Кіріспе

Санголли Раянна (15 тамыз 1798 – 26 қаңтар 1831) – үнді әскери қолбасшысы. Ол Бельгави қаласының Санголли ауданында [Халлуматха Куруба гуада] отбасында дүниеге келген. 19-ғасырдың басында Киттур Ченнамма билік еткен Киттур княздығының әскери құрамында жоғары дәрежелі командир болды. 1824 жылы Ченнамма Британдық Шығыс Үндістан компаниясына (БШҮЖ) қарсы сәтсіз көтеріліс ұйымдастырғаннан кейін, Раянна Үндістандағы Компания үкіметіне қарсы күресін жалғастырды. Раянна британдықтарға қарсы шайқасты. БШҮЖ билігіне қарсы тағы бір көтеріліске жетекшілік еткеннен кейін, ол британдықтар тарапынан тұтқындалып, 1831 жылы дарға асылды. Раяннаның өмірі туралы "Крантивера Санголли Раянна" (1967) және "Крантивера Санголли Раянна" (2012) фильмдері түсірілді.

Ерте өмір

Санголли Раянна 1798 жылғы 15 тамызда Белгавидің Санголли қаласында Куруба отбасында дүниеге келген. Өмірінің бір кезеңінде ол Киттур князьдығының әскеріне қатысып, жоғары дәрежелі командирге дейін көтерілді. 1824 жылы Киттур билеушісі Киттур Ченнамма Британ Ост-Индия компаниясының (EIC) әрекетіне жауап ретінде Үндістандағы Компания үкіметіне қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Раянна осы көтерілісте шайқасып, британдық күштерге тұтқынға алынды, бірақ кейін босатылды.

Көтеріліс және өлім

ЕЭК-тің оның жерлерінің көп бөлігін тәркілеуіне (1824 жылғы көтеріліске қатысқаны үшін жаза ретінде) және қалған жерлеріне ауыр салық салуға ашуланған Раянна британдық үстемдікке қарсы күресін жалғастырды, Ченнамманың асырап алған ұлы Шевәлингаппаны Киттурдың жаңа билеушісі етіп тағайындауды жоспарлады. Тұрақты әскер құруға мүмкіндігі болмағандықтан, ол жергілікті шаруалардың арасынан күш жинады, олар да ЕЭК-ке наразы еді және 1829 жылы британдықтарға қарсы көтеріліс бастады. Оның көтерілісшілері ЕЭК әкімшілік ғимараттарын, британдық әскерін және жергілікті қазыналарды шабуылдады, үнемі қозғалып, үлкен жау күштерінің шабуылынан қашуға тырысты. Раянна жергілікті жер иелерінен жиналған салықтар мен қазыналарды тонаудан түскен олжаны көтерілісін қаржыландыруға жұмсады. Оған Сидди басшысы Гаджавира көтеріліс кезінде көмектесті. 1830 жылдың сәуір айында Раянна Шивалингаппамен бірге британдықтар тарапынан тұтқындалды, олар оны сотқа жіберіп, өлім жазасына кесті. 1831 жылдың 26 қаңтарында, отыз үш жасында, ол британдық билік тарапынан Нандагад ауылының жанындағы банян ағашына асылды.

Мұра

Gee Gee әндері (баллада) – Солтүстік Карнатакада жасалған батырлық фольклорлық өлеңдер. Осы сияқты әндердің көптегені Киттур Ченнамма, Санголли Райанна және тәуелсіздік алғанға дейінгі Карнатаканың басқа да қайраткерлері туралы айтылады. Оң қолында ашық қылышы бар, атқа отырған Санголли Райаннаның толық мөлшердегі қола мүсіні Бенгалуру теміржол станциясының жанына орнатылды. Бенгалуру қаласының басты теміржол станциясы 2015 жылы "Крантивера Санголли Райанна Бенгалуру жұық станциясы" (КСР Бенгалуру JN) деп қайта аталды. Бірақ станцияның ресми атауы 3 ақпан 2016 жылы "Крантивира Санголли Райанна Бенгалуру жұық станциясы" (КСР Бенгалуру JN) деп өзгертілді. 2012 жылы оның өмірбаяны туралы фильм түсірілді.