Кіріспе

Индонезияның біріккен әскери күштері – Индонезия Ұлттық Қарулы Күштері (; қысқартылған TNI) – Индонезия Республикасының әскери күштері. Оған армия (TNI AD), теңіз күші (TNI AL) және әуе күші (TNI AU) кіреді. Индонезия Президенті – Қарулы Күштердің Бас қолбасшысы. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, оның құрамында шамамен 400 000 әскери қызметші бар, оның ішінде Индонезия теңіз жаяу әскерлері корпусы (Korps Marinir RI) – Теңіз күшінің бір бөлімі. 1945 жылғы Конституцияға сәйкес, барлық азаматтар елді қорғауға заңды құқылы және міндетті. Заңмен әскери шақыру қарастырылған, бірақ Қарулы Күштер міндетті деңгейді сақтап тұру үшін оған жүгінбеді. Индонезия қарулы күштерінің (әскери) құрамына 440 000-нан астам қызметкерден тұратын Индонезия Ұлттық Полициясы (Polri), 42 000-нан астам қарулы қызметкерден тұратын Мобильді бригада корпусы (Brimob) және Индонезия студенттік полкі немесе Resimen Mahasiswa (Menwa) сияқты құқық қорғау және жарым әскери қызметкерлер кірмейді. Онда 26 000 оқытылған қызметкер бар.

