Кіріспе

Букингемширдегі шағын үй, Англия

Стоу үйі – Англияның Букингемширдегі Стоуда орналасқан I санаттағы ескерткіш шағын үй. Ол жекеменшік Стоу мектебіне тиесілі және Стоу үйін сақтау қорына қарасты. Жылдар бойы ол Ұлыбританиядағы ең әдемі шағын үйлердің бірі ретінде қайта жаңартылып, күтіліп келеді. Стоу үйі тұрақты түрде жұртшылыққа ашық. Бақтар (Стоу бақтары, бұрын Стоу ландшафт бақтары деп аталған) – ағылшын бағының маңызды мысалы және 1989 жылы парктерімен бірге Ұлттық сенім қорына берілді. Ұлттық сенім қорының мүшелері бақтарға тегін кіре алады, ал үйге келген барлық келушілер үшін кіру ақысы бар, ол қалпына келтіру шығындарына жұмсалады. Бақтар мен парктің көп бөлігі үйден бөлек I санаттағы ескерткіштер тізіміне енген. 2020/21 жылдары парк пен бақтарды 213,721 адам барлап көрді.

Тарих

Ортағасырлық Стоу елді мекені Стоудағы Әулие Мария шіркеуінің төңірегінде жиынтықталған. 1330 жылдан бастап Осни аббаттығы Стоуда үй иесімен орналасқан мырзалық үйді ұстады. Осни аббаттығы 1539 жылы монастырларды тарату кезінде өз мүліктерін тәжге беруге мәжбүр болғанға дейін Стоуды өз иелігінде ұстады. Стоу мырзалығы мен пасторлық Сэр Джордж Гиффордқа тиесілі болды. Ол оны ұлы Томас Гиффордқа (шамамен 1542 жылы туған, 16 ақпан 1593 жылы қайтыс болған) мұра етіп қалдырды. 1571 жылы Стоу егістігі Томас Гиффордтан Питер Темплге жалға берілді, ал оның ұлы Джон Темпл 1589 жылы Стоудың мырзалығы мен егістігін сатып алды, содан кейін ол Темпл отбасының үйіне айналды. Олардың отбасылық байлығы Оксфордширдегі Витнидегі қой шаруашылығына негізделген, ал 1546 жылы олар Уорвикширдегі Бертон Дассетте қой шаруашылығын жалға алды. 17 ғасырдың соңында үйді қазіргі орнында 3-ші баронет Сэр Ричард Темпл (шамамен 1683 жылы) толығымен қайта салды. Бұл үй бүгінгі күндегі сарайдың негізгі бөлігі болып табылады.

Сәулет тарихы

Үйдің құрылысы төрт негізгі даму кезеңінен өтті. 1677 және 1683 жылдар аралығында сэр Ричард Темпл архитектор Уильям Клэрге үйдің орталық бөлігін салуды тапсырды. Бұл ғимараттың жертөлесі мен шатырымен қоса төрт қабаты және он үш қанаттан тұратын болды. Клеар Кристофер Реннің бас ағаш шеберлігінде жұмыс істеген және үйдің дизайнын Коулшилл дизайнының негізінде жасады. 1720-1733 жылдары виконт Кобхам басшылығымен үйге қосымшалар салынды, оның ішінде Ванбургтың иондық төртбағанды Солтүстік портигі және солтүстік, шығыс және батыс жақтарының қайта құрылысы жүргізілді. Ванбург 1726 жылы қайтыс болғаннан кейін, жұмыс Уильям Кентпен жалғасты, және қазір бұзылған екі қабатты Оңтүстік портигінің жобасын оның жасағаны болжануда, ол төрт тоскан бағанасынан және үстінде төрт иондық немесе композиттік бағанадан тұрды. 1740 жылдан 1760 жылға дейін виконт Кобхам тұсында батыс және шығыс мемлекеттік бөлмелері кеңейтілді. 1770 жылдан 1779 жылға дейін граф Темпл үйдің жаңа Оңтүстік жағының алғашқы жобасын Жак Франсуа Блонделден алды. Бірақ бұл жоба графтың пікірінше лайықты болмады, 1771 жылы Роберт Адам Оңтүстік жағының жаңа жобасын жасады; бұл жоба Томас Питт, Джованни Баттиста Борраның көмегімен бейімделіп, біркелкілендіріліп, 1779 жылы аяқталды. Жаңа мемлекеттік бөлмелердің ішкі жабдықталуы 1788 жылға дейін аяқталмады, ішкі жұмыстардың көп бөлігін итальяндық Винченцо Вальдре (1740–1814) орындады. Осы уақытта Солтүстік жақтың соңғы қайта құрылысы жүріп жатты: ол 1770–1772 жылдары фасадты екі жақта иондық бағаналармен шеккен екі бөлек квадрантты колоннаданы орнатуды қамтыды. Бұл жобаның авторы Роберт Адам болуы мүмкін. Колоннадалардың солтүстік бөліктері Уильям Кент салған қақпалары бар экрандық қабырғалармен біріктірілді, олар алдыңғы ауладан осы жерге көшіріліп, 1775 жылы Винченцо Вальдре көтерді. Шығыс қақпасы сарай ауласына, ал батыс қақпасы ас үй ауласына жетелейді. Осы қабырғаларға перпендикуляр Жакомо Леонинің шамамен 1740 жылы салған аркалары орналасқан; бұл бақтарға ресми кіреберістер болды, қазір олар мектепке жататын әртүрлі ғимараттарға апарады. 1779 жылдан бері үйдің сыртқы түрі айтарлықтай өзгерген жоқ, бірақ 19 ғасырдың басында Солтүстік портиктің астында қосымша кіреберіс ретінде Египет залы салынды.

Оңтүстік қасбеті

Үйдің көрнекті бөлігі – бақтарға қарап тұрған оңтүстік қасбеті. Бұл Ұлыбританиядағы неоклассикалық сәулет өнерінің ең тамаша үлгілерінің бірі. Басты қасбет 140 метрден асады. Ол бес негізгі бөлімге бөлінген: шамамен 40 метр ені бар орталық блок, батысында Мемлекеттік асхана және шығысында Үлкен кітапхана орналасқан 75 метр (23 метр) енді төменгі байланыстыру бөлімдері, содан кейін шамамен 90 фут (27 метр) ені бар және орталық блокпен бірдей биіктіктегі екі павильон. Орталық блок пен шеткі павильондар пиано нобиле деңгейінде 35 фут (11 метр) биіктіктегі жолақты коринфтік пилястрлармен безендірілген, бұл фасадтың ортасындағы фронтонды тіреп тұратын алты бағаналы портикке айналады. Фасадтың бойымен 20 фут (6 метр) биіктіктегі 48 ионикалық бағананың кіші қатары созылып жатыр. Портикке – мраморлы залға кіретін есікті қамтитын лоджия қарастырылған, оны ежелгі римдік мүсіндер орналасқан үлкен нишалар қоршап тұрады. Портик бағаналары арасында қазір V&A мұражайында сақталатын Лорен Дельвоның Вертумн мен Помонаның мрамордан жасалған мүсіні болған. Нишалардың үстінде Бахус тақырыбындағы үлкен фриз орналасқан, ол Джеймс Стюарт пен Николас Реветттің «Афина ескерткіштері» гравюрасындағы Лисикраттың хорагиялық ескерткішіндегі фриздің бейнесіне негізделген. Оңтүстік алаңға түсетін портиктің толық енімен отыз үш саты бар. Сатының екі жағында да қатты парапеттер орналасқан, олардың аяғында допқа таянып тұрған Медичи арыстандарының мүсіндері тұр. Бұл мүсіндер 1700 жылдардың соңында жасалған. Олар 1921 жылы Блэкпул қалалық әкімдігіне сатылып, Блэкпулдің Стэнли паркіне қойылған, бірақ 2013 жылы алмасу келісімі бойынша Блэкпулге олардың көшірмелері жіберілді. Портик екі жағында ионикалық бағаналармен бөлінген үш бөліктен тұратын терезелер орналасқан. Олардың үстінде төрт маусымның бейнесі салынған Портленд тасынан жасалған тондосы бар аркалар бар, ал олардың жанында портиктің бағаналарымен бірдей өлшемдегі коринфтік пилястрлар орналасқан. Фасадты балюстрадалы парапет биіктейді, шығыс павильонының парапетінің ортасында Церера мен Флораның жатқан екі тұлғасының мүсіні орналасқан, ал батыс павильонындағы мүсіндер – Бостандық пен Дің. Әрбір шеткі павильонда орталық блокқа ұқсас үш бөліктен тұратын терезелер бар, олардың әрқайсысының тондосында құрбандық салған сахна бейнеленген. Бірінші қабат жоғары қабаттан төмен, шамамен 5 метр биіктікте және фасадтың негізі ретінде көзге көрінеді. Ол жоғарғы қабаттағы әр терезенің астында қарапайым аркалы терезелермен жасалған жолақты рустикалық қабырғамен жабылған. 1790 жылы қасбетке параллель балюстрада қосылды, ол үйдің барлық ұзындығы бойынша сатылардың төменгі жағынан басталып, екі шетінен де қайта оралды. Балюстрада бойымен 30 тұғыр орналасқан, олар 1921 жылы сатылғанға дейін қола урналармен безендірілген. 2013 жылы олардың орнына көшірмелері қойылды. Бұл, әрине, үйдің төменгі қабатындағы терезелерден өтетін келушілерді тоқтату үшін жасалған, ал бұл аймақта ресми гүлзарлар салынған.

