Зви Хекер: Польшада туған израильдік сәулетшінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Польшада туған израильдік сәулетші (1931–2023)

Зви Хекер (; 31 мамыр 1931 – 24 қыркүйек 2023) – Польшада туған израильдік сәулетші. Оның жұмысы геометрия мен асимметрияға баса назар аударуымен белгілі.

Өмірбаян

Зви Хекер Польшаның Краков қаласында Тадеуш Хекер болып дүниеге келген. Ол Польша мен Самарқанда өсті. Ол Краков технологиялық университетінде архитектура білімін бастады. 1950 жылы Израильге көшті. Онде ол 1955 жылы Технион – Израиль технологиялық институтында архитектураны оқып бітірді. Технионда Эльдар Шарон оның сыныптасы болса, Альфред Нойман олардың профессоры болды. 1955-1957 жылдары Авни өнер және дизайн институтында сурет салуды оқыды, содан кейін сәулетшілік карьерасын бастады. 1957-1959 жылдары Хекер Израиль қорғаныс күштерінің жауынгерлік инженерлік корпусында қызмет етті.

Архитектуралық мансап

Әскери қызметтен кейін ол Эльдар Шаронмен (1964 жылға дейін) және Альфред Нойманмен (1966 жылға дейін) бірге фирма құрды. Сол кездегі Израильдегі физикалық және экономикалық жағдайлар оларға салыстырмалы түрде қысқа мерзімде көптеген жұмыстарды аяқтауға мүмкіндік берді, бұл халықаралық деңгейде назар аударды. Олардың бірлескен жұмыстарына Ачзибтегі Жерорта теңізі клубы (1960–1961), Дубинер үйі (1963), Хаим Ласков офицерлік дайындық мектебі (1963–1967) «Бахад 1» – Израиль қорғаныс күштерінің негізгі офицерлік дайындық мектебі, содан кейін сол академиядағы синагога (1969–1971) және Бат Ям қалалық әкімдігі (1963–1969) кіреді. Олардың жобалары метаболизм қозғалысымен ортақ белгілерге ие болды, морфологиялық құрылымдарды жоспарлау үшін табиғаттан метафоралық формаларды алды. Дубинер үйі сияқты осы жобалардың модулділігі Моше Сафдидің «Хабитат 67» жобасына архитектуралық үлгі болды. Хекер Берлин және Тель-Авив қалаларында тұрды. Ол Германиядағы еврей қауымының жобаларымен қатар, басқа да халықаралық жобаларды жоспарлауға қатысты.

Академиялық мансап

Хеккер Канадада, АҚШ-та, Израильде және Австрияда Лаваль университетінде, Техас университетінің Арлингтон қаласындағы бөлімшесінде, Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінде, Айова мемлекеттік университетінде, Израиль технология институты – Технионда және Вена қолданбалы өнер университетінде оқытты. Зви Хеккер өз жұмысы туралы уақыт-уақыт жазып, сэр Питер Кук, Джон Хеджук және басқа авторлармен бірлесіп кітаптар жазды.