Тарих

Индонезия Республикасы құрылғанға дейін Голландиялық Шығыс Үндістандағы әскери билікті Голландиялық Шығыс Үндістан армиясы (KNIL) және Голландия Корольдік Әскери-теңіз флотының (KM) әскери күштері жүргізді. KNIL және KM болашақ Индонезия қарулы күштерінің құрылуына тікелей жауапты болмаса да, 1945-1949 жылдардағы Индонезия ұлттық революциясы кезінде негізінен қарсы рөл атқарғанмен, KNIL болашақ TNI офицерлері мен басқа да шендердің кейбірін әскери дайындық пен инфрақұрылыммен қамтамасыз етті. Голландиялық Шығыс Үндістанда әскери оқу орындары, әскери мектептер мен академиялар болды. Голландиялық еріктілер мен еуропалық жалдамалылардан басқа, KNIL жергілікті халықтарды, әсіресе амбондықтарды, Кай аралдарының, Тимор және Минахасан халқын жұмысқа алды. 1940 жылы Нидерландыны неміс оккупациясы және жапондықтардың Голландиялық Шығыс Үндістанның мұнаймен қамтамасыз етуге қол жеткізу үшін қысым көрсетуімен голландиялықтар KNIL-ді бұрын шеттетілген явандықтардың үлкен мөлшерде қабылдауына мүмкіндік берді. Голландиялық KNIL әскери академиясында білім алған кейбір жергілікті сарбаздар кейіннен TNI-нің маңызды офицерлері болды, мысалы Сухарто және Абдул Харис Насутион. Индонезиялық ұлтшылдық пен милитаризм екінші дүниежүзілік соғыста Голландиялық Шығыс Үндісті жапондықтар басып алған кезде күшейе бастады. Индонезия халқының батыс одақтас күштерге қарсы соғысына қолдау көрсету үшін Жапония индонезиялық ұлтшыл қозғалыстарды қолдауға кірісіп, индонезиялық жастарға әскери дайындық пен қару-жарақ берді. 1943 жылдың 3 қазанында жапондық әскерилер ПЕТА (Pembela Tanah Air; Отан қорғаушылар) деп аталатын индонезиялық ерікті армиясын құрды. Жапондықтар ПЕТА-ны өздерінің күштеріне одақтастардың ықтимал шабуылдарына қарсы тұруға көмектесуге ниеттенді. Индонезия жастары үшін жапондық әскери дайындық бастапқыда жергілікті халықтың Жапон империясына қолдау көрсетуі үшін жасалды, бірақ кейіннен ол 1945 жылдан 1949 жылға дейінгі Индонезия ұлттық революциясы кезінде Индонезия Республикасы үшін маңызды ресурсқа айналды. PETA-да қызмет еткендердің көбі, Судирман сияқты офицерлер мен сержанттар, болашақ қарулы күштердің құрамына кіретін қызметкерлердің көпшілігін құрады. Индонезия қарулы күштерінің бастамасы Халықтың қауіпсіздік агенттігі (Бадан Кеманнан Раякит, BKR) ретінде 1945 жылдың 29 тамыздағы үшінші PPKI отырысында құрылды. BKR жаңа тәуелсіз елдегі отаршылдарды біріктіріп, азаматтық тәртіпті сақтады; ол әскерге қарағанда констебюлярлық ұйымға жақын болды. Әскер емес, "қауіпсіздік агенттігін" құру туралы шешім одақтас күштердің оны қарулы төңкеріс ретінде қарап, толық күшпен басып алуын болдырмау үшін қабылданды. Жапонияға бағындырудың бір шарты - олар жаулап алған Азиядағы отарларын бұрынғы билеушілеріне қайтару, оларды тәуелсіз ету емес еді. Индонезия мен одақтас күштер арасындағы қақтығыстар өткір және жауыздыққа айналған кезде, 1945 жылдың 5 қазанында Халықтың қауіпсіздік күштері (Tentara Keamanan Rakyat, TKR) құрылды. Бұл Индонезиядағы тәуелсіз әскерлердің (ласкар) бөлінген топтарын ресмилендіру, біріктіру және ұйымдастыру үшін жасалған қадам болды, бұл оларға Голландия және одақтас күштерге қарсы тұру үшін кәсіби әскери тәсілді қолдануға мүмкіндік берді. Индонезия қарулы күштері 1945 жылы құрылғаннан бері көптеген іс-қимылдарға қатысты. Олардың алғашқы қақтығысы 1945-1949 жылдардағы Индонезия ұлттық революциясы болды, онда 1945 жылғы Сурабая шайқасы жас қарулы күштердің отты сынағы ретінде ерекше маңызға ие болды. 1946 жылдың қаңтарында TKR Халықтың қауіпсіздік күштері (Tentara Keselamatan Rakyat, TKR) деп қайта аталды, содан кейін Индонезия Республикасының Қарулы Күштері (Tentara Republik Indonesia, TRI) болды, бұл қарулы күштерді кәсібилендіру және оның жүйелі түрде әрекет ету қабілетін арттыру үшін жасалған кезекті қадам болды. 1947 жылдың маусым айында үкіметтік шешім бойынша ТРИ Индонезия Ұлттық Қарулы Күштері (Tentara Nasional Indonesia, TNI) деп аталды, ол ТРИ мен Индонезиядағы тәуелсіз жарымәскери ұйымдар (ласкар) арасындағы бірігу болды. 1950 жылы Индонезия Біріккен Штаттарының соғыс күштері (Angkatan Perang Republik Indonesia Serikat, APRIS), жылдың ортасында Индонезия Республикасының соғыс күштері (Angkatan Perang Republik Indonesia, APRI) болды. Индонезия ардагерлерінің ресми веб-сайтына сәйкес, Индонезияның тәуелсіздігі үшін күреске қатысқан 863 432 адам болды, оның ішінде отаршылдар, полиция, барлау қызметі және көмекші күштердің мүшелері болды. 2023 жылдың шілдесінде әлі 89 377 индонезиялық ұлттық революция ардагерлері тірі. 1962 жылдың 21 маусымда Индонезия Ұлттық армиясы (Tentara Nasional Indonesia, TNI) атауы Индонезия Республикасының Қарулы Күштері (Angkatan Bersenjata Republik Indonesia, ABRI) деп өзгертілді. POLRI (Индонезия Ұлттық Полициясы) Қарулы Күштерге біріктіріліп, Angkatan Kepolisian (Полиция күштері) деп аталды, ал оның командирі Президентке бағынышты Қорғаныс және қауіпсіздік министрінің қызметін бірге атқарды. Бас штабтардың (кейіннен бас қолбасшылар) және Ұлттық Полиция Басшысы республика кабинетінің мүшелері ретінде министрлік мәртебесіне ие болды, ал бірқатар жоғары шенді офицерлер кабинеттік лауазымдарға тағайындалды. 1969 жылдың 1 шілдесінде Полиция күштерінің атауы "POLRI" деп қайта өзгертілді. Сухартоның құлағаннан кейін 1998 жылы демократиялық және азаматтық қозғалыс индонезиялық саясаттағы әскери рөлге және қатысуға қарсы күш алды. Нәтижесінде Сухартодан кейінгі Индонезия армиясы Dwifungsi доктринасын жою және әскери басқарудағы бизнес тоқтатылуы сияқты реформаларға ұшырады. Реформалар сонымен қатар әдеттегі азаматтық қоғамда құқық қорғауды қамтыды, бұл әскери корпусқа бағынышты Индонезия полициясының мәртебесіне күмән тудырды. Бұл реформалар полиция күштерін әскериден бөлуге әкелді. 1999 жылдың сәуір айында Индонезия Ұлттық Полициясы ресми түрде тәуелсіздікке ие болды және қазірде қарулы күштерден бөлек жеке құрылым болып табылады. Индонезия қарулы күштерінің ресми атауы да Angkatan Bersenjata Republik Indonesia (ABRI) атауынан Tentara Nasional Indonesia (TNI) атауына өзгертілді.

