Кіріспе
Индонезияның көлік жүйесі уақыт өте келе мыңдаған аралдардан тұратын архипелагтың экономикалық ресурстық базасымен және 200 миллионнан астам халқының негізінен бір ғана Жава аралына шоғырланған таралуымен қалыптасқан. Көлік құралдарының барлық түрлері елдің көлік жүйесінде маңызды рөл атқарады және көбінесе бәсекелес емес, бір-бірін толықтырады. Жол көлігі басым, 2020 жылы жүйе ұзындығы 1,5 км құрады. Темір жол жүйесінде Ява мен Суматрада бес байланыссыз желі бар, олар негізінен көлемді тауарларды және алыс қашықтыққа жолаушыларды тасымалдауға арналған. Теңіз көлігі экономикалық интеграция үшін, сондай-ақ ішкі және сыртқы сауда үшін өте маңызды. Ол жақсы дамыған, әр ірі аралда кем дегенде бір маңызды теңіз порты бар. Ішкі су жолдарының ролі салыстырмалы түрде шағын және Шығыс Суматра мен Калимантанның белгілі бір аймақтарымен ғана шектеледі. Әуе көлігінің маңызы зор, әсіресе құрлықтағы немесе су көлігі жеткіліксіз немесе толығымен болмаған жағдайда. Ол кең ауқымды ішкі әуе желісіне негізделген, онда барлық ірі қалаларға жолаушылар ұшағымен жетуге болады.
Indonesia's transport system has been shaped over time by the economic resource base of an archipelago with thousands of islands, and the distribution of its more than 200 million people concentrated mainly on a single island, Java. All modes of transport play a role in the country's transport system and are generally complementary rather than competitive. Road transport is predominant, with a total system length of in 2020. The railway system has five unconnected networks in Java and Sumatra primarily dedicated to transport bulk commodities and long distance passenger traffic. Sea transport is extremely important for economic integration, as well as for domestic and foreign trade. It is well developed, with each of the major islands having at least one significant port city. The role of inland waterways is relatively minor and is limited to certain areas of Eastern Sumatra and Kalimantan. The function of air transport is significant, particularly where land or water transport is deficient or non existent. It is based on an extensive domestic airline network in which all major cities can be reached by passenger plane.
Сауда кемелері
Индонезия кең аралдардан тұратындықтан, теңіз көлігі елдің әртүрлі бөліктерін байланыстыру үшін маңызды құрал болып табылады. Көбінесе қолданылатын кемелерге үлкен контейнерлік кемелер, түрлі паромдар, жолаушылар кемелері, желкенді кемелер және кішкентай моторлы кемелер жатады. Индонезия архипелагындағы аралдар арасындағы жүк тасымалын дәстүрлі ағаштан жасалған пинси кемелері әлі де кеңінен пайдаланады. Пинси кемелерінің негізгі дәстүрлі порты – Джакартадағы Сунда Келапа және Макассардағы Паотере порты. Жақын аралдар арасында, әсіресе Суматрадан Жава арқылы Кіші Сунда аралдарына дейінгі аралдар тізбегінде, паромдар жиі қатынайды. Суматра, Ява және Бали арасындағы қарбалас бағыттарда бірнеше автопаромдар тәулігіне жиырма төрт сағат бойы үздіксіз жұмыс істейді. Сонымен қатар, Суматра мен Малайзия арасындағы Малакка бұғазы арқылы, сондай-ақ Сингапур мен Батам сияқты жақын орналасқан Индонезия аралдары арасында халықаралық паром қызметтері бар. Паром қызметтерін мемлекеттік ASDP Indonesia Ferry компаниясы және бірнеше жеке операторлар жүзеге асырады. Жолаушылар кемелерінің желісі, әсіресе архипелагтың шығыс бөлігіндегі, қашықтағы аралдарға ұзақ қашықтыққа қатынас жасайды. Ұлттық кеме компаниясы Pelni екі-төрт апталық кесте бойынша елдің барлық портына жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Бұл кемелер аралдар арасындағы ұзақ қашықтықты ең төмен бағамен жүріп өтуге мүмкіндік береді. Кішкентай жекеменшік кемелер аралдар арасында қызмет көрсетеді. Кейбір аралдарда, жақсы жолдардың болмауы жағдайында, ірі өзендер маңызды көлік байланысын қамтамасыз етеді. Калимантанның көптеген ішкі аймақтарына тек өзен арқылы жүретін қайықтармен ғана жетуге болады.
