Кіріспе

Флетчер класының эсминшісі.

USS Hailey (DD 556) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі болған.

Есімдес

Джошуа Хейли 1812 жылғы соғыс кезінде американдық капер болған. 1813 жылдың басында ол "Настоящая кровь Янки" каперіне қолбасшылық етті. Род-Айлендтіктер Францияда салған капер 1813 жылдың 1 наурызында Брест қаласынан Ирландия теңізіндегі саудаға шабуыл жасау үшін шықты. Бірде Хейли британдық материкке жақын аралды басып алып, 6 күн бойы ұстап, жөндеу жұмыстарын жүргізді. 37 күндік саяхатында ол 270 тұтқынға алды және құнды жүктерді олжалады. Франциядан екінші саяхатына шыққан Хейли Ирландия мен Шотландияны жылдам аралап, бірнеше рет жағаға қонды және кіші жағалау қалаларын тәуекелге салып, айып төлеуді талап етті. Бір түні ол Ирландия портында жеті кемені өртеді. Мамыр айында ол Дублин портына кіріп, күні бұрын қашып кеткен шхунаны батырды. Хейли 21 қыркүйекте үшінші саяхатына шықты, бағытын Англия арнасына бұрды. Ол көптеген жүлделі кемелерді жаулап алып, оларды басқарды, сондықтан соңында тұтқындалғанда "Настоящая кровь Янки" кемесінің бастапқы 200 адамдық экипажынан тек 32 адамы ғана қалды. Үш саяхатында кеме алты кеме мен 21 кіші кемені жаулап алды. 1814 жылдың желтоқсанында "Настоящая кровь Янки" Сент-Сальвадорға қуып жеткізілді, онда "Альбакор" оны қатаң блокадаға алды, содан кейін кеме шығындарын өтеу үшін сатылды. Кейіннен "Настоящая кровь Янки" испан роялистеріне қарсы шабуыл жасау үшін патриоттардың туы астында қайта жабдықталып жатқаны хабарланды.

Құрылыс және іске қосу

"Хейли" кемесі 1943 жылдың 9 наурызында Вашингтон штаты, Сиэтл қаласындағы "Сиэтл Такома" кеме құрылысы корпорациясы (Seattle Tacoma Shipbuilding Corp.) тарапынан теңізге жіберілді, оны адмирал Гиллеттің әйелі, миссис Клод С. Гиллеттің қолдауымен құдаланды; және 1943 жылдың 30 қыркүйегінде қолданысқа берілді.

