Кіріспе

Израиль суретшісі және мүсіншісі (1933–2021)

Игаэль Тумаркин (Ивритше: יגאל תומרקין; 23 қазан 1933 – 12 тамыз 2021) – Израиль суретшісі және мүсіншісі.

Өмірбаян

Питер Мартин Грегор Генрих Хеллберг (кейін Игаэль Тумаркин) 1933 жылы Германияның Саксония штатындағы Дрезден қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Мартин Хеллберг – неміс театр актері және режиссері, сонымен қатар пастордың ұлы. Оның еврей анасы Берта Гуревич және әкесі Герцл Тумаркин, ол екі жасқа толғанда сол кездегі Британдық Палестинаға (қазіргі Израиль) көшіп кеткен. Тумаркин Израиль теңіз күшінде қызмет етті. Әскери қызметін аяқтағаннан кейін, Кармел тауының жанындағы суретшілер ауылы Эйн-Ходта Руди Леманнан мүсін жасауды үйренді. Оның кіші ұлы – актер Йон Тумаркин. Тумаркин 2021 жылдың 12 тамызында 87 жасында қайтыс болды.

Өнер мансабы

Тұмаркиннің ең танымал туындыларының арасында Тель-Авивтегі Рабин алаңындағы Холокост және жаңару ескерткіші, сондай-ақ Негевте қаза болған жауынгерлерді еске алуға арналған мүсіндері бар. Тұмаркин – сонымен қатар өнер теоретигі және сахна суретшісі болған. 1950 жылдары Тұмаркин Шығыс Берлин, Амстердам және Париж қалаларында жұмыс істеді. 1961 жылы Израильге оралғаннан кейін, ол лирикалық абстракцияның харизматикалық билігінен үзілуге ықпал еткен жетекші күш болды. Тұмаркин табылған заттардан жиынтықтар жасады, көбінесе зорлық-зомбылыққа толы экспрессионистік сипаттамалармен және лирикалық емес түстермен. Оның "ерекше болу" қабілеті жас израильдік әріптестеріне әсер етті. Тұмаркиннің туындыларына байланысты туған дау-дамағал, мысалы, суретіне жабысқан ескі шалбар, оның айналасындағы құпияны күшейтті. Оның даулы туындыларының бірі – филактерия (немесе тфилин, кішкентай кітаптар салынған қобдықтар) киген шошқа.