Болашақ жоспарлары

2010 жылдың басында Индонезия үкіметі "Kekuatan Pokok Minimum" (Minimum Essential Force, немесе MEF) деп аталатын ең төменгі күш стандарттарына жету мақсатында TNI-ді нығайтуға ұмтылды. МЭҚ үш стратегиялық бесжылдық жоспар кезеңіне бөлінді: 2010–2014 жылдар, 2015–2019 жылдар және 2020–2024 жылдар. Алғашқыда үкімет 2010–2014 жылдар аралығында TNI-нің негізгі қару-жарақ жүйесін (алуциста, яғни Alat Utama Sistem Senjata немесе "Негізгі қару жүйесі" аббревиатурасы) қамтамасыз ету үшін Rp156 триллион (сол кездегі шамамен 16 миллиард АҚШ доллары) көлемінде бюджет қарастырды.

Негізгі операциялық командалар

Негізгі операциялық командалар (Komando Utama Operasi TNI) – Қарулы Күштердің Бас штабына бағынысты орталықтандырылған TNI күштері. Әскери-теңіз күштерінің бір орталық флоттық командасы бар (Жакартадағы Индонезия Флоттық Командасы), ол үш флоттан тұрады: Танжунгпинангта орналасқан 1-ші флоттық команда (Koarmada I), Сурабайда орналасқан 2-ші флоттық команда (Koarmada II) және Соронгта орналасқан 3-ші флоттық команда (Koarmada III). Осы үш флоттық команда теңіз және әскери-теңіз аумақтық командаларының қорғау міндетін атқарады. Әскери-теңіз күштері сондай-ақ Әскери-теңіз авиациялық орталығы (Pusat Penerbangan Angkatan Laut) басқаратын ұшақтар мен авиациялық жүйелерді де басқарады. Әскери-теңіз күштерінің 63 тұрақты қанатты ұшағы және 29 жауынгерлік және көлік тікұшағы бар. Әскери-теңіз күштеріне Индонезия теңіз жаяу әскері корпусы (Korps Marinir, немесе KorMar) кіреді. Ол 1945 жылдың 15 қарашасында құрылды және жылдам әрекет ету қабілетімен және арнайы операцияларға дайындықпен негізгі теңіз жаяу әскері және десанттық соғыс күштерінің міндетін атқарады. TNI AU (Индонезия Әуе күштері) штаб-пәтері Индонезияның Жакарта қаласында орналасқан. Оның ұрыс құрамы үш операциялық командадан (Koopsud I, Koopsud II және Koopsud III) тұратын Әуе операциялары командаларының (Koopsud) бағынысында. Оның көптеген әуе базалары Ява аралында орналасқан. Қазіргі уақытта Әуе күштерінде 34 930 әскери қызметкер бар, олар 202 ұшақпен жабдықталған, оның ішінде Су-27, Су-30, F 16 Fighting Falcons, Hawk 100/200, KAI T 50 Golden Eagles және EMB 314 Super Tucanos ұшақтары бар. Әуе күштерінде сондай-ақ әуе базасын қорғау, әуе десанттық әскерлер және арнайы күштер бөлімін қамтамасыз етуге жауапты Копасгат деп аталатын әуе күштері жаяу әскер корпусы бар. 1999 жылдың 1 сәуірінен бастап Қарулы Күштер құрамына енбесе де, Индонезия Ұлттық Полициясы (POLRI) көбінесе ішкі қауіпсіздік міндеттерін орындау үшін дербес немесе басқа қызметтермен бірлесіп, әдетте Индонезия Ұлттық Қарулы Күштерімен (TNI) бірлесе отырып, жартылай әскери рөлде жұмыс істейді. Ұлттық Полицияның мобильді бригада корпусы – бұл әдетте осы рөлдер мен міндеттерді Қарулы Күштердің әртүрлі түрлерімен бірге атқаратын негізгі жартылай әскери күштер. Бүгінгі күнге дейін TNI және POLRI ұлттық қауіпсіздік пен елдің тұтастығы үшін тығыз байланыста және ынтымақтастықта болып келеді.

Қызметкерлер

Индонезия қарулы күштері ерікті негізде құрылған. Активті әскери құрамы 395 500 адамды, ал резерві 400 000 адамды құрайды.

