Ирландиядағы Австралия футбол лигасының тарихы және дамуы

Кіріспе

Ирландияның Австралия футбол лигасы (ААФЛИ) (Sraith Peile na hÉireann um Rialacha na hAstráile) – Австралия футбол жарысы және Ирландиядағы Австралия футболының басқарушы органы. Ирландия Австралиядан тыс Австралия футболы бойынша үшінші орында тұр, бірақ оның кейбір төменгі деңгейдегі қарсыластарына қарағанда лигасы кішкентай. Ирландия барлық AFL Халықаралық кубоктарында қатысып, финалға шығып, екі рет жеңіске жеткен. Ирландия командасының жетістігіне жиі себеп – гэль футболшыларының Австралия футболына оңай бейімделуі, себебі екі спорт түрінің арасында белгілі бір ұқсастықтар бар. Лига Австралия футбол лигасының халықаралық серіктесі және Еуропалық басқару органы AFL Europe-тің негізін қалаушы мүшесі. Лига Гейлдік атлетика қауымдастығымен (Gaelic Athletic Association) немесе Халықаралық ережелер сериясымен байланысты емес.

Тарих

ARFLI 2000 жылдың қазан айында Дублин Демонс және Белфаст Редбекс командалары арасында өткен алғашқы ирландиялық Ұлы финалдан кейін құрылды. Австралиялық футбол Ирландияға дерлі-келді бір жыл бұрын келді, Дублин мен Белфастта Австралия футбол клубтары бірдей уақытта құрылғанда. Екі клуб қыс бойы жаттықты және көктемнің басында бірнеше британдық клубтармен бақылау матчтарын өткізді. Содан кейін «Демонс» 2000 жылдың сәуірінде Лондонға сапар шегіп, FSS Cup – BARFL (Британдық Австралия футбол лигасы) маусым алдындағы турниріне қатысты. Дублин командасы алғашқы бәсекелестік ойындарында он екі команданың ішінде үшінші орынды иеленді және адамдар Австралия футболдың Изумруд аралына келгенін байқады. Содан кейін «Демонс» және «Редбекс» үш ойындық серия өткізді, ол аталған Ұлы финалмен аяқталды, нәтижесінде «Демонс» Ирландияның алғашқы Австралия футбол чемпионы атанды. Осы ойыннан кейін Майкл Курран (бастапқыда Уэст Клэрдегі Килмихилден), ARFLI бас атқарушы директоры, және Майодағы Гейлтейхт аймағынан келген Сиаран О’Хиадра, екеуі де Дублин клубымен басынан бастап белсенді түрде айналысқан, Австралия футбол спортын Ирландияда жаңа деңгейге көтеру уақыты келді деп шешті және Дублин мен Белфасттағы қолданыстағы клубтармен тығыз ынтымақтастықпен Ирландияның Австралия футбол лигасының құрылысын ұйымдастырды. Олар ойынның дамуын қалады және спорттың Гэл футболмен ұқсастығының арқасында табысқа жете алатынын сезді. ARFLI келесі бірнеше айды ойынды насихаттауға, жаңа клубтардың құрылысын ынталандыруға және көмектесуге жұмсады. Келесі құрылған команда – Лисайд Лайонс (Корк қаласында орналасқан). «Арыстан» клубы тұңғыш жылы екі отандық финалға қатысты. «Арыстан» командасынан кейін Дрогеда Докерс (Louth округіндегі қала тұрғыны Джастин Стаббс құрған) және Мидленд Тайгерс (Mullingar қаласында орналасқан және Австралиядан келген экспат Пауль Райан мен жергілікті тұрғын Том Ливи құрған) құрылды. ARFLI бірнеше ай ішінде бес клубқа дейін өсті. ARFLI-дің негізін қалаушы клубтары – Белфаст Редбекс, Дублин Демонс, Лисайд