Жобалар

Шарон мен Нойманмен бірлесіп жасалған Зви Геккердің алғашқы жобалары оның мансабының кейінгі кезеңдерінде дамыған сәулеттік ерекшеліктерін көрсетеді. Офицерлер мектебі (Бахад 1) Негев шөліндегі сарбаздарға лайықты тұру жағдайын жасау үшін салынды, және құрылыстар арасындағы кеңірек кеңістіктерге ерекше мән берілді, осы арқылы сол жерде шағын орта құрылып, ішіндегі адамдарды шөлдің қатал шетінен оқшаулауға болады. Күшті құмды желдің салдарынан үнемі күтім мен жөндеуді қажет етпеуіне байланысты шикі бетон таңдалды. Хеккер мектеп туралы былай деді: «Базаның орналасқан жері Дэвид Бен-Гурионның көзқарасымен тығыз байланысты. Менің ойымша, елдің орталығы емес жерде мұндай маңызды мектеп салу – Израиль мемлекетінің күшті жағы». Академия кейіннен сыртқы түрі толықтырып, қарама-қарсы болатын синагогамен толықтырылды. Оксфорд сәулет және ландшафт сәулетінің сөздігі сәулетшінің жобалау тәсілі туралы былай дейді: «Халықаралық модернизмнің тік бұрыштарынан бас тартып, ол табиғатта кездесетін кристалдық геометрияға бет бұрды». Зви Геккердің серіктестіктегі тағы бір жобасы – Бат-Ям қалалық әкімдігі, оның барлық жұмысындағы геометриялық жаңалықтардың қайталануын көрсетеді. Бат-Ям қалалық әкімдігінің архитектуралық маңыздылығы – оның формальдық тұжырымы, ол кері пірамида болып табылады. Бұл формасы арқылы Бостон қалалық әкімдігі сияқты басқа да сәулеттік туындылармен байланысты, сонымен қатар олардың мақсаты, ұқсас материалдары және уақыт кезеңі де ортақ. Ғимарат бетонмен жасалған диагональдық торға негізделген, бұл оның құрылымын да, эстетикасын да қамтамасыз етеді. Бұл ғимараттың маңыздылығы 1975 жылы Израильдегі сәулет сериясындағы пошта маркасында перспективалық және қима суреттерімен мойындалды. 2003 жылдан бастап Бат-Ям қалалық әкімдігінің ерекше жарық шахталары жаңартылмай, алынып тасталды. Бұл уақыт өте келе ауа райының әсерінен құрылымдық тұрақсыздыққа байланысты болды. Осы жою туралы доктор Ами Ран былай деп жазды: «Архитектуралық тұрғыдан алғанда, оларды алып тастау – бұл «Азаттық мүсінінің» шырағын сөндірумен тең». Зви Геккер, Миха Ульман және Эйал Вейцман бірлесіп жасаған бірнеше ескерткіш жобаларының ішінде 1996 жылғы Page Memorial ескерткіші ерекше көзге түседі. Бұл жерге орналасқан ескерткіш Кройцбергтегі еврей қауымын және 1891 жылы архитекторлар Кремер мен Вольфенштейн жобалаған Линденштрассе синагогасын еске алады. Бір кезде Берлиндегі ең ірі діни ғимараттардың бірі болған, 1800 орындық синагог 1938 жылғы «Кристалл түні» талқынында нацистер тарапынан қиратылды. Синагоганың бастапқы жоспарында бетоннан жасалған орындықтар қайта жаңартылды, ал бима тұрған жерде ағаштар отырғызылды. Жобалаушылар орындықтарды Талмуд беттеріндегі сөйлемдер ретінде қарастырды.

The early projects of Zvi Hecker, designed in partnership with Sharon and Neumann, have architectural qualities that were developed later in his career. The officer school (Bahad 1) was built to give a respectable living environment to soldiers in the Negev desert, and special emphasis was given to the large spaces between the structures, in order to form a micro environment there, separating the people inside from the harsh desert outskirts. Raw concrete was chosen because it did not require constant maintenance and renovation in light of the strong sandy winds. About the school, Hecker said: "The location of the base has a special relevance to the vision of David Ben Gurion. To build such an important school in a place which isn't the center of the country – in my opinion, that's the positive side of the State of Israel". The academy was supplemented later with a synagogue, whose form was complementary and contrasting. The Oxford Dictionary of Architecture and Landscape Architecture says of the architect's approach to its design, "Eschewing the right angles of international modernism, he turned to crystalline geometry found in nature [ ]"

