Жыланбас арасының сипаттамасы және өсіру ерекшеліктері
Osmia lignaria
Жалпы көк бау шаруасы арасы (Osmia lignaria) – АҚШ және Канадада көктемгі гүлдеу үшін қолданылатын маңызды ара. Түрлері, өмір сүру ортасы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Араның түрі
Species of bee
Osmia lignaria, көбінесе бау-шабақ арасы немесе көк бау-шабақ арасы деп белгілі, табиғи тесіктер мен қамыстарда ұя салады. Ол өзінің балалары үшін балшықпен бөлінген жеке ұяшықтар жасайды. Ағашқа тесік қазуға қабілеті жоқ, тіпті ағаш ұстаушы аралардан да өзгеше. O. lignaria – АҚШ және Канадада көктемгі жеміс гүлдеуі үшін жиі қолданылатын түр, бірақ тозаңдану мақсатында басқа Osmia түрлері де өсіріледі.
Osmia lignaria, commonly known as the orchard mason bee or blue orchard bee, is a megachilid bee that makes nests in natural holes and reeds, creating individual cells for its brood that are separated by mud dividers. Unlike carpenter bees, it cannot drill holes in wood. O. lignaria is a common species used for early spring fruit bloom in the United States and Canada, though a number of other Osmia species are cultured for use in pollination.
Жергілікті шығу тегі
O. lignaria Солтүстік Американың 4000 жергілікті ара түрінің бірі болып табылады, ал оның түрі Роки тауларымен екіге бөлінеді: O. l. propinqua (батыс түрі) және O. l. lignaria (шығыс түрі). Зерттеулердің көп бөлігі батыс жеміс бақтарында батыс түрінде жүргізілді. Оларды табиғи ареалынан тыс жерлерге орналастыруға жасалған әрекеттер әртүрлі нәтижелер берді. Шығыс зерттеушілері (Виргиния / Солтүстік Каролина) шығыс O. l. lignaria-сының жеміс бақшаларындағы жемістерге қарағанда, жергілікті Redbud-ты көбірек ұнататынын анықтады. Олар Флоридада және Мексика шығанағының жағалауында қыстамайды, себебі олардың даму циклы үшін қажетті суық қысқы температура жеткіліксіз. Бадам өсіру саласында, гүлдеу мерзімі ерте болатындықтан, араны жасанды жағдайларда өсіреді, осылайша оны бадам гүлдеуімен бірдей кезеңде бірнеше апта бұрын шығарады. Солтүстік-батыс аймақтарында O. l. propinqua-ны көбейту оңай болғанымен, жеміс бақшалары әрқашан өздігінен көбейетін популяцияны құра алмайды және көбінесе қосымша араларды импорттау қажет болады; осы мәселе бойынша зерттеулер жалғасуда. Жалпы, көбейту және одан кейінгі тасымалдау араның табиғи шекараларымен шектелуі ұсынылады; бірақ коммерциялық кәсіпорындар мұндай шекараларды әрқашан сақтамайды.
O. lignaria is among 4000 native bee species of North America, and its species is divided by the Rocky Mountains into two subspecies, O. l. propinqua (western subspecies) and O. l. lignaria (eastern subspecies). The majority of research has been conducted in western orchards on the western subspecies. Efforts at establishing them outside their native range have met with mixed results. Researchers in one eastern study (Virginia / North Carolina) using the eastern O. l. lignaria found them to prefer the native Redbud over the orchard fruits. They do not overwinter in Florida and the Gulf Coast because of the lack of cold winter temperatures needed in its development cycle. In the almond industry, where bloom time is early, the bee is raised under artificial conditions that trick it into emerging several weeks early, coincident with the almond bloom. While in much of the northwest conditions make it is easy to propagate O. l. propinqua, orchards are not always able to establish a self sustaining population and often require importation of additional bees; on this research is continuing. In general, it is recommended that propagation and subsequent transport be confined to the bee's natural boundaries; commercial enterprise does not always respect these boundaries.