Негізгі интерьерлер

Стоудың бірнеше иелері Grand Tour-ды жасады, Earl Temple 1729–1733 жылдары Францияда, Швейцарияда және Италияда болды, 1774 жылы 1-ші маркиз Италияға сапар жасады, 1817 жылы титулын мұрагерлікке алғанға дейін 2-ші герцог, ал 1-ші герцог 1827–1829 жылдары өзінің әйелінің құрметіне аталған «Анна Элиза» яхтасында Жерорта теңізін аралады. Үйді безендірген көптеген өнер туындылары осы сапарлар барысында, сондай-ақ 1-ші герцогтің әкесінің заңды әйелінің өнер жинағын мұра еткен кезде алынған. 1-ші герцог, Стоуды мұрагерлікке алмас бұрын, 1798 жылы Орлеан коллекциясының сатылуында суреттер сатып алды және одан кейін жиырма жыл бойы суреттермен қатар кітаптар, гравюралар, Ворчестер порцеланының Стоу жинағы және археологиялық үлгілерді сатып алуын жалғастырды. Басты бөлмелер көбінесе 1-ші қабатта (АҚШ-та 2-ші қабат деп аталады) орналасқан, Piano nobile, ал кейбіреулері ең төменгі қабатта (АҚШ-та 1-ші қабат деп аталады). 1921 және 1922 жылдардағы саудаларда 1848 жылы сатылмаған барлық қалған жиһаз бен өнер туындылары аукционға шығарылды, сондай-ақ бірнеше жабдықтар, оның ішінде камин жабдықтары да сатылды. Кейбір отбасылық портреттер мен үймен байланысты басқа да заттар қайта сатып алынып, қазір үйде қойылған.

Солтүстік зал

Солтүстік портиктің артында орналасқан бұл үйдің негізгі кіреберіс залы, 1730 жылдардан бері ең аз өзгерген бөлме. Төбесінде терең ойыс бар, оны Уильям Кент алтын түс фонға мозаиканы еліктейтін сұр бояумен суреттеген. Ойыста Меркурий, Юпитер, Венера, Сатурн, Аполлон және Диана сияқты алты классикалық құдай бейнеленген. Сонымен қатар, зодиак белгілерінің тоғызы да бар. Төбедегі жазық бөлігі гипстен жасалған арқамен қоршалған, ол өз кезегінде Марстың суреті салынған шеңбермен қоршалған шаршыны қамтиды. Оңтүстік қабырғаның ортасында Мармурлы залға апаратын үлкен есіктер орналасқан, олардың екі жағында сэр Уильям Бичидің портреттері ілулі тұр. Сол жақта Ричард, Бэкингем және Чандостың бірінші герцогы, ал оң жақта Анна Элиза, Бэкингем және Чандостың бірінші герцогинясы бейнеленген. Ол кейіннен екінші герцог болған ұлымен бірге суреттелген. Батыс қабырғасындағы ошақтың үстінде Томас Бэнкстің император Клавдий алдындағы Қарактактың ақ мәрмәр рельефі орналасқан, оның екі жағында есіктер бар. Шығыс қабырғасында төменгі қабатқа апаратын кішкентай баспалдақ бар, оның ортасында Кристоф Вейердің Дарий отбасы Александр Македонский алдындағы ақ мәрмәр рельефі, екі жағында есіктермен шектеледі. 1848 жылы сатылған және бұл бөлмеде болған өнер туындыларының арасында Энтони ван Дайктың Вьенвиль маркизінің портреті, сондай-ақ ежелгі римдік деп сатылған, бірақ шын мәнінде Джованни Баттиста Пиранесидің туындысы болған екі мәрмәр ваза бар. Олардың бірі қазір Лос-Анджелес округінің өнер мұражайында сақталуда.

Мәрмәрлі салон

Бұл - оңтүстік портиктің тікелей артында орналасқан, үйдің ең әсем интерьері. Ол Римдегі Пантеон үлгісінде салынған. Бөлменің жоспары эллипстік пішінде, ал күмбездің биіктігі 56 футтан (17 метр) аспайды. Бөлмені, болжам бойынша, Винченцо Вальдре жобалаған, негізгі құрылысы 1775-1777 жылдар аралығында салынған, бірақ әрлеу жұмыстары 1788 жылға дейін аяқталмаған, оған 12 000 фунт стерлинг жұмсалды. Қабырғалардың төменгі жартысын 16 римдік дориялық бағана құрайды, олар қызыл скальйоладан жасалған, ақ тамырлары сицилиялық ясперді (Доменико Бартолидің еңбегі) еске түсіреді, ал ақ мәрмәрден жасалған капительдері мен негіздері бар. Бағаналар метаподаларында сатирлер бейнеленген ақ гипстен жасалған әсем әшекейленген дориялық антаблементті ұстап тұрады. Антаблементтің астынан әр бағана жұбының арасында шыны күмбездері бар қола фонарьлардың көшірмелері ілінген, олар бастапқы шамдардың дәл көшірмелері. Бұл бағаналар төрт бағытқа қарап тұрған есіктерді жақтаса, қалғандары бір кезде сегіз ежелгі рим мүсінін сақтаған қарапайым нишаларды жақтасады. Олар 1848 жылы сатылды, ал жақында Берлин мемлекеттік музейлерінен алынған сегіз мүсіннің жаңа гипстен жасалған көшірмелері әр есіктің екі жағындағы нишаларға орнатылып, 2009 жылдың қыркүйегінде ашылды. Мүсіндердің әр жұбының арасындағы нишаларға түпнұсқа алтын жалатылған Афиналардың (немесе торхиерлердің) шыны талшықтан жасалған көшірмелері қосылды, ал түпнұсқалары ағаштан жасалып, металлға ұқсату үшін боялған және алтынға боялған. Нишалар мен есіктердің үстінде қару-жарақ пен жеңіс белгілерін бейнелейтін ақ гипстен жасалған төртбұрышты бедерлер орналасқан. Антаблементтің үстінде өте күрделі фриз орналасқан, ол 280-нен астам адам және 14 жануар бейнеленген, барлығы жоғары рельефте жасалған гипстен, мүсінші, болжам бойынша, Чарльз Перт болған. Фриздің тақырыбы – суоветаурилия. Күмбез ақ гипстен жасалған, онда 160 ойық бар, олардың әрқайсысы бірегей пішінге ие. Ойықтарда әсем розеткалар бейнеленген, ал арадағы қабырғалар да өте әсем әшекейленген. Орталық жарық терезесі де эллипстік пішінде. Еден 72 төрт футтық шаршы ақ Каррара мәрмәр тақташаларынан тұрады, олар кірпішпен жасалған күмбезге тіреледі; еденнің ортасында жылу жүйесінің бөлігі болып табылатын металл тор орналасқан. Бұл 1848 жылға дейінгі түпкілікті күйіне толыққанды қалпына келтірілген алғашқы бөлме.