Су жолдары
Индонезияда кеме жүзе алатын су жолдарының көптігі бар (2005 жылғы мәлімет бойынша), олардың шамамен жартысы Калимантан аймағында, ал төрттен бірі Суматра және Папуада орналасқан. Бұл аралдардағы өзендер орташа өлшемді кемелерді қабылдауға жеткіліксіз болғандықтан су жолдарына зәрулік туындайды. Бұған қоса, Калимантан мен Папуа Жава сияқты дамыған аймақ емес болғандықтан, жолдар мен теміржолдар тиімді шешім емес. Су жолдарының қазіргі ұзындығы бойынша Индонезия ең ұзын су жолдарына ие елдердің арасында жетінші орында тұр.
Кемежайлар мен порттар
Негізгі порттар мен бекеттерге Битунг, Чилакап, Чиребон, Джакарта, Купанг, Палембанг, Семаранг, Сурабая және Макассар кіреді. Порттарды әртүрлі Индонезия порт корпорациялары басқарады, олардың төртеуі бар, I-ден IV-ке дейін нөмірленген. Әрқайсысы елдің әртүрлі аймақтарындағы құзыретіне ие, I – батыста, ал IV – шығыста. Джакартадағы Танжунг Приок порты Индонезиядағы ең жұқ жүретін порт болып табылады, ол 5,20 миллион TEU-дан астам контейнерді өңдейді. Қазіргі уақытта "Жаңа Танжунг Приок" кеңейту жобасы екі кезеңде жүргізілуде, толыққандай іске қосылғанда 2023 жылы қолданыстағы жылдық сыйымдылығы үш есеге артады. 2015 жылы Солтүстік Суматрадағы стратегиялық Куала-Танджунг портының құрылысы аяқталды. Ол жылына 500 000 TEU-ға дейін қабылдай алады деп күтілуде, бұл Джохордың Танджунг Пелепас портын басып өтеді және тіпті Сингапур портымен бәсекелесе алады.
Жолдар мен автомобиль жолдары
Индонезияның жолдарында көлік құралдарының алуан түрлі баламалары қолданылады. Көптеген аймақтарда, жол желісіне қосылған жерлерде автобус қызметтері бар. Ірі қалалар арасында, әсіресе Суматра, Ява және Балиде, қызметтер жиі және тікелей болып келеді; көптеген экспресс бағыттары соңғы пунктке дейін тоқтамайтын мүмкіндіктер ұсынады.
Қалааралық автобус
Қалааралық автобус қызметі Индонезия қалаларын, арал ішінде немесе аралдар арасындағы паром қатынастары арқылы байланыстыратын құрлық көлігі қызметін ұсынатын басты провайдер болып табылады. Қалааралық автобус операторлық компаниялары P.O. (индонезия тілінде perusahaan otobus) деп аталады, және негізінен Ява мен Суматрада жұмыс істейтін бірнеше ірі компания бар. Индонезиядағы ең ұзын қалааралық автобус маршруты – Солтүстік Суматрадағы Медан мен Шығыс Явадағы Дженберді байланыстыратын P.O. Antar Lintas Sumatera (ALS) компаниясының рейсі. Бұл 2920 километрді қамтитын, бір аптаға созылатын автобус саяхаты. Индонезияда қалааралық автобус тасымалының өркендеуі 2018 жылы Джакарта мен Сурабаяны байланыстыратын Транс-Жава тас жолының құрылысы аяқталғаннан кейін басталды. Осы кезеңде, кейбір қалааралық автобус қызметтері екі қабатты автобустардан тұратын автопарктерді пайдалана бастады.