Лайонс, Дрогеда Докерс және Мидленд Тайгерс. Бастапқы күндерден бастап ARFLI-дің негізін қалаушылары Курран мен О’Хиадра басқа лигалармен қарым-қатынас орнатуға және спортты халықаралық деңгейде насихаттауға белсенді қатысты. Австралия футбол әлемінің көптеген елдерінде он-он бес жылдан бері ойналса да, ұйымдасқан халықаралық өзара іс-қимыл жетіспеді. Осыған жауап ретінде Майкл 2001 жылдың қаңтарында EARFC (Еуропалық Австралия футбол кеңесін) құрды, мақсаты – континентте Австралия футбол спортын дамыту және қалыптасқан лигалар арасындағы байланыстарды нығайту. EARFC дереу бекітілді және басқа еуропалық лигалар қосылды. Майкл мен Сиаран кеңесте бастапқыдан бері қызмет етеді. EARFC қазіргі уақытта келесі елдердегі футбол лигаларымен/клубтарымен байланыс орнатып жатыр: Ұлыбритания, Ирландия, Дания, Швеция, Франция, Германия, Грекия, Түркия және Польша. Атлантикалық Альянстың (бұрынғы NHAFF) құрылтайшы мүшесі ретінде Майкл Канада, АҚШ, Дания және Ұлыбритания өкілдерімен бірге ARFLI өкілі ретінде Атлантикалық Альянс комитетінің бес мүшесі болып сайланды. Атлантикалық Альянс – Солтүстік жарты шардағы Австралия футбол спортының халықаралық ұйымы. 2001 жылы ARFLI-де екі ірі жарыс өтті: ARFLI Super 9’s және ARFLI Premiership. ARFLI Super 9’s – бұл 9 адамнан құралған командалардың қатысуымен өткен турнир, ол дәстүрлі Гэл футбол алаңдарында ойналды. Ол жаңа клубтарға Австралия футболға бейімделуге, тәжірибе жинауға және барлық ойыншылардың барынша қатысуын қамтамасыз етуге көмектесу үшін жасалды. GAA алаңдарын пайдалану клубтарға оңай болды, өйткені толық көлемді Австралия футбол алаңын табу өте қиын. Турнирде екі жаңа команда, Лисайд Лайонс және Мидленд Тайгерс, мамыр айының соңында Дрогедадағы О Ратайллиг Паркте (Louth округінің GAA алаңы) өткен финалға өтті. Бұл ойында «Тайгерлер» жеңіске жетті. ARFLI Premiership 16 маусымда басталды және 14 адамнан құралған командалардың қатысуымен үйде және сыртта ойналды. Өте тартысты бәсекеден кейін финал қыркүйекте Джеймс Паркте, Килкенниде өтті және Дублин Демонс пен Лисайд Лайонс командалары арасында өтті. ARFLI финалды ойынды тарату мақсатымен Килкенниге өткізді, нәтижесінде қазір мәрмәр қалада команда құрылып жатыр – Килкенни Булдогс. «Демонс» екінші рет подряд жеңіске жетті және 2001 жылғы ARFLI Premiership кубогын жеңіп алды. Бірінші Fosters Aussie Rules Australia Day Challenge Cup 26 қаңтарда Эннисте үлкен Австралия күнін мерекелеу аясында өтті. Лисайд Лайонс Дублин Демонс командасына қарсы ойынды өткізді, Корк командасы өте тартысты ойында өздерінің алғашқы жүлдесін лайықты түрде жеңіп алды. Осы күні Эннисте өткен алғашқы «Outonthetown.ie» Auscamp іс-шарасында ARFLI жергілікті балаларға Auskick бағдарламасын таныстырды. Лисайд Лайонс 2016 жылы ARFLI тарихында тұңғыш рет жеңіліссіз чемпионатты жеңіп алды, үйде және сыртта өткен маусымның барлық тоғыз ойынында жеңіске жетіп, Ұлы финалда жеңіске жетті. Бұл жетістік 2018 жылы Белфаст Редбекс командасымен қайталанды.