Мемлекеттік музыка залы

Мрамор салонның шығысында орналасқан Мемлекеттік музыка бөлмесі шамамен 30x40 фут (12 м) көлемде, Валдре жобалаған болуы мүмкін және 1780-ші жылдардың басында аяқталған. Солтүстік қабырғаның ортасында апсида орналасқан, ал екі қабырғаның әр шетінде есіктер бар, бірақ олардың тек солтүстік жұбы ғана нақты, ал қалған екеуі – жалған есіктер. Апсиданың ішінде, солтүстік жағында, сәндік жиекпен шеңберленген нишаның екі жағында есіктердің жұбы орналасқан. Апсиданың бұрыштарында және нишаның екі жағында жолақты жоқ коринфтік бағаналар орналасқан. Қабырғалар гротеск пен арабеск үлгісіндегі панельдермен боялған. Шығыс қабырғаның ортасындағы шатыр ақ мәрмәрдан жасалған, антикалық қызыл мәрмәр панельдерімен әсемделген, сондай-ақ ақ мәрмәр мен ормолудан жасалған музыкалық аспаптардың мүсіндерімен безендірілген. Бұл шатыр 1922 жылы сатылып, 1991 жылы қайта сатып алынды, ал шатырдың үстіне түпнұсқасының орнына жаңа айна орнатылды. Гипстен жасалған төбеде алтын жалатылған ою-өрнектер мен жеті сурет салынған. Орталық сурет дөңгелек пішіндес, Гвидо Ренидің «Сағаттар биі» туындысы, ал солтүстік және оңтүстік жағында төрт маусымды бейнелейтін екі тікбұрышты сурет орналасқан. Бұл үлкен суреттердің арасында төрт кішкентай пейзаждық сурет салынған. Барлық суреттер Валдренің туындылары деп есептеледі. Орталық шамшырақ 1848 жылы сатылған шамшырақтың 2012 жылғы көшірмесі. Бұрын нишада тұрған ежелгі рим мүсіні «Теніз Венерасы» 1848 жылғы сатылымда королева Виктория сатып алып, қазір Осборн үйінде сақталуда. Оның орнына Жозеф Уилтонның Уильям Питт Ағаның бюсті қойылған, ол үйге уақытша берілген. 1779 жылы бөлмеде камералық орган болғаны туралы мәлімет бар. Сондай-ақ 1848 жылы Леда мен аққу және Юнона мен оның тауысы бейнеленген ою-өрнектермен әсемделген екі итальяндық неоклассикалық жақтаулы үстелдер сатылды, олар қазір Уоллес коллекциясында сақталуда.

Үлкен кітапхана

Үлкен кітапхана – үйдегі үш кітапхананың бірі, ол Мемлекеттік музыка бөлмесінің шығысында орналасқан. Бұл бөлме 1793 жылы бұрынғы Шығыс галереясынан жасалған. Гипстен жасалған төбесі сол кезден бері сақталған, әр бұрышында жүзім шоғы бар терең ойыспен қолдау көрсетілген күрделі карнизі бар, төбедегі жалпақ бөлігінде де әсем әшекейлер бар, оның ішінде орталық панельдің жиегінде грифінді ұстап, оны тамақтандырып отырған суқұйрықтар бейнеленген. Басты кіреберіс солтүстік қабырғаның ортасында. Әр қабырғаның ортасында қамдар орналасқан. Олар ақ мәрмәрдан жасалған, екі жағында кариатидалар бар; тіреуі қара мәрмәрдан, олардың бірі 1792 жылға дейін жасалған, ал екіншісі шамамен 1760 жылдарға жатады. Әр қамның үстінде айна ілінген. Кітап сөрелері магони ағашынан жасалған, төменгі қабырғаларда бес жүзден астам сөре бар және олардың бастапқы есіктері қола сым торлармен жабдықталған. Қабырғалар толығымен сөрелермен жабылған, тіпті оңтүстік қабырғадағы жеті терезенің арасындағы қабырғалар да. Жоғарығы екі жүз қырық сөреге шығыс, солтүстік және батыс қабырғаларымен жүретін галерея арқылы қол жеткізуге болады. Бұл сөрелерде сақталған 20 000-нан астам кітап, көбінесе Букингемнің 1-ші маркизі жинаған, 1849 жылдың қаңтарында Sotheby's аукционында сатылды; сату 24 күнге созылды. Терезелерде 1921 жылы үйден сатылып, кейін қайта сатып алынған үш мәрмәр бюст орналасқан. Олар: Бэкингем және Чандостың 1-ші герцогы Раймондо Трентанованың туындысы, Фредерик III, Германия императоры және Виктория, ханшайым екеуі де Тито Ангелинидің қолынан шыққан. Сондай-ақ, терезе қабырғасындағы кітап сөрелерінің үстінде Гомер, Фрэнсис Бэкон, Исаак Ньютон, Гораций, Демосфен және тағы бір Гомердің кішкентай бюсттері орналасқан. Олар 1921 жылы сатылды, бірақ Палатаға қайтарылды және бастапқы орналасқан жерлеріне қойылды.

Мемлекеттік суретхана

Сондай-ақ, «Храм бөлмесі» деп аталатын Мемлекеттік суреттер залы Мәрмәр залдың батысында орналасқан және шамамен 30x40 фут (12 м) көлемде, солтүстік қабырғаның ортасында апсидасы бар. Бүйір қабырғаларының әр шетінде есіктер бар, бірақ олардың тек солтүстік жұбы ғана нақты, ал қалған екеуі – жалған есіктер. Гипстік төбе жобасы Валдреге тиесілі болуы мүмкін. Неоклассикалық стильде симметриялық түрде орналасқан нереидтер, таззалар, патералар және басқа да мотивтермен әсемделген, бастапқыда бөлшектері алтынмен жалатылған, бірақ 1965 жылғы қалпына келтіру жұмыстары кезінде күміспен алмастырылған. Төбе 1776 жылы салынған және Джеймс Ловелл жасаған. 1777 жылғы түпнұсқа мәрмәр камин 1922 жылы сатылып, қазір Испаниядағы Grupo Santander штаб-пәтерінде орналасқан; онда Египеттен Бахусқа арналған құрбандықтан алабастрдан жасалған ежелгі бас рельефі бар. Солтүстік қабырғада апсиданың екі жағында ағаштан жасалған жолақты Коринфтік бағаналар және оның ішінде тағы екі бағана орналасқан. Бөлменің бұрыштарында ширек бағаналар бар. Қабырғалар бұрын қызыл дамаскпен жабылған және қабырғаларда коллекциядағы ең бағалы картиналар ілінген. 1838 жылы қабырғаларда елу екі картина ілінген, олардың ішінде: Рубенстің «Хелена Фурмент» картинасы. Ол оның екінші әйелі, қазір Барбер институтында сақталады; Никола Пуссеннің «Мұсаның көрсетілуі» картинасы қазір Эшмолеан мұражайында; Сальватор Розаның «Мұсаның табылуы» картинасы қазір Детройт өнер институтында; Мюриллоның «Көкке көтерілуі» картинасы қазір Уоллес коллекциясында; Аэльберт Куйптың «Эфиопты шомылдыру» картинасы қазір Англеси аббаттығында; Давид Тениерс кішінің «Ауыл көрінісі» картинасы қазір Ұлттық галереяда және Доменичиноның «Парсы Сибилі» картинасы қазір Уоллес коллекциясында; осы туындылардың бірнешеуі Орлеан коллекциясын сату кезінде сатып алынған. Сонымен қатар, бұл бөлмеде коллекциядағы 200-ден астам Севр фарфорының ең жақсы үлгілері көрсетілген, бірақ олар 1848 жылы сатылды. Жиһаздарға қазір басқа британдық коллекцияларда сақталатын Дож сарайынан әкелінген бірнеше заттар кірді. Олардың ішінде әртүрлі мәрмәрмен инкрустацияланған алтыбұрышты қосалқы үстел, қазір Уоллес коллекциясында, және екі алтын жалатылған гипсті қосалқы үстел кіреді. Біреуі V&A мұражайында, екіншісі – Судли қамалында.

