Кіріспе

Пакистанның ұлттық мешіті – тағы бір мешіт

Фейсал мешіті – Пакистанның ұлттық мешіті, ел астанасы Исламабадта орналасқан. Бұл әлемдегі бесінші үлкен мешіт, Таяу Шығыстан тыс жердегі ең үлкен мешіт және Оңтүстік Азиядағы ең үлкен мешіт. Ол Исламабадтағы Марғалла тауларының етегінде орналасқан. Мешіт Сауд Арабиясының қайтыс болған королі Фейсалдың құрметіне аталған. Мешіттің заманауи дизайны сегіз жақты бетон қабырғалардан тұрады және ол дәстүрлі бедуин шатырының үлгісімен жасалған. Пакистанның танымал туристік орталықтарының бірі – бұл мешіт, ол ислам архитектурасының заманауи және ықпалды үлгісі болып табылады. Мешіттің құрылысы 1976 жылы Сауд Арабиясының королі Фейсалдан 28 миллион долларлық грант түскеннен кейін басталды, оның есімі мешітке берілді. Халықаралық бәйгеден кейін түрік сәулетшісі Ведат Далокайдың ерекше дизайны таңдалды. Мешіт жалпы алқабымен Исламабадтың көрікті жерлеріне үстемдік етеді.

Тарих

Мешіт салуға бастама 1966 жылы Пакистанға ресми сапар жасаған Сауд Арабиясының королі Фейсал бин Абдул Азиздің Пакистан үкіметінің Исламабадта ұлттық мешіт салу туралы ұсынысын қолдауымен жасалды. 1969 жылы халықаралық конкурс өткізілді, онда 17 елден келген сәулетшілер 43 ұсыныс берді. Жеңімпаз түрік сәулетшісі Ведат Далокай болды. Жобаға 46 акр жер бөлінді және оның іске асырылуы пакистандық инженерлер мен жұмысшыларға тапсырылды. Мешіттің құрылысын 1976 жылы Әзим Хан басқарған Пакистанның «National Construction Limited» компаниясы бастады, ал қаржыландыру Сауд Арабиясы үкіметінің күшімен, 130 миллионнан астам сауд риалына (қазіргі шақта шамамен 120 миллион АҚШ доллары) жүзеге асырылды. Король Фейсал бин Абдул Азиз қаржыландыруда маңызды рөл атқарды, ал мешіт пен оған апаратын жол 1975 жылы оның қаза болғаннан кейін оның құрметіне аталды. Фейсал бин Абдул Азиздің ізбасары, король Халид 1976 жылдың қазан айында мешіттің іргетасын салды және 1978 жылы құрылыс келісіміне қол қойды. Мешіт туралы негізгі ақпарат іргетасқа жазылған. 1986 жылы құрылысы аяқталса да, алғашқы намаз 1988 жылдың 18 маусымында оқылды. Мешіт аумағында бірнеше жыл бұрын Халықаралық ислам университеті орналасқан, бірақ ол 2000 жылы жаңа кампусқа көшірілді. Кейбір дәстүрлі және консервативті мұсылмандар бастапқыда мешіттің ерекше дизайны мен дәстүрлі күмбездің болмауына байланысты сынға алды.

Топография

Маргала тауларының етегінде орналасқан бұл жер Фейсал мешіті үшін маңызды рөл атқарады. Мешіт шақырымдармен алыстан көрінеді және қаланың басынан биік орналасқан. Мешіт қалаға қарап тұр, ал артында жасыл таулармен шектеліп, көркем көрініс тудырады. Исламабадтың басты магистральдарының бірі – Фейсал даңғылы тікелей мешітке жетеді, бұл осы ескерткіштің маңызды екенін көрсетеді. Қара жасыл фонға қарағанда жарқыраған ақ түсі мешітті ерекше көзге түсіреді және Исламабад қаласы үшін оның маңыздылығын аңғартады.

Әдебиеттегі сілтемелер

Фейсал мешіті Халид Хосейнидің "Шыңғыр жолшын" кітабында сипатталған. Майкл Мұхаммед Найттың еңбектерінде ол жиі еске алынады, ол жас кезінде исламды осы мешітте зерттеген.