Баңладештің Багерхат қаласындағы 60 күмбезді мешіт – ЮНЕСКО мұрасы. Ең ірі мешіт, Бенгал сұлтандығы кезеңінен сақталған ескерткіш. Хан Жахан Али салған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Багерхат қаласындағы мешіт, Бангладеш
Mosque in Bagerhat, Bangladesh
Алпыс күмбез мешіті – Бангладештің Багерхат қаласында орналасқан мешіт. Ол ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Багерхат мешіт қаласының бір бөлігі. Бұл мешіт (1352-1576 жылдар) Бангладеш сұлтандық кезеңіндегі ең ірі мешіт болып табылады. Оны Бенгал сұлтандығының Сундарбан аймағының әкімі Хан Джахан Али салған. Бұл мешіт «Оңтүстік Азиядағы ең әсерлі мұсылмандық ескерткіштерінің бірі» деп сипатталған. Хан Джахан осы қаланы оннан астам мешіттермен көркейтіп, олардың қираған қалдықтары Бангладештегі ең үлкен және көп күмбезді мешіттердің маңында шоғырланған. Бұл мешіт Шейит Гумбад мешіті (160' × 108') деп белгілі. Мешіт Багерхат қаласынан шамамен 5 шақырым қашықтықта орналасқан. Багерхат Бангладеш астанасы Даккадан 322 шақырымдай жерде жатыр.
The Sixty Dome Mosque, is a mosque in Bagerhat, Bangladesh. It is a part of the Mosque City of Bagerhat, a UNESCO World Heritage Site. It is the largest mosque in Bangladesh from the sultanate period (13521576). It was built during the Bengal Sultanate by Khan Jahan Ali, the governor of the Sundarbans. It has been described as "one of the most impressive Muslim monuments in the whole of South Asia." Khan Jahan adorned this city with more than a dozen mosques, the ruins of which are focused around the most imposing and largest multi domed mosques in Bangladesh, known as the Shait Gumbad Masjid (160'×108'). It is about 3 mile (5 km) from the main town of Bagerhat. Bagerhat is nearly 200 mile (322 km) from Dhaka, the capital of Bangladesh.
Сәулет
"Елу күмбез" мешітінде Тұғлақ стиліне тән, әдеттегіден қалың, конус тәрізді кірпіш қабырғалар және кейінгі стильдерді болжайтын шатыр сияқты шатыр сызығы бар. Оның тіктөртбұрышты планы сыртынан 148'6" x 101'4", ал ішкі жағынан 123'3" x 76'2" өлшемдес. 77 төменгі күмбез жеті қатарға, әр қатарында он бірден орналасқан, әр бұрышта қосымша күмбездер бар, жалпы саны 81 күмбезді құрайды. Төрт мұнарасы бар, олардың екеуі намазға шақыру үшін (азан) қолданылған. Ішкі кеңістігі жұқа бағаналармен көптеген дәліздерге және бөліктерге бөлінген, олардың үстінде шатырды қолдап тұратын көптеген аркалар орналасқан. Мешітте 77 төменгі күмбез және орта қатарда 7 төрт жақты бенгалдық күмбездер бар. Үлкен дұға залы, шығыс жағында 11 аркалы есікпен, солтүстік және оңтүстік жағында 7-шер есікпен жабдықталған, бірақ бұл желдету және жарық беруге қарамастан, ішінде қараңғы және көңілсіз көрінеді. Ол 7 бойлық дәліз бен 11 терең бөлікке 60 жұқа тас бағанадан тұратын "орманмен" бөлінген, олардан күмбездерді қолдап тұратын аркалардың тізбегі бой көтереді. 6 фут (2 метр) қалыңдығындағы, сәл конус тәрізді қабырғалары және ішкі жағынан қуыс, дөңгелек, дерлік бөлек тұрған бұрыш мұнаралары, қамалдың бастиондарын еске салады, әрқайсысы шағын дөңгелек күмбездермен жабылған. Бұл Делидегі Тұғлақ сәулетін еске салады. Батыс қабырғасының ішкі жағында он бір михраб орналасқан, олардың ондайы соқыр, ал орталық михраб сыртқа қарай иырылған. Бұл мешіт 15 ғасырдағы тамаша археологиялық мұра және сәулет өнерінің көрнекті үлгісі болып табылады.
The 'Sixty Dome' Mosque features unusually thick, tapered brick walls in the Tughlaq style and a hut shaped roofline that anticipates later styles. Its oblong plan measures 148'6" x 101'4" externally and 123'3" x 76'2" internally. There are 77 low domes arranged in seven rows of eleven, with an additional dome on each corner, bringing the total to 81 domes. There are four towers, two of four towers were used for the call to prayer (azaan). The interior is divided into many aisles and bays by slender columns, which culminate in numerous arches that support the roof. The mosque has 77 squat domes with 7 four sided pitched Bengali domes in the middle row. The vast prayer hall, although provided with 11 arched doorways on east and 7 each on north and south for ventilation and light, presents a dark and somber appearance inside. It is divided into 7 longitudinal aisles and 11 deep bays by a forest of 60 slender stone columns, from which springs rows of endless arches, supporting the domes. 6 feet (2 m) thick, slightly tapering walls and hollow and round, almost detached corner towers, resembling the bastions of fortress, each capped by small rounded cupolas, recall the Tughlaq architecture of Delhi. The western wall features eleven mihrabs on the interior where ten are blind and the central one is projected on the exterior. The mosque represents wonderful archeological beauty which was the signature in the 15th century.
Алпыс күмбез немесе алпыс бағана
Мешіт жергілікті бенгал тілінде "Шат Гомбудж Мәсжид" деп аталады, яғни "алпыс күмбезді мешіт". Дегенмен, басты залдың үстінде 77 күмбез және дәл 60 тас бағана бар. Бұл мешітке бастапқыда араб/парсы тілінде "бағана" деген мағынаны білдіретін "Амуд" (شصت عمؤد) аты берілген болуы мүмкін, кейін бенгал тілінде бұл сөз бұрмаланып "Гомбудж" (গম্বুজ) деп айтыла бастады, яғни "күмбез" деген мағынаны алды.
The mosque is locally known in Bengali as the 'Shat Gombuj Masjid', which means Sixty Domed Mosque. However, there are 77 domes over the main hall and exactly 60 stone pillars. It is possible that the mosque was originally referred to as the Sixty Pillared Mosque where Amud (شصت عمؤد ) meaning column in Arabic/Persian, later got corrupted to Gombuj (গম্বুজ) in Bengali, which means domes.