Мемлекеттік асхана

Мемлекеттік асхананың мөлшері Мемлекеттік сурет салу бөлмесінің батысында орналасқан, 1740 жылдары салынған, сәулетшісі Генри Флиткрофт немесе «Кэпабилдти» Браун болуы мүмкін. Стоу үйін сақтау қоры осы бөлмені бұрынғыдай сұлулығына қайтару үшін қаржы жинап жатыр. 1817 жылға дейін бұл бөлме Мемлекеттік галерея болды, содан кейін қазіргі атауы берілді. Төбесінде терең ойыспен бірге күрделі гипстен жасалған антаблемент орналасқан, ол 1747 жылы Франческо Слеттер салған суреттермен әсемделген. Суреттердің арасында Хебе шығыста Юпитердің бүркітін тамақтандыруы, Купидон солтүстікте екі Грейспен ойнауы, Купидон оңтүстікте екі Грейспен ұйықтауы және Диана мен оның итттері батыста бейнеленген. Суреттер арасындағы кеңістіктер аққулар мен олардың балалары, көгершіндер мен қояндар сияқты жануарлармен безендірілген. Төбедегі орталық бөлігінде үш үлкен сегізбұрышты сурет бар. Бұл суреттер, әдетте, Роберт Джонстың түпнұсқа суреттерінің 19 ғасырдың басындағы көшірмелері. Олар шығыста Купидонды қарусыздаған Венера, ортада күймесінде отырған Венера, Купидон оған тәж кигізіп, Үш Грейс қызмет етеді, ал батыста Венера әшекейленуде. Сондай-ақ, вазалар мен классикалық рельефтер бейнеленген сегіз кішкентай сегізбұрышты панельдер де бар. Суреттер арасындағы жерлер боялған акант жапырақтарымен әсемделген, ал барлық суреттер гильошпен безендірілген ақ және алтын гипстен жасалған жиектермен шеңберленген. Солтүстік қабырғадағы екі камин 1920 жылдарға жатады, ал ескі жұп 1922 жылы сатылып, қазір Бенхам паркінде сақталған. Олар ақ және сары Сиена мраморынан жасалған, үстіне Америкада сақталған суреттер орналасқан, әсем ойылған ағаштан жасалған камин үстіліктері болған. Олар шығыста Білімді басқаратын Құдай, ал батыста Парнасқа Трагедия мен Комедияны жетелеген Меркурийді бейнелейді. Батыс және шығыс қабырғаларындағы екі есіктің үстінде Роберт Джонс салған болуы мүмкін, бақшалық белгілер мен лиралар бейнеленген төрт сурет ілулі тұр. Қабырғаларда Виконт Кобхемнің тапсырысымен О. Лейнер салған Брюссельдің бес гобелендері ілінген, олар Церера, Бакхус, Нептун, Марс және Диана сияқты классикалық құдайлардың жеңісін көрсетеді. Олар 1921 жылы сатылып, қазір Швейцарияда сақталған. Толықтай керілген кезде асханадағы дастарханның ұзындығы 20 метрге жетеді. Қабырғаларда үймен және отбасымен байланысты адамдардың портреттері ілінген, олар жылдар бойы жиналған. Олардың арасында шығыс қабырғада 3-ші герцогтың әйелі Кэролайн Харвидің портреті (сэр Фрэнсис Грант салған), ол суреттегі адамның немересі, Хон. Миссис Томас Клоуз Смит (1886–1972) 1972 жылы қайтыс болғаннан кейін сыйға берілген; шығыс каминінің үстінде сэр Годфри Кнеллер студиясынан Ансбахтың Каролина патшайымы; солтүстік қабырғаның ортасында Виконт Кобхемнің әпкесі леди Кристиан Литтлтонның портреті (Кнеллердің суретінен көшірме); батыс каминінің үстінде сэр Годфри Кнеллер студиясынан король Георг II; және батыс қабырғада Джеймс Норткотт салған, мүмкін, леди Хестер Стэнхоуптың шығыс киімінде террасада павильмен суреті, ол сэр Ричард Темплдің 3-ші баронының шөбересі болған.

Кішкентай кеудестелген асхана

Сондай-ақ, "Snug" деп аталатын Кіші гобелендік асхана Мемлекеттік асхананың батысында орналасқан. Ол 1750-ші жылдардың соңында салынған, бірақ масштабты қайта құрудан кейін бастапқы безендірудің көбі сақталмаған. Тек алтын жалатылған карниз, гипстен жасалған фриз және гобелендерді шектеген жақтаулар қана өз орнында қалды. Сер Годфри Кнеллер салған, Лорд Кобхемнің қарулы киімдегі овалды портреті орналасқан, әсем мрамордан жасалған камин және оның оюлы ағаштан жасалған бөлігі 1922 жылы сатылды. 1921 жылы сатылған төрт гобелен Брюссельден әкелінген және соғыс өнерін бейнелеген, оларды Ламберт де Хонт кіші жасаған. Ең ірі гобелен Вижендейл шайқасын көрсеткен, онда шайқаста Марлбороның генералдарының бірі болған Лорд Кобхемнің суреті де бейнеленген. 1935 жылы оңтүстік фасадының батыс бөлігі құрылымдық мәселелерге байланысты қайта құрылған кезде төбе қирады.

Жағажай бөлмесі

"Қызмет" деп те аталатын, Мемлекеттік жатын бөлмесі қызметін атқарған Гартер бөлмесі, Кіші гобелендік асхананың батысында орналасқан. 1755 жылы Борра жобалап, келесі бес жылда аяқталды. 1935 жылы батыс павильонды қайта жаңарту кезінде бастапқы әшекейлерінің ешқайсысы сақталған жоқ. Ортасында Гартер нышаны бар, түпнұсқа гипстен жасалған төбесінің қалпына келтірілген нұсқасы бар. Бөлмедегі ең маңызды картина, бұрын шығыс қабырғада ілінген, Джошуа Рейнольдстің Гранби графының портреті, қазір Ұлттық армия мұражайының қорында сақталады. Эрл Темплдің туысы Ричард Гренвилл, жеті жылдық соғыс кезінде графтың лагерьдегі көмекшісі болған. 1759–1760 жылдары бөлмеге орнатылған, шамамен 5 метр биіктігі бар керемет патшалық төсегі Леди Ливер өнер галереясында сақталған. Бұл төсек батыс қабырғадағы ойыста орналасқан. Виктория патшайымының сапары үшін төсек Рембрандт бөлмесіне көшірілді. Ақ мәрмәр каминінің солтүстік жағында тұрған, бірі "қарағай ағашынан", екіншісі сандал ағашынан жасалған, әсем ойылған және алтын жалатылған екі шапан сандығы қазір Уоллес жинағында. Бөлме Оңтүстік жақтанғы екі батыс үш бөлікті терезелердің артындағы кеңістікті алып жатыр. 1935 жылға дейін бөлменің бұрыштарында жеке шкафтар болған. Оңтүстік-батыс шкаф "Жапон шкафы" деп аталған және жапон стилінде безендірілген, онда Чандос зергерлік бұйымдары сақталған, олар 1929 жылы Леди Кинлосс 10 000 фунтқа сатқан. Сондай-ақ, бөлмеде жоғары қабаттағы киім бөлмесіне баспалдақ болған. Оңтүстік-шығыс шкаф "Шекспир шкафы" деп аталған, себебі онда қазір Лондонның Ұлттық портрет галереясында сақталатын Уильям Шекспирдің Чандос портреті болған. Сондай-ақ, осы бөлмеден және қазір Лондонның Ұлттық галереясында сақталатын Мартин Лютердің портреті, бұрын Ханс Гольбейн кішіге жатқызылған, және Франческо Райболинінің Бартоломео Бьянкинидің портреті де бар. Солтүстік-шығыс шкаф әбден жабдықталған дәретхана болған. Екі оңтүстік шкафтың арасындағы қабырғадағы ойыстарда 120 данадан тұратын майолика коллекциясы қойылған. Ең тамаша туындылардың бірі – Дерутадан келген, Исаның жарасына тиген Әулие Томас бейнеленген табақ қазір Куртольд өнер институтында сақталады.