Тарих

Сан-Диегодан шыққан соң, 1943 жылғы 13 желтоқсанда «Хейли» Сиэтлден шығып, Перл-Харбордағы Тынық мұхиты флотына қосылды. 1944 жылғы 19 қаңтарда Перл-Харбордан адмирал Ричмонд Келли Тернердің Оңтүстік шабуыл күштерінің бір бөлімін Маршалл аралдарына шабуыл жасау және оларды басып алу мақсатымен тексерді. Кваджалейн атоллының оңтүстік жағалауына жеткен «Хейли» Оңтүстік көлік экранына қосылды, кейін жағаға шығып, 5 дюймдік зеңбіректермен жауға шабуыл жасады. 15 ақпанда Кваджалейннен «Эниветок» экспедициялық тобымен бірге шығып, келесі күні ауыр кемелерді тексеру үшін «Эниветокке» жетті. Содан кейін адмирал Джесси Олдендорфтың Солтүстік қолдау тобына қосылып, Манила Хейді тексеру үшін Маджуро атолына қайтып келді. Муссау-Эмирау аймағын күзеткеннен кейін, «Хейли» сәуір және мамыр айларының көп бөлігін суасты қайықтарына қарсы күзетте өткізді, баржалардың қозғалысын тосқауылдап, Жаңа Гвинеядағы әскерлік операцияларды күнделікті отпен қолдады. 16 мамырда Хаггард, Фрэнкс, «Хейли» және Джонстоннан тұратын 94-ші эсминецтер дивизиясы Соломон аралдарынан солтүстік-батысқа қарай жылжыды. Түн ортасына дейін екі жарым сағат бұрын олар Грин аралының солтүстігіне қарай шығысқа қарай 125 миль (201 км) қашықтықта барлау желісімен жүзіп бара жатты. «Хаггард» оң жақтағы қанатында сонарлық сигналды анықтады. Ол 1600 тонналық кеме болды. Бес рет шабуыл жасалды, соңғы екеуінің арасында су астындағы күшті жарылыс естілді. Эсминецтер келесі күні кешке дейін іздеу жұмыстарын жалғастырды, бірақ байланыс орната алмады, бірақ олар 7 миль (11 км) мұхитқа жайылған дизель майынан жапондық сувенирлерді тапты. Маусымның алғашқы жартысында «Хейли» Мариан операцияларын қолдау үшін Сайпанның шығысында күзеттік және патрульдік міндеттерді орындады. 1 шілдеде «Эниветоктан» адмирал Вейлердің 3-ші линкор дивизиясымен бірге Гуамға шабуыл жасау және оны әлсірету үшін шықты, содан кейін Гуамды басып алу үшін адмирал Конноллидің Оңтүстік шабуыл күштеріне қосылды (21 шілде – 10 тамыз 1944 ж.). Тамыз және қыркүйек айларының қалған бөлігінде «Хейли» Палау аралдарындағы Пелелиу, Нгесебу және Ангуар аралдарын басып алу үшін әуе қолдауын қамтамасыз ететін эскорт тасымалдаушыларының тобын күзетті. Кейіннен «Хейли» 12 қазанда Манус аралындағы Сиэдлер портынан адмирал Феликс Стамптың «Таффи 2» (Task Unit 77.4.2) тобымен, Лейте шығанағына кіреберіс алдындағы үш эскорт тасымалдаушы тобының орталық құрамымен бірге шықты. Адмирал Ольдендорф адмирал Нишумураның Оңтүстік күштерін 24-25 қазанда Суригао бұғазында талқандаған кезде, адмирал Такео Куританың Орталық күштері 25 қазанның таңертеңгі сағаттарында Самарға байқалмай келді, Лейтеге шабуыл жасап қолдау көрсететін 7-ші флоттың ауыр кемелер тобын жою мақсатымен. Басым күштерге қарсы тұрып, адмирал Томас Л. Спрагтың үш «Таффи» кемесі Куританың күштерін ерлікпен кері шегіндіріп, оның миссиясын жеңіп, Мидуэй шайқасынан бері Жапония теңізге жіберген ең күшті су үстіндегі флотты тоқтатты. Тәжірибелі эсминец кейіннен адмирал Уильям Ф. Холсидің 3-ші флотының TF 38 тобына (Fast Carrier Task Force) қосылды, контр-адмирал Джеральд Ф. Боганның Task Group 38.4 (TG 38.4) құрамында Формозаға соққылар жасады, содан кейін 3-ші флоттың отын құю тобына капитан Акуффпен бірге қосылды. 1945 жылдың ақпан айында «Хейли» адмирал Марк А. Митчердің 58-ші жылдам тасымалдаушы оперативтік тобына қосылды және маусым айының соңына дейін Окинава мен жапондық аралдарда жауға көп зиян келтіретін бомбалау және соққыларға қатысты, «флот қалып қойды». Шілдеде АҚШ-қа оралған «Хейли» 1946 жылғы 27 қаңтарда Сан-Диегода қызметтен босатылып, Резервтік флотқа қосылды. «Хейли» 1951 жылғы 27 сәуірде Сан-Диегода қайтадан іске қосылды. Сан-Диего аймағында жаттығудан өткеннен кейін ол Панама каналы арқылы өтіп, Ньюпорттағы 6-шы флоттың бөлімдеріне қосылды. 1952 жылғы 6 қыркүйекте «Хейли» Ньюпорттан шығып, Панама каналы арқылы Корея суларында төрт ай бойы жүрді. Fast Carrier Task Force 77 (TF 77) құрамына қосылып, ол блокадалық операцияларға қатысып, Кореядағы құрлық әскерлеріне жақын жердегі отпен қолдау көрсетті. 1953 жылғы 5 ақпанда Сасебодан кетіп, «Хейли» 6-шы флотқа қайта қосылу үшін тағы бір рет Шығыс жағалауға оралды. 1954 жылғы 8 қыркүйек пен 1959 жылғы 14 қыркүйек аралығында «Хейли» Жерорта теңізіне 6-шы флотпен төрт рет жіберілді. Жерорта теңізінде болмаған кезде ол Монтерей әуе кемесі үшін ұшақ күзетшісі болып қызмет етті, Пенсаколада авиация кадеттерін оқытты. Сонымен қатар, ол суасты қайықтарына қарсы жаттығулар мен эсминец тактикасын үздіксіз жүргізді. «Хейли» 1960 жылғы 3 қарашада Портсмут, Вирджинияда қызметтен босатылып, Резервтік флотқа қосылды. «Хейли» Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін алты шайқас жұлдызын және Корея соғысындағы қызметі үшін екі жұлдыз алды.

Бразилиялық қызмет

1961 жылғы 20 шілдеде Бразилия үкіметіне берілді және Бразилия теңіз күштерінде "Пернамбуко" (D 30) ретінде қызмет етті. Шамамен 1982 жылы нысана ретінде батырылды. Кеменің 5 дюймдік зеңбірегінің бірі Рио-де-Жанейро теңіз базасында қойылған.