Кіріспе

Түэль округінің түпкі американдық үндістер резервациясы, Юта, АҚШ. Skull Valley Indian Reservation (гошут диалектісі: Wepayuttax) АҚШ, Юта штатының Түэль округінде, Солт-Лейк-Ситиден оңтүстік-батысқа қарай шамамен 45 миль (72 км) қашықтықта орналасқан. Бұл жерде Юта штатының Гошут үндістерінің Скалл-Вэлли тобы, федералды түрде мойындалған тайпа тұрады. 2017 жылғы мәлімет бойынша, тайпада 134 тіркелген мүше және резервацияда тұратын 15-20 адам болды.

Тарих

1878 жылы су тасқыны туралы жазбалар бар, ал тайпа мүшелері 1930 жылдардағы, 1950 және 1970 жылдардағы ірі су тасқындарын еске алды. 2013 жылдың күзінде, Patch Springs өртінен кейін бірнеше апта өткен соң, аймаққа күшті жаңбыр келді, нәтижесінде су тасқыны мен лайлы ағын болды. BIA-ның өрт салдарынан туындаған төтенше жағдайларға жауап беру жұмыстары Джерси кедергілері мен құм қаптары арқылы шұғыл тұрақтандыру шараларын жүзеге асырды. Шамамен бір жылдан кейін бірнеше су тасқыны оқиғалары болды, жауын-шашын сағатына шамамен, ағын мөлшері сағатына шамамен болды. Джерси кедергілері лайлы ағыннан асып, ішуге жарамды су жүйесі зақымдалды. Су тасқынынан зардап шеккен жердің үстіндегі BLM жеріне қосымша шөп себілді. Тайпаның еуропалық отарлаушылармен алғашқы байланысы 1776 жылы басталган испан миссионерлері, одан кейін тері сатушылар мен Джедедия Смит болды. 1830 жылдары испан құл саудагерлері әйелдерді ұрлай бастады, бірақ 1847 жылы мормон қоныс аударушылары келгенге дейін тұрақты байланыс болмады. Ақтар оларды "қазбашылар" деп атап, "көзіміз көрген ең қайырсыз адамдар" деп сипаттады. Марк Твен оларды "адамзаттың ең жағымсыз түрі" деп еске алды, "олардың жалғыз баспанасы - қардың бір бөлігін тоқтату үшін бұтаға лақтырылған мата, бірақ олар біздің немесе басқа елдердегі ең тасты, суық, жиренішті шөлдерде өмір сүреді". Мормондар шешек пен қызылша ауруларын әкелді, ал 1849 жылы Бригам Янг және басқа қоныс аударушылар Туэль аңғарына кіріп, қоныс тапты. Бригам Янг АҚШ үкіметінен Юта аймағындағы барлық үндістерді "ақ адамдар тұрмайтын" резервацияға көшіруді сұрады. 1853 жылы Туэль қаласында 600-дан астам адам тұрды. Мормондар Гошут тайпасының ең құнды жерлеріне, өзендер мен каньондарға жақын жерлерге еніп, оларды одан да шұғыл жерлерге итеруге мәжбүрледі. Гошут тайпасының шабуылдары мен мормондардың жазалаулары өлімге әкелді. 2000 жылғы халық санауы бойынша олардың аумағында 31 адам тұрады. Тайпа мүшелерінің саны 134, ал резервацияда 15-20 адам тұрады. 1995 жылға дейін тайпа төрағасы Лоренс Бэр болды, ал оның інісі Леон Д. Бэр 1990 жылдардың басында біраз уақыт хатшы болып қызмет етті. Леон Бер 1995 жылғы қарашада және 2000 жылғы қарашада төраға болып сайланды. Тайпа басшылығы (және жұмсақ төңкеріс арқылы екінші басшылығы) әртүрлі алаяқтықтарға қатысты айыптаулар алды, негізінен Леон Бердің жеке отын сақтау қорынан заңсыз пайдалануына байланысты. Леон Бер кінәсін мойындады және тайпа шотына 31 000 доллар, ал федералды салықтар бойынша 13 000 доллар төлеуге міндеттелді, сондай-ақ үш жылға сотқа бағындырылды. 2007 жылы Лоренс Бэр тағы да тайпа төрағасы болды. Адвокат Сэмми Блэкбер және тағы екі тайпа мүшесі 2001 жылы жұмсақ төңкерістен кейін ұрлық жасады деп айыпталды, олар тайпалық қорлардан 45 000 доллардан астам ақшаны алып, жалған жаңа тайпалық ұйымға 400 000 доллардан астам қаражат аударды (танылмаған НАТО үнді ұлтының өзін-өзі "Бірінші федералды округ сотының тұрақты судьясы" деп атаған Генри Клейтонның рұқсатымен), екінші филиалдан 250 000 доллар алуға тырысты және басқа банктен 385 000 доллар алуға тырысты. 2005 жылы Сэмми Блэкбер тайпалық қордан 1000 доллар жұмсағанын мойындады. Жеке отын сақтау жобасының тоқтатылуынан және қылмыстық айыптаулардан кейін, Солт-Лейк Трибьюн 2006 жылдың соңында тайпаны "тозып кетуге" ұшырады деп сипаттады, олардың Солт-Лейк даму кеңсесі жабылып, пошта жиналды. Вице-төраға Лори Бэр, Лоренс Бэрдің қызы, тамыз айында "патшамен жұмыс істеуден шаршағанын" және бос чектерге қол қоюға мәжбүр болғанын" айтып, отставкаға кетті, ал тайпа атқару комитетін таратуға дауыс берді. Топ кворумға жете алмады, бұл Леон Берр әлі де басшы екенін білдірді, ол өзін "осы уақытта өмір бойы бас" деп сипаттады. Үкімет жоқ екенін ескеріп, BIA араласуға дайын екенін мәлімдеді. Лоренс Бэр 2010 жылдың маусымында төраға болып қайтыс болды, ал 2011 жылы оның қызы Лори Бэр Скиби төраға болып сайланды. Лори Бэр 2013 жылдың наурызында ресми федералды сот жүйесін құрды. Леон Бердің әкесі Ричард Бер 2002 жылға дейін төрағалық еткен.