Көк бөлме

Көк бөлме Үлкен кітапхананың шығысында орналасқан, ол кішкентай қабылдау бөлмесі ретінде пайдаланылған. 1849 жылғы сатуға дейін бұл Баспа бөлмесі деп аталды және қабырғалары Үлкен кітапханадағыдай кітап сөрелерімен жабылған. Онда кең көлемдегі гравюралар жинағы сақталған. 1834 жылы Филипс аукцион үйінде 55 000-нан астам гравюра сатылды, бірақ ол тек 6 700 фунт стерлинг көтерілді. Қалған ағылшын гравюралары 1849 жылдың наурыз айында Sotheby’s аукционында 3 800 фунт стерлингке сатылды. Осы сатудан кейін кітап сөрелері алынып, олардың орнына көк жібек панельдер мен сәйкес келетін перделер орнатылды (олар 1922 жылы сатылды), содан кейін бөлме қазіргі атауын алды. 1774 және 1775 жылдар аралығында жасалған гипстен жасалған төбе Бахус символикасымен безендірілген, оның ішінде сатираның тұтқасы бар әсем құмыраны айналдыра төрт тирси орналасқан. Бұл құмыраны жүзім лозасы мен жүзім шоғырларымен жасалған гүл шоғыры қоршап тұр. Төрт бұрышта Венера, Флора, Вулкан және Венераның бейнелері бейнеленген, ал кристалл люстра – түпнұсқасының заманауи нұсқасы, сондай-ақ камин де солай. Бөлмеде 1813 жылы 1-ші герцог, әлі де маркиз болған кезде Вустер фарфор фабрикасынан тапсырыс берілген «Стоу сервисінен» бірнеше заттар қойылған. Сервис екі партияға бөлініп сатылды: 1848 жылы 206 дана, ал қалған 164 дана 1921 жылы. Бірақ нарықта пайда болған заттар қайта сатып алынды. Бөлмеде сондай-ақ нарыққа шыққанда сатып алынған бірнеше отбасылық портреттер де бар: Джон Джексон салған Гартер орденімен Букингем маркизі; Уильям Хоардың Уильям Питт Аға портреті; Джон Хоппердің Уильям Питт Кіші портреті; Аллан Рамсидің Анна Чемберс, Темпл графының портретінің көшірмесі; Корнелиус Джонсонның Сер Питер Темпл, екінші баронет портреті; Генри Гаскарға жатқызылатын Сер Ричард Темпл, үшінші баронет портреті; Аллан Рамсидің граф Темплдің фотосуреті (түпнұсқасы Виктория ұлттық галереясында сақталады); Сэр Артур Стокдейл Коуптың Элис Энн, Букингем герцогинясы портреті; Жан Батист ван Лоодың Виконт Кобхэм портреті; C.A. Tompkins салған Букингем және Чандостың үшінші герцогінің гравюрасы және Роберт Эдж Пайн салған граф Темплдің болуы мүмкін портреті. Бөлмеде сондай-ақ мрамор залынан алынған екі түпнұсқа Афина статуясы да бар.

Тамақхана

Енді ол Чандос Сигма жатақханасы деп аталады. Ол 1773-1775 жылдар аралығында салынған Көк бөлмеге шығыстан орналасқан. Бұл салыстырмалы түрде қарапайым бөлме. Төбесі дөңгелектелген, төбе ортасында Венераның Купидонның көзін байлап тұрған суреті бейнеленген, айналасында хош иіс жағуға арналған гипстен жасалған әшекейлер бар. 1774 жылғы мәрмәр отшатырдағы Венера мен Купидонның бейнесі 1922 жылы сатылды. Бұл бөлмеде 39 картина болған, соның ішінде Андреа Превиталидың 1504 жылы салған "Жақия мен Баласы, Иоанн Баптист және Екатеринамен" картинасы бар. Бұл картина қазір Лондонның Ұлттық галереясында сақталады. Ал "Туалет алдындағы әйел" картинасы бұрын Леонардо да Винчиге жатқызылған және 1780 жылы осылай сатып алынған, қазір Фонтенбло мектебіне жатады және Массачусетс штатындағы Вустер өнер мұражайында сақталады.

Рембрандт бөлмесі

Қазір Чандос Дельта жатақханасы деп аталады. 1748 жылы салынған Таңғы ас бөлмесінің (Breakfast Parlour) шығысында орналасқан бөлме 1775 жылы кеңейтіліп, қайта безендірілді. Салыстырмалы түрде қарапайым бөлмеде, төбесінің ортасында болған картина, Винченцо Вальдренің «Венера жуынып жатыр» (Venus at her toilet) шығармасы 1922 жылы мәрмәрдан жасалған каминмен бірге сатылды, онда Геба мен Юпитердің бүркіті бейнеленген. Бұл бөлмеде бір кезде Рембрандтқа жатқызылған он бір картина болған, бірақ қазір олардың тек үшеуі ғана нағыз Рембрандт туындысы саналады, ал қалғандары Рембрандт мектебіне жатады. Барлық картиналар 1848 жылы сатылды. Олардың арасында: «Самсон қайын атасына қауіп төндіреді» (Samson Threatening his Father in law), 1989 жылы бұл картина марқұм П. Крайслердің мұрагерлерімен сатылды; «Беллона» (Bellona) қазір Метрополитен өнер мұражайында; «Жас шалдың өзіндік портреті» (Self Portrait as a Young man) қазір Изабелла Стюарт Гарднер мұражайында; «Элеазор Свальмиус» (Eleazor Swalmius) қазір Антверпендегі Корольдік көркемсурет мұражайында; «Жас қара нәсілді садақшы» (A Young Negro Archer) және (нағыз Рембрандт) «Корнелий центурион» (The Centurion Cornelius) екеуі де 2300 фунт стерлингке сатылды (1848 жылы сатылған картиналардың ең жоғары бағасы), қазір екеуі де Уоллес жинағында сақталуда. Сондай-ақ, бұл бөлмеде болған және қазір Уоллес жинағындағы Майкл Столлеверктің шамамен 3 метрлік астрономиялық реттегіш сағаты, бұрын Версаль сарайында орналасқан, және Буль шкафы да бар. Бұл бөлмеде неміс инкрустациясы бар кабинет те болған, кейіннен Мейер Амшель де Ротшильд оны Ментмор Тауэрс үшін сатып алды. Королева Виктория және оның күйеуі сапар барысында осы бөлмеде тұрып, осы оқиғаға арнап бөлмені қайта безендірді, соның ішінде елдегі ең үлкен парсы кілемін сатып алды – 25,5 x 16 фут (5 м), оның құны 200 фунт стерлинг болды, бірақ 1848 жылғы сатылымда одан тек 55 фунт стерлинг алынды. 2-ші герцог үйді қайта безендіруге және бірнеше күндік сапарға келген патшалық жұбайды күтуге 5300 фунт стерлинг жұмсады.

Шатыр

Шығыс павильонының тікелей артында орналасқан бұл шіркеу 1742–1748 жылдары салынды және бастапқыда екі қабатқа дейін көтерілген. 1929 жылы жаңа мектеп шіркеуі салынғанда бөлме екі қабатқа бөлінді, ал барлық ағаш панельдер жаңа шіркеуде қайта пайдаланылды. Қазірде тек гипстен жасалған төбе әшекейі сақталған, ол сегізбұрыштардан, кресттерден және алтыбұрыштардан тұрады. Кедр ағашынан жасалған, күрделі өрнекпен ойылған қабырға панельдері Корнуоллдағы «Стов» аталған үйден әкелінген. Бұл өрнектерді Гринлинг Гиббонстың шәкірті Майкл Чук жасаған. Ең әсем өрнектелген бөліктері – оңтүстік жағындағы галерея, 1707 жылы жасалған сегізбұрышты мінбар және бөлменің толық биіктігіне жуық жететін күрделі рередос, оның төменгі жартысында алтарьдың екі жағында коринфтік екі бағана орналасқан, ал олардың үстінде Рубенстің «Қасиетті қошқар» картинасының көшірмесі ілінген. Бұл картинаның екі жағында да жеміс-жидектер мен өсімдіктердің бай кескіндері бейнеленген. Одан жоғары патшалық гербтің өте әсем өрнегі орналасқан.