Қалалық автобус
Кейбір ірі қалаларда қалалық автобус тасымалдау қызметі немесе автобустық жылдам транзит (BRT) жүйесінің жетілдірілген түрі бар. Әдетте, Джакартадағы Копая сияқты түрлі автобус қызметтері де ұсынылады. Ең ірісі – Джакартадағы Трансжакарта жүйесі, ол 13 бағыттан және 10 көлденең бағыттан тұрады, 2016 жылы күніне 430 000 жолаушыны тасымалдады және әлемдегі ең ұзын автобустық жылдам транзит жүйесі болып табылады. Йогьякарта (Транс-Джокья), Сурабая (Сурабойо автобусы және Транс-Семанги Сурабойо), Палембанг, Бандунг (Транс-Метро Пасундан), Суракарта (Батик-Соло Транс), Денпасар, Пеканбару, Семаранг (Транс-Семаранг), Макассар, Богор және Падаң сияқты басқа қалаларда да бөлінген қатарларсыз BRT жүйелері жұмыс істейді.
Таксилер мен авторикшалар
Көптеген қалалар мен елді мекендерде таксилер сияқты жалдауға қолжетімді көлік түрлері бар. Көптеген қалаларда түрлі моторлы авторикшалар (баджах) табарсыздар. Индонезияда "бекак" деп аталатын велосипедтік рикшалар қала көшелерінде көрінеді және төмен бағалы көлік қызметін ұсынады. Олар жол қадаулылығын тудырды деген айыппен 1972 жылы Жакартаның көп бөлігінде тыйым салынды. Кейбір қалалар мен елді мекендерде атпен жегілетін арбалар кездеседі. Ridesharing компаниялары таксилерге де, мотоцикл таксилеріне (ojek) де күшті бәсекелес айналды, оның ішінде Gojek, Maxim, Anterin, Grab және тағы да басқалары бар.
Микроавтобус
Шалқар және кіші қалалар арасында көбінесе шағын автобустар немесе микроавтобустар (андог) арқылы қызмет көрсетіледі. Автобустар мен микроавтобустар қала ішіндегі басты көлік құралы болып табылады. Көбінесе, олар белгілі бір маршруттармен жүретін, үлестік такси ретінде жұмыс істейді.
Жеке көліктер
Индонезиялықтардың сатып алу қабілетінің артуына байланысты жеке көліктер, әсіресе ірі қалаларда көбейіп келеді. Дегенмен, көліктер санының өсуі жаңа жолдар салудан озады, нәтижесінде ірі қалалардың көп бөлігінде, әсіресе Джакартада, үлкен көлік кептелісі жиі туындайды, бұл көлік жолдарында да кездеседі. Джакарта әлемдегі ең нашар көлік кептелісіне тап болған қалалардың бірі. Индонезия 2012 жылдан бері Ақылды көлік жүйесін (АЖЖ) кезең-кезеңімен енгізіп келеді. ITS Indonesia 2011 жылғы 26 сәуірде құрылды.
Төлемақы төлейтін жолдар
Индонезиядағы барлық жылдам жолдар ақылы болып табылады, жергілікті жерде Jalan tol (сөздік мағынасы – жол ақысы) деп белгілі. Индонезиядағы алғашқы жылдам жол 1978 жылы ашылған Джагорави ақылы жолы. 2021 жылға қарай 2386 шақырым жылдам жолдар пайдалануда. Президент Жоко Видодоның алғашқы мерзімінде көптеген жылдам жолдар ашылды.
Кіші Сунда аралдары
Танжунг Беноа ақылы жолы: Танжунг Беноадан әуежайға және әуежайдан Танжунг Беноаға дейінгі ақылы жолдың ұзындығы 12,7 шақырымды құрайды, бұл жол түзу (қисықсыз). Ақылы жол сонымен қатар мотоциклдерге арналған жолақтармен жабдықталған. Бұл ақылы жол 2013 жылдың 23 қыркүйегінде, Балидегі АТЭС саммиті ашылғанға дейін бір апта бұрын ресми түрде ашылды.
