Натрий перборат: қасиеттері, қолданылуы және қауіптері
Sodium perborate
Натрий перборат – химиялық формуласы NaH2BO4 қосылысы. Кір жуғыш ұнтақтарда оттегінендіруші ағартқыш ретінде қолданылады. Қасиеттері мен түрлері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Натрий пербораты – химиялық формуласы NaH2BO4, Na2H4B2O8 немесе, дәлірек айтқанда, [Na+]2[B2O4(OH)4](2) деп жазылатын химиялық қосылыс. Оның атауы кейде PBS деп қысқартылады (фосфат буферленген физиологиялық тұз ерітіндісімен шатастырмау керек). Бұл қосылыс сусыз түрінде немесе гексагидрат түрінде кездеседі (әдетте "моногидрат" немесе PBS 1 және "тетрагидрат" немесе PBS 4 деп аталады, себебі NaBO3 сусыз түрінде болады деген алғашқы болжам болған). Екеуі де ақ түсті, иіссіз, суда еритін қатты заттар. Бұл тұз кір жуғыш ұнтақтарда, пероксид негізіндегі ағартушы зат ретінде кеңінен қолданылады. Натрий пербораты алғаш рет 1898 жылы Себастьян Танатар және П. Меликофф пен Л. Писсадевский тәуелсіз түрде алған; зерттеушілер натрий перборатын натрий боратын сутек пероксиді мен натрий гидроксиді ерітіндісімен өңдеу арқылы дайындаған, бірақ Танатар сондай-ақ натрий боратының ерітіндісін электролиз арқылы натрий перборатын алған.
Sodium perborate is chemical compound whose chemical formula may be written |NaH2BO4, |Na2H4B2O8, or, more properly, |[Na+]2[B2O4(OH)4](2 ). Its name is sometimes abbreviated as PBS (not to be confused with phosphate buffered saline). The compound is commonly encountered in anhydrous form or as a hexahydrate (commonly called "monohydrate" or PBS 1 and "tetrahydrate" or PBS 4, after the early assumption that |NaBO3 would be the anhydrous form). They are both white, odorless, water soluble solids. This salt is widely used in laundry detergents, as one of the peroxide based bleaches. Sodium perborate was first obtained in 1898, independently, by Sebastian Tanatar and by P. Melikoff and L. Pissadewsky; the researchers prepared sodium perborate by treating sodium borate with a solution of hydrogen peroxide and sodium hydroxide, but Tanatar also obtained sodium perborate by electrolysis of a solution of sodium borate.
Құрылымы
Натрий перкарбонаты және натрий перфосфатынан өзгеше, бұл қосылыс сутек пероксидімен жай ғана аддукты емес – ол 1961 жылдан бері ғана белгілі.
Unlike sodium percarbonate and sodium perphosphate, the compound is not simply an adduct with hydrogen peroxide – known only since 1961.
Қолданылуы
Натрий пербораты көптеген жуғыш заттарда, кір жуғыш заттарда, тазалау өнімдерінде және кір ағарту заттарында активті оттегінің тұрақты көзі болып табылады. Органикалық синтезде натрий пербораты H2O2-ге ыңғайлы балама ретінде қолданылады, мысалы, арил галоидты фенолға 2 қадамды түрлендіруде (бірінші қадам – Мияура борилирлеуі).
Sodium perborate serves as a stable source of active oxygen in many detergents, laundry detergents, cleaning products, and laundry bleaches. Another use of sodium perborate in organic synthesis is as a convenient alternative to |H2O2, for example in the 2 step conversion of an aryl halide to a phenol (the first step is a Miyaura borylation).
Тіс дәрігерлік қызметі
Натрий пербораты моногидраты сумен жанасқанда тез гидролизденіп, сутек пероксиді мен боратқа айналады. Бұл өнімді қолданғанда бөлінетін сутек пероксиді ауыздағы жараларда мекендейтін сияқты, анаэробты бактериялардың қоныстануы мен көбеюін болдырмауы немесе баяулатуы мүмкін. Натрий пербораты сондай-ақ, каналымен емделген тістерді ағартуға арналған кейбір тіс ағарту формулаларында кездеседі. Құрал тамыр каналына салынып, тіске сіңіп, іштен сыртқа қарай дақтарды ағарту үшін ұзақ уақытқа қалдырылады. Дегенмен, Еуропалық Одақта мұндай қолдануға тыйым салынған.
