Кіріспе

Сингапур құс тұмауына және пандемия қаупіне қарсы бірқатар шаралар қабылдады.

Мәртебе

2005 жылғы 17 қазанда Сингапурда адамдарда немесе құстарда H5N1 құс тұмауының тіркелген жағдайлары болған жоқ.

Қауіп

Құс тұмауының пандемиясы адам өмірі және экономикалық шығындар тұрғысынан өте ауыр тиеді, әсіресе халық тығыз қоныстанған Сингапур қала-мемлекетінде. 2003 жылдан бері Азияның көптеген аймақтарында құс тұмауы құс шаруашылығына жұққан, нәтижесінде кем дегенде 65 адам қайтыс болды, олардың көп бөлігі Вьетнам және Таиландта. Аурудың таралуын тоқтату үшін миллиондаған құс қырылды. 2005 жылдың қазан айында Түркия мен Румынияда құс тұмауы вирусының штаммы анықталды, бұл құс тұмауының Азиядан Еуропаға таралып жатқанын көрсетеді. Қазірге дейін адам өлімінің көп бөлігі ауру құстармен тікелей байланысқа байланысты. Бірақ Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы вирустың адамнан адамға оңай жұғатын түріне мутацияланып, 1918 жылғы тұмау эпидемиясын еске түсіретін, ондаған миллион адамның өмірін қиған пандемияны тудыруы мүмкін екенін мәлімдеді. Таиландта H5N1 вирусының адамнан адамға жұғуы мүмкін болған жағдай Кампаенг-Пет провинциясының солтүстігінде тіркелді. Бұл H5N1 вирусының қазіргі танылған мінез-құлқымен сәйкес келеді, яғни сирек жағдайларда адамнан адамға нашар және шектеулі жұғу мүмкін. 2005 жылғы 17 қазанға дейін адамдар арасындағы таралу осы жағдайлармен шектелгенін көрсеткенімен, провинциядағы бақылау күшейтілді.

Тәуекелді қабылдау

Жауапты жоспарлау кезінде алғашқы жергілікті жағдайдың, әсер еткен елдерден тасымал арқылы келгені және оның алдын алу қиын екені болжамдалады. SARS-тан жұқпалылығы жоғары вирус тез тарауы мүмкін, сондай-ақ аурудың және өлім-жітімнің жоғары деңгейіне алып келуі ықтимал. Алғашқыда вакцина болмайды, ал вакцинаны жасауға кем дегенде 4-6 ай уақыт қажет. О тіпті жасалған жағдайда да, вакцинаның бастапқы көлемі шектеулі болады.

Бақылау

Гриппке бақылау вирустың штаммдары мен ауру қызметін қадағалауды қамтиды. Жедел респираторлық инфекциялар бойынша жалғарылымдық есеп беру жүйесі құрылды. Ұлттық тұмау орталығы ауруханалар мен поликлиникалардан алынған тыныс алу мүшелерінің үлгілерін жүйелі түрде вирусологиялық зерттеуден өткізеді. Сингапурдың Ауыл шаруашылығы, тағам және ветеринариялық басқармасы (AVA) құстарды да тұрақты түрде бақылайды. "Журонг" құс паркі жұқпалы аурулардың болуын анықтау үшін барлық вольерлеріне иммунитеті жоқ 19 тауықты орналастырды.

Тірі құстарға тыйым салу

2005 жылдың маусым айында Пулау Убин аралында тірі құстарды ұстауға тыйым салынды, бұл көшпенді құстардың малға инфекция жұқтырмауына жол бермеу үшін жасалды.

Аурухана және медицина

Құс тұмауының мүмкін болатын жайылуына қарсы күресу үшін Сингапур ауруханалардағы оқшаулау орындары және дәрі-дәрмек қорын арттыру сияқты ресурстарын күшейтуде. Бұл дәрілердің ішінде Tamiflu және Relenza бар. 2005 жылдың қараша айына дейін елде 430 000 адамды емдеуге жеткілікті дәрі-дәрмек қоры бар. 2006 жылдың белгілі бір кезеңіне қарай халықтың төрттен бір бөлігін емдеуге жететін антивирустық препараттардың қоры жиналады. Құс тұмауы пандемиясы болған жағдайда, вирусқа қарсы препараттарды кім алдымен алатынына қатысты басымдық жоспары жасалған. Дәрілерді бірінші болып денсаулық сақтау қызметкерлері мен электрмен жабдықтау және қоғамдық тәртіп сияқты маңызды салалардағы қызметкерлер алады.

Аурудың таралуына қарсы іс-қимыл жоспары

Ауру ошағы пайда болған жағдайда Сингапур 2003 жылғы SARS дағдарысы кезіндегідей барлық келушілердің денсаулығын тексеруді қайта бастайды және күдікті жағдайларда карантин салады. Құс тұмауының ошақтары тіркелген елдерге саяхатты шектеу немесе ескертулер жарияланады. Кенеттен белгілер мен симптомдар пайда болған барлық адамдарға антивирустік препараттармен ем жасалады. Ауруханалар мен поликлиникалардағы бірінші желідегі медицина қызметкерлеріне пандемия сағасында вирусқа қарсы профилактикалық шаралар қолданылады.

Қаржыландыру

2006 жылдың қаңтар айында Сингапур құс тұмауына қарсы күреске жәрдемдесу мақсатындағы әлемдік қаржы жинау науқанына үш жыл ішінде 1 миллион сингапур доллары бөлшегін жариялады, бұл көмек ең алдымен АСЕАН елдеріне бағытталған.

Басқа дереккөздер

Хауган, Соломон Құс тұмауы: этиологиясы, патогенезі және араласулар (21-шы ғасырдағы қоғамдық денсаулық. Nova Science Pub Inc. 30 қаңтар 2010 ж.)