Кіріспе

Испаниялық агиограф Педро де Рибаденейра С. Ж. (Толедо, 1 қараша 1527 – Мадрид, 10 қыркүйек немесе 22 қыркүйек 1611) – испан агиографы, иезуит дін қызметкері, Игнатий Лойоланың серігі және испан Алтын ғасырының аскет жазушысы.

Өмір

Педро Испанияның Толедо қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Альваро Ортис де Циснерос, Педро Гонсалес Седильоның ұлы және Фердинанд IV Толедо губернаторы және маңызды миссияларымен құрметтеген Эрнандо Ортис де Циснеростың немересі болды. Педро Италияға кардинал Александр Фарнезедің пажигі ретінде барды, ал Римде оны Игнатий Лойола 1540 жылдың 18 қыркүйегінде Иса қоғамының мүшесі ретінде қабылдады, бұл Пауыл III-нің орденді бекітуінен сегіз күн бұрын болды. Ол Париж, Левен және Падуа университеттерінде (1542) философия және теология бойынша білімін жалғастырды. 1549 жылдың қараша айында оған Палермоға барып, қоғам жаңа ғана ашқан колледжде риторика пәнін оқыту тапсырылды. Ол осы лауазымда екі жарым жыл жұмыс істеді, бос уақытын ауруханалардағы науқастарды аралап, оларға көмек көрсетумен өткізді. Осы уақытта Игнатий неміс колледжін құру бойынша келіссөздер жүргізіп жатқан болатын және 1552 жылдың күзінде ол Палермодағы риторика профессорының таланты мен шешендігіне үміт артты. Рибаденейра өз ұстазының үмітін толық орындады және прелаттар мен римдік ақсүйектердің құрметті жиналысында инаугурациялық лекциясын оқыды. 1553 жылдың 8 желтоқсанында дін қызметкері болып тағайындалды. Одан кейінгі жиырма бір жыл ішінде ол орден басқаруындағы ең маңызды лауазымдарды атқарды. 1555 жылы Игнатий оны Бельгияға миссионерлік сапарға жіберді, осы мақсатта ол 1558 жылы Англияға барды. Оның сапарының нәтижесінде «Англия патшалығының расколы туралы тарих» (Historia Ecclesiastica del scisma del Reyno de Inglaterra, 1588–1594) жазылды, ол көп рет қайта басылып, Николас Сандердің «Англиялық расколдың пайда болуы және дамуы» (De Origine et Progressu Schismatis Anglicani) еңбегінің кейінгі басылымдарында қолданылды. 1556 жылдың 25 қарашасында ол Бельгиядан шығып, 1557 жылдың 3 ақпанында Римге жетіп, 17 қазан күні Фландрияға қайта жолға шықты. Оның Төмен елдердегі сапары бес айға тоқтатылды (1558 жылдың қарашасынан 1559 жылдың наурызына дейін); ол осы кезеңді Лондонда өткізді, себебі Англия королевасы Мэри Тюдордың ауруына байланысты ол шақырылған еді, ол осы аурудан көз жұмды. 1560 жылы ол Тосканадағы Иса қоғамының провинциалы болды, содан кейін 1563 жылы Сицилияға провинциал ретінде ауыстырылды және тағы да Фландрияда жұмыс істеді. Орденнің басшысы болып Эверард Меркуриан келгеннен кейін Рибаденейра үшін үлкен өзгерістер болды. Оның денсаулығы нашарлағандықтан, оны Испанияға (1571) жөнелтті, әсіресе туған қаласына, Толедоға, емделу үшін. Бұл жағдай ауруға ұқсас, тіпті одан да жаман ем болды. Ол бұйрыққа бағынды, бірақ туған жеріне келгеннен бір жыл өткен соң, Италияға оралуға рұқсат беруді генералға хат арқылы өтініш жасай бастады. Осы өтініштері бірнеше жылға созылды. 1574 жылы ол Мадридке қоныстанды, 1611 жылдың 10 қыркүйегінде немесе 22 қыркүйегінде қайтыс болды.

Шығармалары

Оның ең маңызды еңбегі – "Лойланың өмірі" (1572), оны ол алғаш жазған. "Өмір" кітабының алғашқы басылымында, сондай-ақ екінші кеңейтілген басылымында (1587) Рибаденера Игнатий қоғамын құрудан басқа ешқандай керемет жасаған жоқ деп мәлімдеді. Игнатийді қанонизациялау процесінде Рибаденера 1609 жылы жариялаған хабарламасында кереметтер болғанын айтты; және олар Рибаденераның "Өмір" кітабының қысқартылған нұсқасында (1612 жылы, өлімінен кейін жарияланған) Рибаденераның 1572 жылы олар туралы білгенін, бірақ олардың дәйектілігіне көз жеткізбегенін көрсетті. Осы пікірін өзгерткені үшін Пьер Бэйль оны сынады. Рибаденераның қабілетті болғанымен, өте сенімді жазушы екені, Игнатийден кейін қоғамды басқарған Диего Лайнез бен Франциск Борджияның өмірбаяндарынан көрінеді; әсіресе оның "Flos Sanctorum" (1599–1610) әулиелердің өмірлерінің жинағы, ол Болландистердің еңбектерімен толығымен алмастырылды. Оның басқа еңбектеріне "Tratado de la religion" (1595) кіреді, ол Никколо Макиавеллидің "Билеуші" еңбегін жоққа шығару мақсатымен жазылды; "Tratado de la tribulación" (Мадрид, 1589), оның ең белгілі аскетикалық жұмысы, және "Manual de oraciones para uso y aprovechamiento de la gente devota".