Кіріспе

Америкалық ғылыми фантастика жазушысы (1943–2008)

Лео Франковски (13 ақпан 1943 – 25 желтоқсан 2008) – американдық ғылыми фантастика романдарының авторы.

Өмір

Франковски Мичиган штатының Детройт қаласында поляк тегінен шыққан ата-анасының отбасында дүниеге келді. Жазушылық жолына келгенге дейін ол табысты инженер болған. Ол Мичиган штатының Утика қаласында орналасқан Sterling Manufacturing and Design компаниясын иеленген және басқарған, ол (басқа да нәрселермен қатар) Chrysler компаниясы үшін пневматикалық және гидравликалық жүйелерді жобалаған. Лео көптеген патенттерге ие болды, соның ішінде оның ең танымал өнімі – Формитал, пластикалық автокөлік корпусын толтыруға арналған штампталған алюминий өнім. Формитал көп жыл бойы тек Pep Boys автокөлік бөлшектері желісінде ғана сатылды. Франковски әйелі және асырап алған жасөсперім қызымен бірге Ресейде төрт жыл тұрды, бірақ қайтыс болған кезде олардан ажырасып, АҚШ-қа қайтып келді. Ол Калифорния штатының Эльсинор көлінде қайтыс болды.

Жазбалар

Ол бірнеше жыл бойы қысқа ғылыми фантастикамен айналысқанмен, Леоның жазушылық мансабы 1980-ші жылдардың басында, ол қазір жойылған Детройт аймағындағы Гай Снайдер құрған Ұлттық ғылыми фантастика жазушыларының алмасу тобына шақырылған кезде басталды. Тобтың құрамына Ллойд Биггл, Тед Рейнольдс және болашақ жарияланған автор Энн Тонсор Зеддис кірді. Мүшелер қолжазбаларды дауыстап оқып, оларға сын айтатын. Басынан бастап, Леоның уақыт саяхаты туралы әңгімелері мүшелер тарапынан жақсы қабылданды. Көптеген кездесулер аудиожазбаға түсіріліп, Снайдер сақтап қалды. Жағымды пікірлерге ие болған Лео тез арада өзінің алғашқы романын жазды, ол бастапқыда «Польшалық инженер» деп аталды. Кітап Del Rey Books баспасына түсті, ал баспагер оған бірнеше кітаптан тұратын келісімшарт ұсынды. «Кросс-уақыт инженері» деп қайта аталған кітап, оның поляк шығуы айқын көрінетін Конрад Старгард сериясының бірінші кітабы болды. Тағы екі серия ішінара Дейв Гроссменмен бірлесіп жазылды, ал ол жеке өзі «Fata Morgana» және «Коперник көтерілісі» романдарын жазды. Франковскидің соңғы жұмысында Конрад Старгард қайтадан пайда болды. Ол Роджер Олсенмен бірлесіп «Лорд Конрадтың крест жорығын» жазды, бірақ сол кездегі баспагер Baen оны «жаман жазу» үшін қабылдамады (Франковски осы түсіндірмеге күмән келтірді). Baen сонымен қатар басқа да жоспарланған кітаптар бойынша келісімшарттарын тоқтатты. Франковски романды өзі жариялады және серияны аяқтайтын тағы бір «Старгард» кітабын шығаруға уәде берді. Бірақ оның өлімі осы кітапты аяқтауға мүмкіндік бермеді. 1990 жылғы «Лорд Конрадтың әйелі» кітабының алғы сөзінде Франковски әжуалы түрде былай деді: «Бұл жұмыста байқалатын кез келген ашық сексизм мен еркек шовинизмтің барлығы Билл Гиллмордың кінәсі, және барлық шағымдар оған жолдануы керек, ол Ann Arbor қаласындағы Dawn Treader Bookshop дүкенінде жұмыс істейді».