесі Фрэнсис Бэконның студиясында (1930 ж.); Бернхайм-Джуне, Париж (1932); Лондонның Мэрия галереясында (1934); және Лондонның Кальман галереясында (1938) жеке көрмелер ұйымдастырды. Оның туындылары Герберт Ридтің ықпалды "Art Now" кітабының бірнеше басылымдарында бейнеленді. 1931–1932 жылдары ол Сен-Жан-де-Люзға қайтып оралды. 1932–1934 жылдары ол Компиеньге сапар жасады. 1934 жылы Мартин Блокпен бірге сурет салу мектебін ашты. 1936 жылы ол Вестминстердегі Экклстон көшесіндегі 13-ші үйінде студиясын құрды.

Патрик Уайт

1936 жылы Де Мейстр өзінен 18 жас кіші романшы Патрик Уайтпен танысты. Екеуі ешқашан махаббатқа берілмеді, бірақ жақын дос болды. Патрик Уайттың өзінің айтуынша, "Ол маған ең қажетті нәрсеге айналды – интеллектуалды және эстетикалық ұстаз". Олардың көптеген ортақ тұстары болды. Екеуі де гомосексуалды болды; екеуі де өз отбасыларында сырттан келгендей сезінді (мысалы, Де Мейстрдің отбасы оның суреттерін жақтырмады және оларды «қорқынышты» деп сипаттады); осының салдарынан екеуі де өз отбасылары мен тегіне қатысты күмәнді сезімдерге ие болды, бірақ олар отбасыларымен, әсіресе аналарымен өмір бойы жақын байланыста болды. Сонымен қатар, олар әлеуметтік жағдайдың және байланыстардың артықшылықтарын бағалады; христиандық символизм мен библиялық сюжеттер екі суретшінің де туындыларында жиі кездеседі. Патрик Уайт өзінің алғашқы романы «Бақытты аңғарды» (1939) Де Мейстрге арнады және оның шығармашылығына Де Мейстрдің ықпалын мойындады. Романды жазу кезінде Де Мейстрдің ынталандыруымен ол тіпті Сент-Жан-де-Люзға сапарлады. 1947 жылы Де Мейстрдің «Бақтағы фигура» (1945) атты картинасы Патрик Уайттың «Тәтесінің хикаясы» кітабының бірінші басылымының мұқабасы ретінде пайдаланылды. Патрик Уайт Де Мейстрдің көптеген картиналарын өзіне сатып алды. 1974 жылы Патрик Уайт Де Мейстрдің барлық картиналарын Жаңа Оңтүстік Уэльс өнер галереясына тапсырды. 1968 жылы Уайт суретшінің жарқын бейнесін сомдаған «Вивисектор» атты туындысын жазды. Көптеген адамдар бұл туындыны Сидней суретшісі Джон Пассмормен (1904–1984) және Уайттың досы, суретші Сидни Ноланмен байланыстырды, бірақ Уайт бұл байланыстарды жоққа шығарды. Патрик Уайт – өнер коллекционері, ол Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Лондонда жас кезінде достары Де Мейстр мен Бэконнан қатты әсер алған. Кейін Уайт өзінің суретші болғанын қалағанын айтты. Уайттың күрделі, ерекше стильдегі прозасы – жазушының сурет салуға еліктеу әрекеті еді. 1960 жылдардың ортасына қарай ол Джеймс Клиффорд, Эрика МакГилкрист және Лоуренс Доуз сияқты жас және танылмаған суретшілерді қолдауға қызығушылық танытты.

1940 жылдар

1940 жылы Де Мейстр Лондондағы Британдық Қызыл Крест қоғамы мен Сент-Джон орденінің француз бөлімінде жұмыс істей бастады. 1942 жылы ол Британдық Қызыл Крест қоғамының Сыртқы қатынастар бөліміне жіберілді. Осы кезеңде Де Мейстр көбінесе сурет салмайтын болды. Бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол белгілі бір шеңберде танымал суретшіге айналды. Ол суреттерін оңай сата алды және қоғамдық тұлғалардың портреттеріне жеке тапсырыстарды қабылдауын жалғастырды. Оның туындылары 1948 жылғы жазғы Олимпиададағы сурет сайысының бір бөлігі болды. Өзінің тегін көп жыл бұрын Де Мейстр деп өзгерткеннен кейін, қазіргі заманғы суретшіге лайықты деп ойлап, 1950 жылдары ол Лоран есімін де қосты. Ол бұл есімді қате түсінікпен қосты, өйткені әкесі Проспер де Местр арқылы, яғни королева Викторияның әкесі Кент герцогы Эдвардтың сүйіктісі Джули де Сен-Лоран арқылы өзінің әулетінде патшалық қан бар деп сенді. Ол сондай-ақ Ливингстон есімін Левистонға, кейін Левесонға өзгертті. Соңында ол философ Жозеф де Майстрмен байланысын көрсету үшін Жозеф есімін де қосты.

1950 жылдар

Ол 1951 жылдан бастап Корольдік өнер академиясында көрмеге қатысты және Ұлыбританияның Өнер кеңесінің көрмелерінде өнер туындылары көрсетілді. Оның жұмыстары Тейт галереясы және басқа да өнер мұражайларына сатып алынды, ал сэр Джон Ротенштейннің еңбектерінде жиі талқыланды. 1951 жылы ол Рим-католик дініне қайта оралды. Дініне келгеннен кейін діни тақырыптарға бет бұрды. Оның діни туындылары олар бейнелеген нәрсенің рас екендігіне деген терең католиктік сенімінен туындады, ал оның заманауи діни суреттері қоғамдық коллекциялар мен көрмелерге ие болды. 1954 жылы ол Вестминстер соборы үшін Крест жолы сериясын салуға кірісті. Ол сондай-ақ Шығыс Актондағы Сент-Эйдан шіркеуі үшін екі триптих салған. Дінден басқа, оның кейінгі туындылары көбінесе студия-үйінің ішкі кеңістігіне және оның "көркем тәртіппен жиналған әртүрлі заттарына" ден қойды. Осылардың ішінде оның ең үздік туындылары бар еді. 1954 жылы ол Лондон тобының мүшесі атанды.

1960 жылдар

1960 жылы Лондондағы Уайтчапел галереясы де Мейстрдің туындыларын көрсетіп, үлкен ретроспективті көрме ұйымдастырды.

Сыйлықтары мен қайтыс болуы

1962 жылы ол Британ империясы орденінің командирі (CBE) атанды. 1968 жылдың 1 наурызында Де Мейстр Вестминстердегі Экклстон көшесіндегі 13 номерлі үйінде дүние салды.