Sodium perborate monohydrate is quickly hydrolyzed into hydrogen peroxide and borate on contact with water. suggests that hydrogen peroxide, which is released during the use of this product, may prevent or retard colonization and multiplication of anaerobic bacteria, such as those that inhabit oral wounds. Sodium perborate is also present in some tooth bleaching formulas for non vital root treated teeth. The compound is inserted in the root canal and left in place for an extended period of time to allow it to diffuse into the tooth and bleach stains from the inside out. However, this use has been banned in the European Union.
Амосан
Amosan - ауызға қолданылатын антисептикалық шайылма. Оның құрамында салмағы бойынша 68,635% натрий пербораты моногидраты бар. Әдетте 1,7 г салмақтағы конверттерде ұнтақ түрінде сатылады, оны жылы сумен араластырып, ауызды шаю үшін қолданады. Ол ауыз қуысының жараларын, протездерден туындаған тітіркенуді, ортодонтиялық құрылғылардан туындаған тітіркенуді, ауыз жарақаттарын, сондай-ақ тіс емдеу процедураларынан кейін жазылу процесін жеделдетуге және алдын алуға көмектеседі.
Amosan is an oral antiseptic rinse. It contains 68.635% sodium perborate monohydrate by weight. Sold as a powder customarily packaged in 1.7g envelopes, it reconstitution with warm water, after which it is used as a mouth rinse. It is used to aid in the prevention of, as well as speed the recovery from canker sores, denture irritation, orthodontic irritation, and oral injuries or after dental procedures.
Тарих
Амосан бастапқыда Oral B компаниясымен жасалған; ұнтақ туралы айғақ 1970 жылғы 6 ақпандағы Федералдық тіркелімде жарияланған. 2005 және 2010 жылдар аралығында Amosan Бельгияда өндіріліп, 2005 жылы Gillette компаниясын Procter & Gamble компаниясы сатып алғаннан кейін Oral B таңбасымен сатылды. 2010 жылдың желтоқсанында Еуроодақта қолдануға тыйым салынды, себебі өнім борат негізінде жасалған, ал одақ оны "қатерлі ісік тудыратын, гендік өзгерістерге ұшырататын немесе репродуктивті функцияға зиянды" деп санайды. Vintage Brands Limited компаниясы 2014 жылы Amosan Oral Antiseptic Rinse өнімдерін өндіріп, сатуға кірісті, өйткені көптеген тұтынушылар оның енді қолжетімді болмауына наразылық білдірді. Amazon-дағы өнім туралы пікірлер мен басқа да қоғамдық пікір алмасу платформаларында тиімді баламасын таба алмаған пайдаланушылардың өнімнің тоқтатылуына қатты ренжгендігі байқалады. 2012 жылдың сәуірінде Канададағы Shoppers Drug Mart компаниясы өз брендімен салыстыратын өнім шығарғаны хабарланды: "Life Brand Oral Wound Cleanser". Сондай-ақ, Jean Coutu және Rexall компанияларының да өздерінің жеке брендтері бар.
Amosan was originally made by Oral B; a mention of the powder appeared in the February 6, 1970 Federal Register. Between 2005 and 2010, Amosan was manufactured in Belgium and sold under the Oral B brand, belonging to Procter & Gamble after its 2005 acquisition of Gillette. In December 2010, its use was banned in the EU, as the product is based on borate, which the union considers "carcinogenic, mutagenic, or toxic for reproduction". Vintage Brands Limited began manufacturing and selling Amosan Oral Antiseptic Rinse in 2014 because many consumers were disappointed that it was no longer available. Product review pages on Amazon and public comment forums elsewhere indicate a high level of frustration with the discontinuation by users who could find no effective alternative treatment. In April 2012, it was reported that Shoppers Drug Mart in Canada had produced a comparable product under their house brand: 'Life Brand Oral Wound Cleanser'. Also, Jean Coutu and Rexall has their own house brand versions.