Another of the Zvi Hecker's projects in partnership, the Bat Yam City Hall shows the recurrence of geometrical invention that exists throughout his work. One architectural significance of the Bat Yam City Hall its formal concept, is that it is an inverted pyramid. It is linked to other works of architecture such as Boston City Hall through this form, in addition to their program, similar materials, and time period. The building is patterned on a diagonal grid with concrete, which provides both its structure and aesthetics. The importance of this building was recognized in 1975 with perspective and section illustrations on a postage stamp in the Architecture in Israel series. As of 2003, Bat Yam City Hall was removed of its signature light shafts, rather than having them renovated. This was because of a perceived structural instability due to weathering over time. Of this removal Dr. Ami Ran wrote, "From an architectural standpoint, removing them is equivalent to dousing the Statue of Liberty's torch." Among several projects for memorials, Zvi Hecker designed the solemn Page Memorial (1996) with Micha Ullmann and Eyal Weizman. This site specific memorial commemorates the Jewish community of Kreuzberg, and their Lindenstrasse synagogue which was designed in 1891 by architects Cremer & Wolffenstein. What was once one of the largest religious buildings in Berlin, with a capacity of 1800; was ruined by the Nazis in the 1938 Kristallnacht pogrom. On the original floor plan, the benches of the synagogue were recreated in concrete, and where the bimah stood, trees are now planted. The designers conceived of the benches as sentences on the pages of the Talmud.

Сәулет стилі

Зви Хеккердің архитектурасы геометрия мен модульділікке баса назар аударуды жалғастырды, бірақ асимметрияның күшеюімен. Рамот Полин (1972–75) – 720 тікбұрышты емес элементтері бар сирек кездесетін жиналмалы пәтерлер кешені. Кейіннен пәтерлер кеңейтіліп, бесбұрышты емес, көбірек куб тәрізді элементтер қосылды. Бұл ауданның дизайн идеясы таза геометриялық болып көрінуі мүмкін, алайда ол химиялық құрылымға, ал жоспарында ашық қолға және жапыраққа ұқсайды, сондықтан оған метафоралық сипат береді. Хеккердің жұмысындағы озық геометрияның тағы бір мысалы – Рамат-Гандағы спиральді пәтер үйі (1981–1989) және Берлиндегі Хайнц Галинский мектебі (1992–1995), олар жоғары күрделілік деңгейімен ерекшеленеді. 1995 жылы Хайнц Галинский мектебі Зви Хеккерге Deutscher Kritikerpreis сыйлығын жеңіп берді, қазылар алқасының шешімі «оның құрылысының экспрессивті геометриясын» бағалауға негізделгені айтылды. Спиральді пәтер үйі оның бұрынғы Дубинер үйінің қасында орналасқан, бұл оның мансабындағы екі маңызды сәттердің қатар келуін қамтамасыз етеді. Зви Хеккердің туындылары экспрессивтілігі мен архитектуралық идеяларды кеңейтуі үшін Антони Гаудидің жұмысына теңестірілді. Оның кейінгі жұмыстарының ішінде – Дуйсбургтағы еврей қауым орталығы (1996–1999) және Рафи Сегалмен бірлескен Тель-Авивтегі Пальмах мұражайы (1995–2000). Дюйсбург еврей қауым орталығы Дани Караванның жобалаған «Еске алу саябағы» бағында орналасқан. Орталықтың Page Memorial-мен ұқсас тұжырымдамасы бар, ол кітаптың ашылған беттерімен салыстырылады және символдық түрде Мұсаның Торасына ұқсас. Пальмах мұражайы учаскедегі ағаштарды сақтау мақсатымен құрылған бұрыштық зигзаг жоспарына ие. Ол жоба үшін қазба жұмыстары кезінде табылған жергілікті құмтаспен қапталған. Ол Венеция биенналесінде көрсетілді.

Музей экспонаттары

1976 жылы Хекер Израиль мұражайында жеке көрме өткізді. 1980-жылдары және 1996 жылы Тель-Авив өнер мұражайында оның жеке көрмелері болды. Сондай-ақ, ол 2005 жылы Берлиндегі еврей мұражайында «Қазіргі заманғы сәулеттегі еврейлік идентиті» көрмесіне қатысты және бірнеше рет Венеция биенналесіне қатысты.