Санат құрылымдары

Индонезия армиясында, теңіз күштерінде (оның ішінде теңіз жаяу әскерлерінде), әуе күштерінде және полиция күштерінде шендік құрамы офицер (Первира), сержант (Бинтара) және қатардағы әскер (Тамтатама) болып бөлінеді. Теңіз жаяу әскерлерінің шендері армия шендерімен бірдей, бірақ олар теңіз күштерінің стильдік белгілерін сақтайды (кіші кызметшілер мен теңіз жаяу әскерлерінің қатардағы әскерлері үшін барлық формадағы киімде қызыл түсті жолақтар көк түспен алмастырылады).

Жеті міндет (Sapta Marga)

Жеті міндеттеме – әскери қызметшілердің Индонезия үкіметі мен халқына, сондай-ақ ұлттық қағидаларға деген адалдығы мен берілгендігінің кепілі.

1. Біз, Панкасила негізінде құрылған Индонезия Республикасының азаматтарымыз. Біз, Индонезия Республикасының азаматтары, Панкасилаға шын жүректен сенеміз.
2. Біз, Индонезияның патриоттары, мемлекеттік идеологияны жақтаушы және қорғаушымыз, жауапкершілігімізді сезінеміз және ешқашан мойынсұнбаймыз. Біз, Индонезия патриоттары, ұлттың идеологиясын ашық қолдаймыз және қорғаймыз, ешқашан жеңіліс танытпаймыз.
3. Біз, Индонезияның адал сақшылары, жалғыз Ұлы Құдайға сенеміз және адалдық, шындық және әділдікті қорғауға белсендіміз. Біз, жалғыз шынайы Құдайға сенетін Индонезияның кішіпейіл қамқоршылары, адалдықты, шындықты және әділдікті қорғауға әрдайым дайынбыз.
4. Біз, Индонезия Ұлттық Армиясының әскерлері, Индонезия мемлекеті мен халқының қорғаушыларымыз. Біз, (әскерлер мен әйелдер) Индонезия Ұлттық Қарулы Күштері, Индонезия халқы мен ұлтының чемпионы ретінде мәңгілікке қызмет етуге ант етеміз.
5. Біз, Индонезия Ұлттық Армиясының әскерлері, қатаң тәртіпті сақтаймыз, басшылыққа бағынамыз және әскери қызметкерлердің ар-намысы мен мәртебесін жоғары қоямыз. Біз, (әскерилер мен әйелдер) Индонезия Ұлттық Қарулы Күштері, әскери тәртіпті, командалық тізбекке адалдықты сақтауға және (әскери) қызметтегі адамдардың ар-намысы мен мінез-құлқын дамытуға тырысамыз.
6. Біз, Индонезия Ұлттық Армиясының әскерлері, міндеттерін орындауда батылдықтың үлгісін көрсетеміз және мемлекет пен халыққа қызмет етуге әрдайым дайынбыз. Біз, (Индонезия Ұлттық Қарулы Күштерінің әскерилері мен әйелдері) өз міндеттерімізді орындау кезінде әрқашан құрмет құндылықтарын үлгі етеміз және кез-келген уақытта қажеттілік туындаған кезде ұлттың шақыруына дайын жауап береміз.
7. Біз, Индонезия Ұлттық Армиясының әскерлері, сөзімізге адалмыз, уәдемізді орындаймыз және әскери антқа берілгендігімізді сақтаймыз. Біз, Индонезия Ұлттық Қарулы Күштерінің әскерилері, міндетімізге (Қосалқылық / Комиссиялық) адал, берілген және шыншыл боламыз.

Әскер анты (Sumpah Prajurit)

Әскер анты – Индонезия Ұлттық Қарулы Күштері құрылғаннан бері білдіріліп келе жатқан бекем қадам туралы мәлімдеме және Индонезия Ұлттық Қарулы Күштерінің сарбаздары үшін әлі де сақталып, құрметтелетін құндылықтар жүйесіне айналды. Әскер анты – әрбір студент-әскердің Индонезия Ұлттық Қарулы Күштерінің сарбазы болу үшін қабылдау рәсімінде айтылатын ант. Алланың/Құдайдың атымен ант етемін/уәде беремін: 1. Мен Панкасила мен 1945 жылғы Конституцияға негізделген Индонезия Республикасының Біртұтас мемлекетіне адал болам. 2. Мен заңға бағыныштымын және әскери тәртіпті қатаң сақтаймын. 3. Мен басшыларыма мойынсұнып, олардың бұйрықтары мен шешімдеріне қарсы келмеймін. 4. Мен Индонезия Республикасының Қарулы Күштері мен мемлекетіне деген толық жауапкершілікпен барлық міндеттемелерді орындаймын. 5. Мен әскери құпияларды барынша сақтап, қорғаймын.