Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландтық кәсіподақ жетекшісі (1925–1999)
Scottish trade unionist (1925–1999)
Майкл МакГей (29 мамыр 1925 – 30 қаңтар 1999) – шотландтық шахтерлердің көшбасшысы және коммунист. Оның ерекше, қарлы дауысы болды және ол өзін "өз классым мен қозғалысымның өнімі" деп сипаттады.
Michael McGahey (29 May 1925 – 30 January 1999) was a Scottish miners' leader and communist. He had a distinctive gravelly voice, and described himself as "a product of my class and my movement".
Ерте өмір
Оның әкесі Джон МакГей, Мик дүниеге келген кезде Солтүстік Ланаркширдегі Шоттс шахтасында жұмыс істеді. Джон Ұлыбритания Коммунистік партиясының негізін қалаушы мүшесі болды және 1926 жылғы жалпы ереуілге белсенді қатысты. Отбасы жұмыс іздеп Камбуслангқа көшіп келді, және МакГей осы жерде мектепке барды. МакГей 14 жасында Гейтсайд кенішінде жұмыс істей бастады және келесі 25 жыл бойы кенші болып жұмыс істеді. Ол әкесінің ізімен Коммунистік партияға және Ұлттық шахташылар одағына (NUM) қосылды, 1990 жылы таратылғанға дейін Коммунистік партия мен NUM-ның мүшесі болып өмір бойы қалды.
His father, John McGahey, worked in the mines at Shotts, North Lanarkshire when Mick was born. John was a founder member of the Communist Party of Great Britain and took an active part in the 1926 General Strike. The family moved to Cambuslang in search of work, and it was here that McGahey went to school. McGahey started work at age 14 at the Gateside Colliery, and continued to work as a miner for the next 25 years. He followed his father into the Communist Party and the National Union of Mineworkers (NUM), remaining a member of both the Communist Party, until its dissolution in 1990, and the NUM, all his life.
Кәсіподақшы және коммунист
Ол өзінің кәсіподағының жергілікті бөлімшесінің төрағасы болды, он сегіз жасында ғана, және содан кейін оның эшелондарында жол ашты, бірақ ешқашан ұлттық президенттікке жетпеді. 1958 жылы Шотландияның атқару комитетіне сайланды, ал 1967 жылы Шотландия облысының президенті болды. Ол өте қабілетті басшы ретінде танылды, бірақ оның беделді әрекеттеріне Одақтағы басқалар қарсы болды. 1971 жылы Ұлттық президенттік сайлауда Джо Гормлиден жеңілді. 1972 және 1974 жылдардағы кеншілер ереуілі кезінде ол көпшіліктің назарына ілікті. Кейін ол бұл таза өнеркәсіптік дау екенін, бірақ премьер-министр Эдвард Хит оны саясиландырғанын мәлімдеді. Дегенмен, ол Гормлидің кейбір тактикасына қарсы шығып, оны "балотистикамен" айыптады және ұлттық ереуілден "конституциялық жолмен ығыстырылмайтынына" ант берді. Кейіннен Гормли 1981 жылға дейін зейнетке шығуын кейінге қалдырды, сол кезде МакГей 55 жастан асып, кәсіподақ ережелері бойынша президенттікке үміткер бола алмады. Ол 1984-1985 жылдардағы кеншілер ереуілі кезінде шағын рөл атқарды (көбінесе Шотландия мәселелері бойынша), өйткені зейнетке жақын болды. Ол ұлттық дауыс беру өткізуге қарсы болды және аймақтардың ереуіл туралы өздерінің шешімдерін қабылдауына мүмкіндік беруді жақтады. Ол Иан Макгрегордың Ұлттық көмір басқармасының төрағасы болып тағайындалуын "соғыс жариялау" деп қарастырды. Сол кездегі NCB төрағасының орынбасары Джеймс Коуэн, МакГейдің 1983 жылы зейнетке шығуға және денсаулығын сақтауға кеңес бергенін айтады, өйткені ол Иан Макгрегор тағайындалғаннан кейін "қанды" ереуілдің болмайтынына қорқыныш білдірді және NUM-нің әртүрлі аймақтары арасында қақтығыс болады деп ойлады. Кристофер Эндрюдің "Сар патшалықты қорғау: MI5 ресми тарихы" кітабында 1984-1985 жылдардағы кеншілер ереуілі кезінде MI5 McGahey-ді бақылап отырғанда, ол Скаргиллдің Ливия үкіметімен байланысы туралы "өте ашулы және ұялған" екені, бірақ ол "Скаргиллмен және басқа NUM басшыларымен кеңес өкілдерімен байланысқа қатысуға қуанышты" екені анықталды. Ереуілден кейін МакГей Артур Скаргиллді сынады және аймақтық аймақтар есебінен ұлттық басшылықта NUM-нің күшінің артуына қарсы болды. Ол Ноттингемширдегі зорлық пикеттеріне және осының