Темір жолдар
Индонезияның Kereta Api Indonesia және оның еншілес компаниялары басқаратын негізгі темір жолдары жолаушылар және жүк тасымалы үшін пайдаланылады. Темір жолдардың көп бөлігі Явада орналасқан. Суматрада төрт жеке темір жол желісі бар: бірі Ачехта, бірі Солтүстік Суматрада (Ачех байланысын 2020 жылдары аяқтау жоспарланған), тағы бірі Батыс Суматрада және соңғысы Оңтүстік Суматра мен Лампунгте. Оңтүстік Сулавесиде Барру ауданында Транс Сулавеси темір жолын салудың нәтижесінде темір жол желісі бар, бірінші кезеңі Макассардан Парепареге дейінгі 146 шақырымдық маршрутты қамтиды, ол 2022 жылдың қарашасында аяқталды және содан бері пайдалануда. Индонезияның басқа аймақтарында темір жол жоқ, бірақ Калимантан және Папуа сияқты аралдарда жаңа желілер салынуда. Қалааралық темір жол желісіне жергілікті қалалық темір жол қызметтері қосымша, әсіресе Джакарта және Сурабая агломерацияларында. Джакартада KRL Commuterline қызметі күніне миллионнан астам жолаушыны тасымалдайды. Бірнеше қалада қалалық темір жол желілері де бар. Palembang LRT 2018 жылы жұмысын бастады, ол осы сияқты алғашқы жүйе. Жакарта МТР және Жакарта ЛТР 2019 жылы жұмыс істей бастады, ал Ұлы Джакарта ЛТР жүйесі салынып, Индонезияның Тәуелсіздік күніне 11 күн өткен соң, 2023 жылдың 28 тамызында ресми коммерциялық режимде жұмыс істей бастады. Үкімет 2015 жылы Индонезияда және Оңтүстік-Шығыс Азияда алғашқы жоғары жылдамдықты темір жол (ЖЖТ) салу жоспарын жариялады. Оның Джакарта астанасын Бандунгпен байланыстыруы күтілуде, қашықтығы шамамен ... км. Сонымен қатар, оны елдің екінші ірі қаласы – Сурабаяға дейін ұзарту мүмкіндігі де қарастырылды. 2023 жылы Жакарта-Бандунг ЖЖТ құрылысы ішінара аяқталды және 2023 жылдың қазан айынан бастап коммерциялық пайдалануға берілді. Жакарта-Бандунг ЖЖТ 2023 жылдың 7 қыркүйегінде жолаушылармен сынақ жүргізуді бастады, ал 2023 жылдың 2 қазанында коммерциялық операциялар басталды.
Құбырлар
2013 жылғы жағдай бойынша Индонезияда конденсат, конденсат/газ, газ, сұйық мұнай газы, мұнай, мұнай/газ/су, тазартылған мұнай өнімдері және су тасымалдау құбырлары бар.
Әуе көлігі
Индонезиядағы әуе көлігі архипелагтың мыңдаған аралдарын байланыстыратын маңызды құрал болып табылады. Индонезия – әлемдегі ең үлкен архипелагтық мемлекет, шығыстан батысқа және солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып, 13 466 аралдан тұрады, олардың 922-сі тұрақты түрде қоныстанған. 255 миллионнан астам халқы бар Индонезия әлемдегі төртінші ең көп халқы бар ел және орта таптың өсуі, соңғы он жылда төмен бағалы авиакомпаниялардың дамуы және жалпы экономикалық өсімге байланысты көптеген ішкі саяхатшылар құрлық және теңіз көлігінен жылдам әрі ыңғайлы әуе сапарына көшті. Индонезия аймақтағы әуе сапарының дамып келе жатқан нарығы ретінде кеңінен танылады. 2009 жылдан 2014 жылға дейін Индонезиядағы әуе жолаушыларының саны 27 421 235-тен 94 504 086-ға дейін өсті, яғни үш еседен астамға ұлғайды. Индонезия авиациясы нашар күтімдегі, ескірген және көбінесе жүктемелі инфрақұрылым, адам факторы, қолайсыз ауа райы, плантациялардағы өрттен туындаған тұман және көптеген жанартаулардан шығатын күлдің әуе тасымалын тоқтатуы сияқты көптеген қиындықтарға тап болады. Индонезия Әуе Күштерінде 34 930 әскери қызметші бар, олар 224 ұшақпен, оның ішінде 110 жауынгерлік ұшақпен жабдықталған. Индонезия Әуе Күштері архипелаг бойынша көптеген әскери әуе базалары мен әскери аэродромдарға иелік етеді және оларды басқарады. Халықаралық Әуе Көлігі қауымдастығы (IATA) 2034 жылға қарай Индонезияның әлемдегі алтыншы ірі әуе сапары нарығына айналатынын болжады.