Пайдаланылған ядролық отынды сақтау

1982 жылғы Ядролық қалдықтар саясаты заңының және 1987 жылғы түзетуінің аясында Skull Valley тайпасы 1990 жылдан бастап қаржыландырылған гранттарға өтініш білдірді. Гранттардың бірінші кезеңі, шамамен 100 000 доллар көлемінде, тайпаның атқару комитетінің Сакраментоға, Калифорния штатындағы Ранчо Секо ядролық стансасына, Вашингтон штатындағы Ханфорд нысанына, Флориданың Power & Light ядролық объектілеріне және Вирджиния штатындағы Сурри ядролық электр стансасына сапарларын қаржыландырды. Гранттардың екінші кезеңі, шамамен 200 000 доллар көлемінде, комитетті Жапонияның Фуген ядролық стансасына және Токай қайта өңдеу орнына, Францияның Ла-Аг қайта өңдеу орнына, Ұлыбританияның Селлафилд қуаттық/қайта өңдеу/сақтау орнына және Швецияның Клэб сақтау орнына жіберді.

Жақындық мәселелері

Резервацияның батыс жағын қоспағанда, айналасындағы аумақтар қауіпті қалдықтарды сақтау полигоны, адам жасаған ең қауіпті химиялық заттарды өңдейтін нервтік газ сақтау нысаны және ауаға улы химиялық заттар шығаратын Интермаунтин электр стансасы ретінде пайдаланылды. 1968 жылдың 12 сәуіріндегі Дагвэй қой оқиғасы, онда Провинг Граундында сынақтан өткізілген өлімге әкелетін VX газына ұшыраған Скалл Валли Гошут тайпасына тиесілі 6000 қой қырылды. Армия осы оқиғадағы кінәсін мойындаған жоқ, бірақ 1970 жылғы Эджвуд Арсеналының зерттеушілерінің баяндамасы нервтік газдың дәлелінің күмәнсіз екенін көрсетті. 1987 жылы АҚШ Конгресі штаттармен, округтермен және американдықтардың туа біткен тайпаларымен жерді сатып алу мәселелерін жеңілдету үшін Ядролық қалдықтарды келіссөздер жүргізушісінің кеңсесін құрды. 1991 жылы алғашқы келіссөзші Дэвид Х. Лерой елдегі барлық федералды мойындалған тайпаларға миллиондаған долларға дейін ұсыныс жазған хаттар жіберді, туа біткен жерде жоғары деңгейдегі ядролық қалдықтарды сақтауға рұқсат беретін келісімдер үшін миллиондаған доллар ұсынды. Алайда, Юкка тауы жобасы саяси қарсылықтарға байланысты тоқтатылды, бұл жоғары деңгейдегі ядролық қалдықтарды сақтау қажеттігін күшейтті. Юта штатының конгресс делегациясы және үш Юта губернаторы да аймақта ядролық қалдықтарды сақтау нысанына қарсы болды. Басқа қарсыластардың ішінде елдің түкпір-түкпірінен 71 үнді тайпасы, Оңтүстік Ютаның шөлдігін қорғау альянсы, Сьерра клубы және Американың туа біткен халқының Ұлттық экологиялық коалициясы және жеке белсенділер болды. Үнді істері жөніндегі бюро (BIA) 1997 жылдың наурызында жалға беру шартын мақұлдады, бірақ 2006 жылға дейін келісім "көптеген сот процестерінің, нормативтік кедергілердің және қызу қарсылықтың арасында" күшіне енбеді. АҚШ Әуе күштері Скалл Валлиді Ютадағы сынақ және оқу полигонына ұшу жолы ретінде пайдаланады, және ядролық қалдықтарды ұшақ апатының салдарынан радиацияның кездейсоқ шығарылуы мүмкін болған жерге орналастыру қаупіне байланысты наразылықтар туды. Қауіпсіздік туралы DEIS баяндамасында, контейнерлерден ағып кетудің өте төмен екендігі, ядролық қалдықтарды тасымалдау кез келген басқа жүктерді тасымалдаудан қауіпті емес екендігі және Скалл Валлидегі Гошут халқы контейнерлік сақтау нысанынан пропорционалды түрде зардап көрмейтіні айтылды. Алайда, OGD резервациядағы және оның маңындағы көптеген улы қызметтердің жиынтық әсерлері Гошут халқына әсер етуі мүмкін деп санайды. 2006 жылы он жылдық қарастырудан кейін Ядролық реттеу комиссиясы (NRC) Жеке отын сақтау (PFS) жобасына лицензия берді, бірақ Юта штаты бұл лицензияны федералды сотта күдікке түсірді. Кейіннен жобаның одан әрі дамуы әкімшілік тұрғысынан тоқтатылды, бірақ АҚШ-тың 10-шы апелляциялық соты бұл кедергілерді жойып, жобаға мүмкіндік берді. Алайда, BIA PFS және Гошут тайпасы арасындағы жалға алу келісімін бекітуден бас тартты, ал АҚШ Жерді басқару бюросы "қалдықтарды түсіру және резервацияға тасымалдау үшін" қажет болатын құқықтарды беру туралы өтінішті қабылдамады. 2012 жылдың желтоқсанында, осы жаңа кедергілерден кейін, PFS NRC лицензиясын тоқтатуды сұрағандықтан жоба ақыры тоқтатылды.