The ARFLI was formed in October 2000 after the first ever Irish Grand Final was contested between Dublin Demons and Belfast Redbacks. Aussie Rules had arrived in Ireland almost exactly a year previously when Australian Football clubs were simultaneously formed in Dublin and Belfast. The two clubs recruited and trained through the winter and played a number of British clubs in challenge matches in early spring. The Demons then travelled to London in April 2000, where they took part in the FSS Cup BARFL’s (British Australian Rules Football League) pre season competition. The Dublin lads finished third out of twelve teams in their first real competitive games and people sat up and took notice that Aussie Rules had arrived in the Emerald Isle. The Demons and Redbacks then played out a best of three series that culminated in the previously mentioned Grand Final with the Demons being crowned Irelands first Aussie Rules Champions. After this game, Michael Currane (originally from Kilmihil in West Clare), ARFLI Chief Executive Officer, and Ciaran O hEeadhra from the Gaeilteacht area of Mayo, who had both been actively involved with the Dublin club from the start, decided that it was time to take the sport of Aussie Rules on a step in Ireland, and working in close collaboration with the existing clubs in Dublin and Belfast, set up the Australian Rules Football League of Ireland. They wanted to see the game develop and saw a potential for the sport to be a success due to the similarities with Gaelic football. ARFLI spent the following few months promoting the game and encouraging and assisting with the formation of new clubs. The Leeside Lions (based in Cork City) were the next team to be formed. The Lions had quite a debut year with the club contesting both domestic finals that season. The Lions were quickly followed by the Drogheda Dockers (founded by Justin Stubbs an Aussie based in the County Louth town) and the Midland Tigers (based in Mullingar and founded by Paul Ryan, an Aussie expat and local man Tom Leavy). ARFLI had grown to a five club organisation in as many months. The founding clubs of ARFLI are the Belfast Redbacks, Dublin Demons, Leeside Lions, Drogheda Dockers and Midland Tigers. From the early days, ARFLI’s co founders Currane and O ‘Headhra were also heavily involved with developing relations with other leagues and promoting the sport internationally. Even though Aussie Rules had been played in many countries worldwide, for upwards of ten/fifteen years there was a lack of organised international interaction. In response to this, Michael founded the EARFC (European Australian Rules Football Council) in January 2001, with a view to developing the sport of Aussie Rules across the continent and strengthening ties between the already established leagues. The EARFC was immediately ratified and joined by the other European leagues. Michael and Ciaran have sat on the council from the beginning. The EARFC is currently liaising with existing footy leagues/clubs in the following nations: Great Britain, Ireland, Denmark, Sweden, France, Germany, Greece, Turkey and Poland. As a founding member of the Atlantic Alliance (formerly the NHAFF) Michael was elected onto the five man Atlantic Alliance Committee as the ARFLI representative, along with representatives from Canada, USA, Denmark and Great Britain. The Atlantic Alliance is an international umbrella group for the sport of Australian Rules Football in the Northern Hemisphere. In Domestic games in 2001, ARFLI had two major competitions the ARFLI Super 9’s and the ARFLI Premiership. The ARFLI Super 9’s was a nine a side competition played on regular Gaelic football pitches. It was designed to help the new clubs adapt to Aussie Rules, gain some experience and allow for maximum participation for all players. The use of the GAA pitches also made it easier on the clubs in that it is extremely difficult to find space to have a full size Aussie rules oval. The competition saw two of the new teams, the Leeside Lions and the Midland Tigers, making it through to the final which was played at O Rathailligh Park (Louth’s county GAA Grounds) in Drogheda towards the end of May. This game was ultimately won by the Tigers. The ARFLI Premiership commenced on 16 June and was a 14 a side competition played on a home and away basis. After a very close competition, the final took place in September in James Park, Kilkenny and was contested between the Dublin Demons and the Leeside Lions. ARFLI brought the final to Kilkenny as part their efforts to spread the game and as a result there is now a team being formed in the marble city – the Kilkenny Bulldogs. The Demons went on to win their second flag in a row and the ARFLI Premiership Cup 2001. The first ever Fosters Aussie Rules Australia Day Challenge Cup took place on 26 January in Ennis as part of a big Australia Day celebration. The Leeside Lions contested the game against the Dublin Demons with the Cork based side deservedly winning their first piece of silverware in a very close game. The first ever “Outonthetown. ie” Auscamp took place earlier on the same day in Ennis where ARFLI introduced their Auskick program to local children. The Leeside Lions made ARFLI history in 2016, completing a first ever unbeaten championship after winning all nine games of the Home and Away Season and the Grand Final. This was a feat repeated by the Belfast Redbacks in 2018.