Готика кітапханасы

Бұл бөлме 1805 жылы салынған. Үйге соңғы қосылған маңызды интерьер және оны сэр Джон Соан жобалаған. Гипс төбесінің өрнегі өте жапсарған жартылай күмбезге негізделген. Гипстің жұмысын Уильям Ротвелл атты шебер жасаған, ол 495 фунт стерлинг, 10 шиллинг және 7 пенс алған. Төбе ортасында 1 метр диаметріндегі дөңгелек панель орналасқан, онда сол кездегі маркиздің туысқандарының 726 гербы бейнеленген. Ағаш кітап сөрелерінде Генрих VII-нің Вестминстер аббаттығындағы қабірінің айналасындағы қола торының үлгісімен жасалған шыныдан жасалған қола есіктер бар. 1807 жылы Томас Кэтэрвуд атты қола құюшы ошақты 100 фунт стерлингке жасап берген. Бұл бөлмеде басқа да құнды заттармен бірге 1085 саксон және ирландиялық қолжазбалары сақталған. Саксон қолжазбалары Томас Астлдің 1803 жылғы өсиеті бойынша 500 фунт стерлинг төлеп мұраға алынған, ал ирландиялық қолжазбалар 1804 жылы Чарльз О'Конордан сатып алынған. Қазір олар Британ кітапханасында немесе Корольдік ирландия академиясында, оның ішінде Стоу миссалы сақталуда. Британ кітапханасындағы қолжазбалардың арасында "Орта ғасырлық бестіарий", "Стоу MS 1067" және "Стоу 2" (Псалтирь) кітабы бар. Бөлме эбендеулі махагоннан жасалған, азумен әшекейленген үстелдер мен орындықтармен жиһазталған, соның бірі Виктория және Альберт мұражайының қорында сақталуда. Кітапхана есігінің сырт жағында 16 ғасырдың соңына жататын Босворт шайқасын бейнелейтін оюлы тас рельефі бар, ал есіктің жанындағы готикалық баспалдақ екі кітапхананы байланыстырады.

Кітапхананың алдындағы бөлме

1805 жылы салынған Үлкен кітапхананың тікелей солтүстігінде орналасқан бұл, іс жүзінде, 15 метрге жуық ұзын, төмен жатқан, қарапайым төбесі мен қабырғалары бар кең дәліз. Шығыс қабырғадағы камин 1922 жылы сатылған оюлы мәрмәр каминнің орнына қойылған. Бөлменің ең басты ерекшелігі – Д. Бартолидің жұмысы, Верд антик мраморын имитациялаған скальяльядан жасалған сегіз тоскан колоннасы. 1838 жылы бөлмеде 52 отбасылық портреттен тұратын серия орналасты, олардың ішінде: Рт. Джордж Гревилл премьер-министрі, сэр Джошуа Рейнольдстың суреті (қазір Басс музейінде); Джордж, Бэкингем графының Джон Джексон салған өлімнен кейінгі портреті (қазір Оксфордтағы Крайст-Черчте); Мэри Нюгент, Бэкингем графинясы, сэр Джошуа Рейнольдстың суреті (соңғы рет 1989 жылы сатылды, қазіргі орны белгісіз); Уильям Уиндхам, Лорд Гренвилл, Джон Хоппнердің суреті (қазір Солтүстік Каролина өнер музейінде).

Стекциялы дәліз және батыс саты

Солтүстік залдағы оңтүстік-батыс есіктен, штукатурлы дәлізбен – гипстен жасалған цилиндрлі күмбезді төбесі арқылы – 1730 жылдарға дейін сақталған, темір балюстрадасы бар, консольді тас батыс баспалдағына жетесіз. Дизайнері – Жеймс Гиббс деп есептеледі.

Басқа ішкі бөлмелер

Үйдің негізгі қабатында әр түрлі кішігірім бөлмелер бар, олар көбінесе қарапайым безендірілген, бірақ көптеген маңызды картиналарға орналасқан, оның ішінде: Франс Халстың 1648 жылғы екі картинасы – қазір Онтарио өнер галереясындағы «Ер адамның портреті» және Бостонның Көркем өнер мұражайындағы «Әйелдің портреті»; Орацио Джентилескидің «Мысырға қашқандағы демалыс» картинасы қазір Дж. Пол Гетти мұражайында; Клод Жозеф Вернеттің «Дауылдағы тасты жағажай» Уоллес жинағында; Джованни Батиста Лузиридің тоғыз футтан астам ұзындығы бар «Неаполь көрінісі» суреттері 1985 жылы Дж. Пол Гетти мұражайына сатылғанға дейін үйде сақталды; Джошуа Рейнольдтың Букингем графының суреті 1899 жылы Леди Кинлосс сатқан, қазір Ирландияның Ұлттық галереясында; Джон Мартиннің «Помпей мен Геркуланумның қирауы» картинасы қазір Тейт Британия коллекциясында, бастапқыда 1928 жылы Теміздің тасқыны кезінде галереяның жертөлесін су басып жойылған деп есептелген, бірақ кейіннен 2010–2011 жылдары қайта табылып, қалпына келтірілді; Ян ван Хуйсумның өзінің портреті қазір Эшмолеан мұражайында; Аерт де Гелдердің «Ғибадатхананың кіреберісі» картинасы қазір Маурицхейс мұражайында.

Үйдің басқа аймақтары

Үйде 400-ден астам бөлме бар. Гот кітапханасының шығысындағы бірінші қабаттағы бөлмелер отбасының жеке бөлмелері ретінде пайдаланылды, олардың ішінде бильярд залы, отыратын бөлме, дәретхана, қолжазбалар залы, қару-жарақ залы және суға түсу бассейні болды. Бірінші қабаттың қалған бөлігі қызметтік аймақтарға берілді. Үйдің төменгі қанаттары артқа қарай жылжып, оңтүстік фасадының шығыс және батыс павильондарынан сәл шығып тұрады. Бұл қанаттар солтүстікке қарай созылып, содан кейін шығысқа және батысқа қарай одан да әрі ұзарады. Үйдің жалпы ұзындығы 274 метрден (900 футтан) асады. Шығысқа қарайғы қанаттардың ішінде ат шабуға арналған мектеп, шарапханалар және шығыс шетінде Ванбру жобалаған жылқы қоралары орналасқан. Батыс жағында ас үй (қазір де мектепте қолданылады), кір жуу бөлмесі, сүт зауыты және батыс шетінде Ванбру жобалаған 42 метрлік (138 футтық) апельсин үйі бар. Оңтүстік фасадының орталық павильоны тек екі қабатты сияқты көрінсе де, шындығында Мемлекеттік музыка және сурет салу залдарының үстінде жатын бөлмелер орналасқан, олар тиісінше шығысқа және батысқа қараған терезелер арқылы жарықтандырылады. Орталық бөлігін ғимараттың толық биіктігіне дейін көтерілетін Мрамор зал алып жатыр. Солтүстік фасадының 1-ші, 2-ші және 3-ші қабаттарында, сондай-ақ оңтүстік фасадының батыс және шығыс павильондарында қосымша жатын бөлмелер бар, онда 2-ші қабат орталық павильондағыдай жасырылған.

Бақтар мен саябақтар

Тарихшы Кристофер Хасси Стоу бақшалары мен саябақтарын "ағылшын ландшафты бағбандарының ең көрнекті ескерткіші" деп сипаттаған. Бұл бақшалар мен саябақтар І санатқа жатады. Бақтар Темпл және Гренвилл отбасыларының бірнеше буынының еңбегімен дамытылған.