кеншілер арасында тудырған жікке өкініш білдіріп: "Біз бәрін дұрыс жасағанымызға көзім жетпейді. Ноттсқа пикеттердің көптеп кіруі, тек Йоркширден ғана емес, мен осы жауапкершілікті қабылдаймын, солтүстік те қабылдауы керек. Егер біз директорлар ретінде Ноттсқа пикетсіз барғанда, жағдай басқаша болар еді. Өйткені мен ереуілден кейін 25-30 мың Ноттс кеншілерін, олардың әйелдерін, отбасыларын және қауымдастықтарын қара аяқ деп айыптадым. Мен мұны қабылдамаймын. Біз оларды ереуіл кезінде бөліп тастадық." МакГей NUM-нің Демократиялық кеншілер одағымен (Midlands-те орналасқан NUM-нен бөлініп шыққан) келісудің жолын табуын үнемі талап етті. Скаргилл бұл талапты "солтүстік азаматтардың біз NUM-ға мүшелерді қайтару үшін не істеу керектігін айтуының трагедиясы" деп атады.
He became chairman of the local branch of his union when he was only eighteen and thereafter progressed through its echelons, though never quite reaching the national presidency. He was elected to the Scottish Executive of the NUM in 1958, becoming president of the Scottish area in 1967. He was regarded as a highly competent operator but his strongly militant line was opposed by others in the Union. He was defeated in the 1971 elections for National President by Joe Gormley. He came to the attention of the public during the miners strikes of 1972 and 1974. He later claimed these were purely industrial disputes, made political by Prime Minister, Edward Heath. Nevertheless, he took a characteristically militant line, opposing some of the tactics of Gormley, accusing him of "ballotisis" and swearing he would not be "constitutionalised" out of a national strike. Gormley, it was later claimed, postponed his own retirement until 1981, by which time McGahey was over 55, too old by union rules to stand for president. He played a smaller role (mostly on Scottish affairs) during the 1984–1985 miners' strike, as he was nearing retirement. He opposed the holding of a national ballot and favoured letting regions make their own decisions on whether to strike. He saw the appointment of Ian MacGregor as chair of the National Coal Board as a "declaration of war". James Cowan, then deputy chairman of the NCB, claims that McGahey warned him to retire in 1983 and protect his health, as he feared that a "bloody" strike was inevitable with the appointment of Ian MacGregor and that there would be conflict between different regions in the NUM. According to Christopher Andrew's The Defence of the Realm: The Authorized History of MI5, surveillance by MI5 on McGahey during the 1984–85 miners' strike found that he was "extremely angry and embarrassed" about Scargill's links with the Libyan government, but that he was "happy to take part, with Scargill and other NUM leaders, in contacts with Soviet representatives". After the strike, McGahey became more critical of Arthur Scargill and argued against the growing concentration of power within the NUM in the national leadership at the expense of regional areas. He expressed regret on the use of violent picketing in Nottinghamshire and the divisions that this caused amongst mineworkers, saying:
I am not sure we handled it all correctly. The mass intrusion of pickets into Notts, not just Yorkshiremen; I accept some responsibility for that, and so will the left have to. I think if as an executive we had approached Notts without pickets, it might have been different. Because I reject, I have made this clear since the strike, that 25 or 30,000 Notts miners, their wives and families and communities are scabs and blacklegs. I refuse to accept this. We did alienate them during the strike. McGahey continuously insisted that the NUM find a way to reconcile with the Union of Democratic Mineworkers (a Midlands based breakaway from the NUM). Scargill referred to this insistence as a "tragedy that people from the far north should pontificate about what we should be doing to win back members for the NUM."