Әуежайлар
2013 жылға қарай Индонезияда 673 әуежай бар, олардың 186-сы асфальтталған ұшу-қону жолақтарымен, ал 487-сі асфальтталмаған ұшу-қону жолақтарымен жабдықталған.
Әуе компаниялары
Индонезияда 30 жолаушыдан артық тасымалдайтын 22 коммерциялық жоспарлы әуе компаниясы, 30 немесе одан аз жолаушы тасымалдайтын 32 коммерциялық жоспарлы әуе компаниясы, сондай-ақ чартерлік рейстерді жүзеге асыратын әуе компаниялары бар. Индонезияның танымал әуе компанияларының ішінде, мысалы, Индонезияның мемлекеттік ұлттық әуе тасымалдаушысы Garuda Indonesia, қазіргі уақытта Индонезиядағы ең ірі жеке арзан бағалы әуе компаниясы Lion Air, қазіргі уақытта Индонезиядағы ең ірі орта деңгейлі аймақтық тасымалдаушы Sriwijaya Air, сонымен қатар елдің үшінші ірі тасымалдаушысы және Малайзияда негізделген AirAsia-ның индонезиялық бөлімшесі Indonesia AirAsia бар.
Мудик
Мудик немесе Пуланг Кампунг – индонезиялық термин, ол көшіп-қонғандардың немесе мигрант-жұмысшылардың мерекелер кезінде немесе олардан бұрын, әсіресе Лебаран (Ид әл-Фитр) кезінде туған қалаларына немесе ауылдарына оралуын білдіреді. Лебаранға дейінгі үйге қайту саяхаты Индонезияның көптеген қалалық орталықтарында жүрсе де, ең бастысы елдің ең ірі қалалық агломерациясында – Үлкен Джакартада болады. Миллиондаған жакарталықтар түрлі көлік түрлерін пайдаланып қаладан шығып, теміржол станциялары мен әуежайларын толтырып, әсіресе Транс-Жава ақылы жолы мен Жаваның Солтүстік жағалау жолын жабыстырады. 2023 жылы жылдық мудик саяхатын жасаған адамдардың саны 123 миллионға жеткені есептелді. Пойыз және ұшақ билеттеріне сұраныс Лебаранға бір-екі ай қалғанда күрт өседі, бұл сұранысқа ие күндерде билет бағасының жоғарылауына әкеледі. Кейбір әуе компаниялары сұраныстың артуын өтеу үшін қосымша рейстер ұйымдастырады немесе ірі ұшақтарды пайдаланады. Индонезияның Kereta Api Indonesia теміржол операторы сұранысқа жауап беру үшін қосымша пойыз қатынастарын ұсынады немесе көбірек вагондармен ұзын пойыздарды енгізеді. Қалааралық және облысаралық автобустардың жеке операторлары осы кезеңде билет бағасын көбірек тартады. Оның әсері зор, себебі миллиондаған автобустар, көліктер мен мотоциклдер жолдарды және магистральдарды тосып, жыл сайын шақырымдаған көлік кептелісін тудырады.