Cengiz Çandar

Кіріспе

Түрік жазушысы және журналисі (1948 жылы туған) Жәңгір Чандар (1948 жылы туған) - түрік саясаткері, журналист, аға колумнист және Таяу Шығыстың сарапшысы. Ол Түркияның Неоосмандық сәті Еуразиялық одиссея (Саясат сериясы) (2021); Түркияның мүмкін емес миссиясы: Күрдтермен соғыс және бейбітшілік (2020) және Mezopotamya Ekspresi Bir Tarih Yolculugu (Мезопотамия экспресі Тарихтағы саяхат) (2012) кітаптарының авторы, ол әртүрлі тілдерге, соның ішінде күрд (Сорани) және араб тілдеріне аударылған.

Ерте өмір

Чандар Талас, Қайсери қаласындағы Талас американдық колледжінде орта мектепті және Мерсин қаласындағы Тарс американдық колледжінде орта мектепті бітірді. 1970 жылы Анкара университетінің саяси ғылымдар және халықаралық қатынастар бакалавры дәрежесін алды.

Мансап

Чандар өзінің журналистік қызметін 1976 жылы "Ватан" газетінде бастады. 1971 жылы Түркияға әскери интервенциядан кейін Түркияның режиміне қарсылық білдіргені үшін Таяу Шығыста және Еуропада өмір сүргеннен кейін. Таяу Шығыста (Ливан мен Палестина) және Балқанда (Босния мен Герцеговина) сарапшы болғандықтан, Чандар Түрік ақпарат агенттігінде және Түркияның жетекші Cumhuriyet, Hürriyet, Sabah, Radikal, Referans және Güneş газеттерінде соғыс тілшісі болып жұмыс істеді. Қазіргі уақытта "Аль Монитор" газетінде мақала жазады. Чандар 1991-1993 жылдары Түркия президенті Тургут Озалдың сыртқы саясат жөніндегі арнайы кеңесшісі болды. Ол Түркия президенті мен Ирак күрд басшылығы арасындағы қарым-қатынасты орнатуда жетекші болды (1991), бұл Түркияда Жалал Талабани мен Масуд Барзаниді тануға әкелді. 1999-2000 жылдары Вудро Вильсон атындағы Халықаралық ғалымдар орталығының қоғамдық саясат ғалымы және АҚШ-тың Бейбітшілік институтының аға қызметкері ретінде "ХХІ ғасырдағы Түркия" тақырыбында зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ол 1998 жылғы Түркиядағы оқиғаларды "постмодерн төңкеріс" деп сипаттады. Чандар - 1915 жылғы "үлкен апат" үшін кешірім сұраған түрік зиялыларының бірі. Кешірім сұраудың мәтіні былай болды: "Менің ар-ожданым 1915 жылы Османдық әрмендердің ұлы апатқа ұшырағанын мойындамай, оны жоққа шығарған. Мен бұл әділетсіздікті жоққа шығарамын және өз үлесімді қосамын, мен армяндық бауырларымның сезімдері мен қайғысына ортақтасамын. Мен олардан кешірім сұраймын". 2007 жылы ол Ахтамарды "Ақдамар" деп қайта атау арқылы оның армяндық өткенін алып тастағаны үшін билікті айыптап отырды. "Таудан кетіп": ПКК қалай қаруын тастауы мүмкін?" атты баяндамасы. Түрік экономикалық және әлеуметтік зерттеулер қоры (TESEV) тапсырған (түрік тілінде 2011 жылы және ағылшын тілінде 2012 жылы жарияланған) зерттеуде "Күрд мәселесін" түпкілікті шешу үшін қандай саяси инфрақұрылым қажет екендігі қарастырылған. 2016 жылдан бастап Стокгольмге, Швецияға, Стокгольм университетінің Түрік зерттеулері институтында (SUITS) және Швед халықаралық істер институтында (UI) аға қауымдасқан қызметкер ретінде көшті. Стокгольм мен Берлинде жазған кітаптары, Түркияның мүмкін емес миссиясы, Күрдтермен соғыс және бейбітшілік және Түркияның неоосмандық сәті Еуразиялық Одиссея 2020 жылы АҚШ-та және 2021 жылы Лондонда жарық көрді. Стамбулдың Білгі (1997-1999), Стамбулдың Мәдениет (2002-2010), Өзгежин (2011) университеттерінде сабақ берді. Ол халықаралық газеттерде және теледидарда Түркия, күрд мәселесі және Таяу Шығыс мәселелері бойынша жиі пікір білдіреді және әлемнің көптеген университеттерінде, соның ішінде Гарвард, Бостон және Оксфорд университеттерінде дәріс береді.

Çandar began his career as journalist in 1976 for the newspaper Vatan after living in the Middle East and Europe due to his opposition to the regime in Turkey following the military intervention in 1971. Being an expert on the Middle East (Lebanon and Palestine) and the Balkans (Bosnia and Herzegovina), Çandar worked for the Turkish News Agency and for the leading Turkish newspapers Cumhuriyet, Hürriyet, Sabah, Radikal, Referans and Güneş as a war correspondent. Currently, he is a columnist for Al Monitor. Çandar served as special adviser on foreign policy to Turkish president Turgut Özal between 1991 and 1993. He was the lead on the establishment of relationship between the Turkish Presidency and the Iraqi Kurdish leadership (1991) that led recognition of Jalal Talabani and Massoud Barzani in Turkey. Between 1999 and 2000, he did research work on "Turkey of the 21st century" as a Public Policy Scholar at the Woodrow Wilson International Center for Scholars and a Senior Fellow at the United States Institute of Peace. He described the 1998 events in Turkey as a "post modern coup". Çandar is one of the Turkish intellectuals who have recognized the Armenian genocide by releasing an apology for the "great catastrophe of 1915". The text of the apology was "My conscience does not accept the insensitivity showed to and the denial of the Great Catastrophe that the Ottoman Armenians were subjected to in 1915. I reject this injustice and for my share, I empathize with the feelings and pain of my Armenian brothers and sisters. I apologize to them." In 2007, he condemned the authorities for depriving Aghtamar of its Armenian past by renaming it to "Akdamar". His report "Leaving the Mountain': How May the PKK Lay Down Arms?" was commissioned by Turkish Economic and Social Studies Foundation (TESEV) (published in Turkish in 2011 and in English in 2012) analyses what type of a political infrastructure is needed to ultimately resolve the 'Kurdish question’. From 2016, he moved to Stockholm, Sweden as Distinguished Visiting Scholar at the Stockholm University Institute for Turkish Studies (SUITS) and Senior Associate Fellow at the Swedish Institute of International Affairs (UI). His books written in Stockholm and Berlin, Turkey's Mission Impossible, War and Peace with the Kurds and Turkey's Neo Ottomanist Moment – A Eurasianist Odyssey are published in the United States in 2020 and in London in 2021 respectively. He has taught at Istanbul Bilgi University (1997–1999), Istanbul Kültür University (2002–2010), Özyegin University (2011). He is a frequent commentator on Turkey, Kurdish issue and Middle East affairs in international newspapers and on TV and lectures globally at universities including at Harvard University, Boston and University of Oxford.

Жеке өмір

Чандар жазушы Туба Чандарға үйленген. Ол 2005 жылдан бері Фенербахче телеарнасында футбол комментаторы болып қызмет етеді. Чандар - музей мұрағаты Дефне Аястың әкесі.