Ян Макгрегордың өліміне байланысты ескертулер
Иан Макгрегордың (1984–85 жылғы ереуіл кезінде Ұлттық көмір басқармасының төрағасы) қайтысы туралы МакГей былай деді: "Мен сияқты адамдар үшін бұл ешқандай шығын емес. Макгрегор – қатыгез, кәсіподақтарға қарсы, жұмысшы табына қарсы адам. Ол Тори үкіметі тарапынан кен өнеркәсібіндегі кәсіподақтарды жою мақсатымен әдейі шақырылған. Мен оның қайтысына қайғырмаймын, тіпті Іан Макгрегордың өліміне көз жасы да шығармаймын."
On the death of Ian MacGregor (chair of the National Coal Board during the 1984–85 strike), McGahey said, "It's no loss to people of my ilk. MacGregor was a vicious, anti trades unionist, anti working class person, recruited by the Tory government quite deliberately for the purpose of destroying trade unionism in the mining industry. I will not suffer any grief, not will I in any way cry over the loss of Ian MacGregor."
Ескерткіштер
1954 жылы Кэтрин Янгқа үйленді, олардың екі қызы мен бір ұлы болды. Өмірінің көп бөлігінде темекі шеккен МакГей кейінгі жылдары созылмалы эмфизема және пневмокониоз ауруларынан зардап шекті. Камбусланг Бас көшесінің шығыс жағында оның құрметіне арналған, кен жұмыстарын бейнелейтін маңызды ескерткіш орнатылған, және Шотландия Парламенті ұлттық ескерткіш орнату туралы ұсыныстар жасады. 2006 жылдың 28 сәуірінде Бонниригг қаласында UNISON-ның бұрынғы бас хатшысы Родни Бикерстафф Джордж V паркінде Мидлотиандық TUC Worker's Memorial Day шарасында МакГейдің сөйлеген сөзінің 10 жылдығын белгілеу үшін ескерткішті ашты. МакГейдің ұлы да қатысты. Бикерстафф МакГейді "халықтың батыры" деп сипаттап, оның өзінің тамырларымен және социалистік құндылықтарымен байланысын ешқашан үзбегенін айтты. Ол МакГейдің бүгінгі күнге де өзекті болып табылатын сөздерін келтірді. "Біз – ескерткіш емес, қозғалыспыз" деп, ол қозғалысты жалғастыру және күресу қажеттігін еске салды, соңында "Біз Майклдың NUM президенті болмауының себептерін білеміз, бірақ ол басқарушы немесе делегат болып қалғанда да, қозғалысқа зор әсер еткен болар еді" деді.
He married Catherine Young in 1954 with whom he had two daughters and a son. A heavy smoker for most of his life, McGahey suffered in later years from chronic emphysema and pneumoconiosis. A significant memorial, in the form of mine workings, stands to him at the east end of Cambuslang Main Street and there have been calls in the Scottish Parliament for a more national memorial. On 28 April 2006, in Bonnyrigg, ex UNISON general secretary Rodney Bickerstaffe unveiled a memorial to mark the 10th Anniversary of McGahey's address to the Midlothian TUC Worker's Memorial Day event in George V Park. McGahey's son was present. Bickerstaffe described McGahey as a "working class hero" who never lost touch with his roots and socialist values. He listed some of McGahey's sayings which were just as relevant today. "We are a movement not a monument", he quoted as a reminder of the need to continue to move and to fight on, and finished by saying "We know the reasons why Michael never became NUM President, but whether he had stayed as a steward or a delegate he would still have had a major impact on the movement".