Темпл-Гренвилл отбасы

Джон Темпл – Букингемширдің алғашқы шерифі және сондай-ақ бейбіт судьясы болған отбасының тұңғыш мүшесі. Сэр Томас Темпл 1603 жылы I Джеймстен рыцарлық атақ алды, ал 1611 жылы сол монархтан барондық атаққа ие болды. Ол 1588–1589 жылдары парламент мүшесі болған отбасының алғашқы өкілі еді. Сэр Питер Темпл Оливер Кромвельдің жақтасы болды және Англия азамат соғысы кезінде парламенттік армияда полковник қызметін атқарды. 1702 жылы Испан мұрагерлік соғысы басталғанда, 4-ші барон III Уильямның бұйрығымен полковник болып тағайындалды, кейін генерал-лейтенант шеніне көтерілді. 1714 жылы I Георг оны Кобхем бароны, ал 1718 жылы сол король Кобхем виконты етіп жариялады. 1715 жылы ол Лондонның бай сыра қайнатқышының қызы, мұрагері Энн Холсиге үйленді. Оның қалыңы 20 000 фунт стерлингті құрады. Ол Кит-Кэт клубының мүшесі болды, онда ол Джон Ванбрух пен Джозеф Аддисонмен танысты, олардың бақша дизайны жөніндегі жазбалары Стоудағы бақшалардың дамуына ықпал етті. Кобхем – вигтік Кобхамиттер тобының орталығы болды. Оның қарындасы Хестер 1749 жылы II Георгтың бұйрығымен Темпл графинясы атанды, одан кейін оның ұлы, мұрагері 2-ші Темпл графы титулын алды. Ричард Гренвилл, болашақ 2-ші Темпл графы, 1737 жылы 50 000 фунт стерлинг мүлігі бар Анна Чемберге үйленді. Ол Гренвилликтер деп аталған вигтік топтың жетекшісі болды. II Георг 1760 жылы Темпл графына Гартер орденінің рыцары атағын берді. Темпл графы Джон Уилкстің белсенді жақтасы болды. 1762 жылы графтың туысы Джордж Додингтон, 1-ші Мелкомб бароны қайтыс болғанда, ол Ванбрух жобалаған Истбери Парк үйін және Дорсеттегі иеліктерін Темпл графына қалдырды. Ол үйді сатуға тырысты, бірақ сатып алушы табылмай, үйдің көп бөлігін бұзды. Истбери егістігі 1806 жылы сатылды. Оның әпкесі Хестер Ұлыбританияның премьер-министрі болған Ұлы Уильям Питтке үйленді. Олардың ұлы Уильям Питт Кіші де премьер-министр болды. Джордж Гренвилл, 2-ші Темпл графының ағасы, сондай-ақ премьер-министр қызметін атқарды. Уильям Гренвилл, 1-ші Бэкингем маркизінің інісі, премьер-министр болды, оның басшылығымен Атлант мұхитындағы құл саудасы тоқтатылды. Отбасының соңғы премьер-министрі Уильям Эварт Гладстон болды. Ол Букингемнің 1-ші маркизінің әпкесі Катрин Глинннің немересі Катрин Глиннге үйленді. Отбасының басқа да көрнекті саясаткерлері: Томас Гренвилл, 1-ші маркиздің ағасы, Роберт Нюгент, 1-ші Нюгент графы, 1-ші маркиздің күйеуі, Томас Питт, 1-ші Камелфорд бароны, Уильям Питттің ағасы, Джордж Нюгент Гренвилл, 2-ші Нюгент бароны, 1-ші герцогтің ағасы және 1-ші маркиздің жүрегінен шыққан Ричард Гриффин, 3-ші Брейбрук бароны. Сыртқы істер министрі (1938–1940 жж.) Лорд Галифакс оның анасы леди Агнес Элизабет Куртенэй арқылы, леди Элизабет Фортескьюдің қызы, өзі премьер-министр Джордж Гренвиллдің қызы Гестер Гренвиллдің қызы болды. Джордж Нюгент Темпл Гренвилл 1774 жылы үлкен саяхат жасады. 1775 жылы ол жылына 14 000 фунт стерлинг табыс көзі болған католик мұрагері Мэри Нюгентке үйленді. Осылайша ол осы әйелдің Хэмпшир мен Миддлсекстегі иеліктерін алды. 1822 жылға дейін отбасы вигтіктер болған, бірақ ұзақ іздеген герцогтық атағын алу үшін торилерге айналды. Герцогтық 1822 жылы IV Георг Ричард Темпл Нюгент Бриджес Чандос Гренвиллдің 2-ші маркизіне берді, ол Бэкингем мен Чандостың 1-ші герцогы атанды. Келісім шарттары сол кездегі премьер-министр лорд Ливерпульдің үкіметін қолдауға байланысты болды. Отбасы бірнеше шіріген округтерді, соның ішінде Ескі Сарумды бақылауға көп ақша жұмсады, олардың депутаттары премьер-министрге қолдау көрсетті, бірақ 1832 жылғы реформа туралы заң бұл практиканы тоқтатты. 1-ші герцог Букингемширдің Корольдік милициясында (Корольдің өз) полковник болды, ол 1814 жылы Веллингтон герцогының басшылығымен Францияға батальонын бастап барды. 2-ші герцог анасы Анна арқылы Плантагенеттер әулетінен шыққан және Букингемшир корольдік еоманриясының белсенді мүшесі болды. Оның қолдауы 1845 жылға дейін жинақталған 1 464 959 фунт стерлинг (2003 жылғы бағамен 100 миллион фунт стерлингтен астам) қарызына қосылды. Ол әлемдегі ең үлкен борышкер деп аталды. Герцог 1847 жылдың тамыз айында кредиторларынан қашу үшін шетелге кетті. Сол жылы Палл Моллдегі Букингем үйі сатылды. 1848 жылдың наурыз айында Ирландия, Гэмпшир, Глостершир, Сомерсет, Корнуолл, Оксфордшир, Нортгемптоншир және Миддлсекс жерлерінің бір бөлігі сатылды. Содан кейін картиналар, жиһаз, күміс заттар бір апта бойы қыркүйек айында 836 лотқа бөлініп сатылды, ал Стоудағы өнер туындылары, шарап погребіндегі 21 000-нан астам шарап және 500-ден астам спирттік сусындар 15 тамыздан 7 қазанға дейін 1848 жылы Кристис аукционы арқылы сатылды. Аукцион Мемлекеттік тамақ залында өтті, бірақ ол 75 400 фунт стерлинг ғана жинады. Сатулар аяқталғаннан кейін мүлік Букингемширдегі негізгі жерге дейін қысқартылды. Бақша қызметкерлерінің саны 40-тан 4-ке дейін азайтылды. 1849 жылдың қаңтарында Сотби аукционында кітапханадан алынған кітаптар 24 күн бойы сатылды, одан 10 356 фунт стерлинг түсті. Ричард Плантагенет Кэмпбелл Темпл Нюгент Бриджес Чандос Гренвилл, 3-ші Бэкингем және Чандос герцогы (10 қыркүйек 1823 – 26 наурыз 1889), көбінесе Ричард Темпл Гренвилл деп қысқартылған, 19 ғасырдағы британ мемлекет қайраткері және Бенджамин Дизраэлидің жақын досы және бағыныштысы болды. Ол әкесінің қайтысымен 1861 жылға дейін Чандос маркизі атағын алды. 1889 жылы 3-ші Бэкингем және Чандос герцогының қайтысымен герцогтыққа мұрагер болған ер адам қалмады, сондықтан ол жойылды. Содан кейін мүліктің меншігі герцогтің титулынан бөлініп, Стоу графының титулы 3-ші герцогтың сіңлісі леди Анна Элизабет Мэри Гренвиллдің ұлы Уильям Темпл Гор Лэнгтонға патентте көрсетілген арнайы қалдық арқылы әйел желісі арқылы берілді. Отбасының құлдырауы Лорд Розберидің «Гламурлы үй, осылайша күтіммен және табандылықпен салынған, қар құрамындай жоғалып кетті» деген пікірін тудырды. 3-ші герцогтың қайтысынан кейін леди Мэри Морган Гренвилл үй мен мүлікті 200 000 фунт стерлингке сатуға тырысты, бірақ ешкім сатып алуға ниет білдірмеді. Содан кейін ол 1894 жылға дейін жалға берілді, содан кейін үй 1901 жылға дейін бос тұрды, одан кейін леди Мэри күйеуі, майор Луис Морган Гренвилл 1896 жылы қайтыс болғаннан кейін қайтадан келді және 21 жасқа толғанда ұлына бергенге дейін 1908 жылға дейін онда тұрды. Мүліктің соңғы мұрагері, пастор Луис К. Ф. Т. Морган Гренвилл, үлкен қарыздарға байланысты 1921 жылы үйді, бақшаларды және парктің бір бөлігін 50 000 фунт стерлингке мырза Гарри Шоуға сатты. Мектеп бар күшін салып қалпына келтіруге тырысты, бірақ 1980 жылдары толыққанды қайта жаңарту қажет болды. 1990 жылы Ұлттық сенім қоры бақшаларға жауапкершілікті алды. Бірінші ірі операция көлдерді және басқа да су нысандарын қазу болды. 320 000 тонна шөгінді алынып тасталды. Ха-ха қабырғасы көбінесе құлап, қолмен қайта салынуы керек болды. 3-ші герцогтың кезінен бұрын ағаш көп қалмағаны анықталды, ол ақша табу үшін барлық ересек ағаштарды кесті. Саксон құдайларының орнында жұмсақ ағаштардың бірнеше егістіктері болды (көбінесе Джон Майкл Рисбрэк 1728–1730 жылдары орналастырған). Олар кесілді. Әртүрлі ғимараттар мен ескерткіштер арасындағы көріністерді ашуға қоса, тағы да ағаштарды жұқартты. Түпнұсқа бақта болған түрлерді пайдаланып 20 000 ағаш пен бұта отырғызылды. Өсіп кеткен жолдар қайтадан қазылып, ақырында жергілікті карьерлерден алынған қиыршық таспен жабылды. 100-ден астам пи...

Тізімделген мәртебесі

Стоу Англиядағы I дәрежелі санаттағы ғимараттардың ең ірі шоғырлану орындарының бірі. 27 жеке құрылысқа I дәрежелі тізімге енгізілген. Бұл Англия мен Уэльстегі шамамен 9 000 I дәрежелі тізімнің 0,5 пайызын құрайды. Бақ пен саябақтағы тағы бір тарихи ғимараттар II* немесе II дәрежелі болып саналады. Кең саябақтар мен бақтар тарихи саябақтар мен бақтар тізілімінде I дәрежеде санатталған. Бірнеше күндік тойда Әмелия ханшайымы, Гораций Уолпол, леди Мэри Кок және Бессбороның 2-графы қатысты. Принц-регент (болашақ король Георг IV) 1805 және 1808 жылдары келді. Король Людовик XVIII 1808 жылдың қаңтар айында бірнеше күнге келді, оның ілесушілерінде Францияның королі ретінде Людовиктің ағасы және мұрагері Артуа графы, Орлеан герцогы (Францияның соңғы королі) және Конде ханзадасы болды. 1810 жылы Швеция королі Густав IV Адольф сапармен келді. 1810 жылы Ресей императоры Александр I, ал 1814 жылы Ресейдің ұлы князі Михаил да келді. 1816 жылы Герман Граф Пюклер келді. Жоғарғы Лузатиядан шыққан белгілі саяхатшы-жазушы граф кейін Пруссия ақсүйектеріне көтеріліп, Герман, Пюклер-Мускау князі атанды. 1818 жылы Ресейдің болашақ императоры Николай келді. Сол жылы Кларенс герцогы (болашақ Ұлыбритания мен Ирландия королі) алғашқы көптеген сапарларын жасады. Король Уильям IV қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі королева Аделаида 1840 жылы Стоуда қалды. Сол жылы Кембридж герцогы мен оның ұлы ханзада Джордж та келді. 1843 жылы неміс патшалық әулетінің өкілдері бірнеше рет келді, британдық король Эрнест Август Ганновер және оның әйелі Фредерика Мекленбург-Штрелиц үйге қонақ болды. Сол жылы Саксонияның тәж шалдығының мұрагері Иоганн және Пруссияның тәж шалдығының мұрагері Вильгельм (кейіннен Германияның бірінші кайзері) Стоуда болды. 1845 жылы королева Виктория мен ханзада Альберт бірнеше күнге үйге келді. Қаржылық қиындықтарға байланысты отбасы 1889 жылдан 1894 жылға дейін мүлікті Париж графына жалға берді. Сол жылы граф үйдің ішінде қайтыс болды, оның денесі Мәрмәр залға қойылды, осы кезеңде Уэльс принці Альберт Эдуард (болашақ король Эдуард VII) құрмет көрсетті. Патшалық емес белгілі қонақтардың қатарында 1724 жылдан бері жиі келетін Александр Поуп, 1726 жылы декан Джонатан Свифт пен Джон Гейдің серігінде келген, 1720 жылдары Лорд Кобхамның досы және жазушы Уильям Конгрев болды. 1730 жылы Джеймс Томсон бақтарды аралағаннан кейін «Маусымдар» поэмасын жазды, ал 1732 жылы Лорд Кобхамның туысы Гилберт Уэст бақтарды аралағаннан кейін «Стоу» поэмасын жазды. 1750 жылы бақ дизайнымен айналысатын Сэндерсон Миллер сегіз сапарының біріншісін жасады, ал 1750 жылдары Жан-Жак Руссо да келді. 1770 жылы саясаткер Томас Уэтли бақтарды кеңінен сипаттады, ал Франсуа Жозеф Белангер 1777–1778 жылдары бақтарды аралап, оларды суреттеді. 1786 жылдың сәуір айында Джон Адамс (болашақ АҚШ-тың екінші президенті, Томас Джефферсонмен бірге саяхаттаған, ол президент болғанға дейін вице-президенті болды) Стоу және аймақтағы басқа да көрнекті үйлерге барды. Оларды аралағаннан кейін ол күнделігіне «Стоу, Хагли және Бленхейм керемет, Вобурн, Кавершем және Лизуес әдемі. Уоттон да ұлы және әсем, бірақ ескірген» деп жазды. Алайда, ол күнделігінде осы үлкен мүлікті қаржыландыру үшін қолданылған құралдарды да сынап, елдің көрнекті үйлерінің иелері жасаған ландшафтты безендірулері американдық далаға сай емес деп ойлады. 1805 жылы ағылшын композиторы Уильям Кротч, сондай-ақ принц-регенттің ілесуші тобында Чарльз Джеймс Фокс келді. Үй мен оның аумағы 1981 жылы ағылшын электрондық музыкалық тобы Orchestral Manoeuvres in the Dark-тың «Souvenir» әнінің музыкалық видеоклипінде кеңінен көрсетілді.

Фильмдегі Стоу

Стоу және оның бақтары фильмдердің, музыкалық бейнеклиптердің және телешоулардың түсірілім алақаны ретінде жиі пайдаланылған, оның ішінде: Orchestral Manoeuvres in the Dark тобының "Сувенир" (1981) туындысы; "Индиана Джонс және соңғы крест жорығы" (1989); "Машинадағы әуесқой" атты "Инспектор Морс" эпизоды (1989); "Ваниті жарманкесі" (1998); "Дүние жеткіліксіз" (1999); "Каби Хуши Каби Гам" (2001); "Жұлдызды шаң" (2007); "Құбыжық адам" (2010); "X-Men: Бірінші класс" (2011); "Антиквариат жәрмеңкесі" (2012); "Бірінші Георгиандар: Британияны жасаған неміс патшалары" (2014); "Билл" (2016); және "Таж" (2017). Үй мен бақшалар сонымен қатар деректі фильмдерде де көрсетілді, мысалы: Саймон Турлидің "Британияны қалыптастырған ғимараттар: Ауылдық үй" (2006) және Джонатан Мидстің "Тағы да шетелде" (2007).