Көктем
Көктемде күндізгі температура 14 °C-қа (57 °F) жеткенде аралар коконнан шыға бастайды. Бірінші болып аталықтары шығады. Олар ұялайтын жерге жақын қалып, аналықтарының шығуын күтеді, бұл жылы ауа райына байланысты бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін созылуы мүмкін. Аналықтары алдымен жұптасады. Әдетте аналық бір немесе екі рет жұптасады. Ол бірнеше күн бойы ұялайтын жерден алыстамай, тамақтанады және жұмыртқалары толық жетілгенше күтеді. Аналық дайын болған соң, қолайлы ұя іздейді. O. lignaria аналықтары тар тесіктерде немесе түтіктерде ұялайды, бірақ олардың кедрдің қабықтарының және тіпті кілт тесіктерінің ішінде де ұя салғаны белгілі. Ара өсірушілер аналық аралдарды бау-бақшаға немесе жақын маңдағы гүлді өсімдіктерге жақындату үшін дайын ұя салу материалдарын орналастырады. Жақсы ұя салу материалы (қамыс, қағаз түтіктер, ағаш лотоктар немесе "ара үйлері") дұрыс балшықпен қамтамасыз етілгендей маңызды (сазды/балшықты, сондай-ақ балшықты ұстап/жинауға қажетті ылғалдылық). Аналық ұя салуға лайықты жерді табу үшін бірнеше мүмкіндікті қарастырады. Ұя салу орнын тапқан соң, ол тесіктен ұшып шығып, ұшқында жүріп билейді. Ол азық іздеп қайтып келгенде ұясын табу үшін негізгі көріністерге бағытталды. Бау-бақша аралары ұяларын бір-бірінен бөлінген бөлімдерден тұратын тізбектей орналастырады, әр бөлімде бір жұмыртқа болады. Аналық бірінші бөлімнің артқы қабырғасын қажет болса, балшық жинап салып құрылысын бастайды. Содан кейін ол жақын маңдағы гүлдерге бірнеше рет барып-келіп тұрады. Балауса араларынан айырмашылығы, аналықтар ұяға жақын гүлдерге барады. Бір ара бір сапарда 75 гүлге тоқтауы мүмкін, ал толық тозаң және нектар жинау үшін 25 сапар қажет. Аналық күн батқанға дейін тынымсыз жұмыс істейді. Күн шыққан ертеңгі күні, ол ұшып кетуге жеткілікті жылуға дейін күн сәулесінде жылынады, содан кейін азық іздеуді жалғастырады. Тозаң қоры жеткілікті болған соң, ол тесікке кері кіріп, оның үстіне жұмыртқа салады. Содан кейін ол бөлімді жабу үшін көбірек балшық жинап алады. Жаңа қабырға сонымен қатар келесі ұяның артқы қабырғасы болып табылады, және ол ұя тесігін ұрпақпен толтырғанша жалғасады. O. lignaria аралары, көптеген жәндіктер сияқты, жұмыртқаны ұрықтандыру арқылы немесе ұрықтандырмау арқылы оның жынысын таңдай алады. Ұрықтандырылмаған жұмыртқалар аталық, ал ұрықтандырылған жұмыртқалар аналық болады. Ересек ара аналық жұмыртқаларды ұяның артқы жағына, ал аталық жұмыртқаларды алдыңғы жағына салады. Әдетте, бір ұяда үш аталық және бір-екі аналық болады. Аналықтар аталықтарға қарағанда үлкен және көбірек тозаң қорына мұқтаж болғандықтан, ұяның өлшемдері ұяны таңдау процесінде маңызды рөл атқарады. Жұмыртқадан шыққан соң, личинка азық-түлікті жеп, ересекке дейін көптеген өзгерістерге ұшырайды. Ол өмірінің көп бөлігін анасы жасаған қараңғы ұяда жалғыз өткізеді. Аналық ұяны салып бітірген соң, ол кіреберісті алдыңғы қабырғадан қалың балшықпен жауып қояды. Содан кейін ол жаңа ұя салу үшін басқа жерді іздейді. Ол өлгенше аянбай еңбек етеді. O. lignaria аналығы шамамен төрт-сегіз апта өмір сүреді және өмірінде орташа есеппен төрт алты дюймдік түтіктерді толтыра алады, әр түтікке сегіз жұмыртқадан. Оның жұмысына 60 мыңға жуық гүлге бару кіреді, бұл өсірушілерді жеміс бақшаларында тозаңдау мақсатында осы жәндікті көбейтуге ынталандырды.
The bees begin to emerge from their cocoons in the spring when the daytime temperature reaches 14 °C (57 °F). The males emerge first. They remain near the nesting site and wait for the females to emerge, which can be several days to weeks depending on the number of days of warm weather. The first thing the females do is mate. A female typically mates once, or maybe twice. She is absent from the nesting site for several days while she feeds and waits for her ovaries to fully mature. When a female is ready, she seeks out a suitable nest. O. lignaria females nest in narrow holes or tubes, though they have been found to nest inside cedar shakes and even keyholes. Beekeepers place prepared nesting materials to entice the females to stay close to the orchard or nearby forage. Good nesting material (reeds, paper tubes, wood trays, or "bee condos") are as important as having the proper mud available (silty/clayey, as well as correct moisture content to grab/pack the mud). A female might inspect several potential nests before settling in. Once she has found a preferred nesting cavity, she flies outside of the hole and does an in flight dance. She is orienting on major visual features to find her nest when she returns from foraging. Orchard mason bees arrange their nests as a series of partitions, with one egg per partition. A female begins the process by collecting mud and building the back wall, if necessary, of the first partition. She then makes several back and forth trips to nearby flowers. Unlike honey bees, which visit flowers that are miles away, females visit flowers nearest the nest. One bee can visit 75 flowers per trip, and it takes 25 trips to create a complete pollen/nectar provision. The female works tirelessly during the day, only stopping once the sun has gone down. When the sun rises the next morning, she basks in its rays until warm enough to fly, then continues foraging. Once the pollen provision is large enough, she backs into the hole and lays an egg directly upon it. She then collects more mud to seal off the partition. The new wall also doubles as the back wall of the next cell, and she continues until she has filled the nest hole with a series of offspring. O. lignara bees, like many insects, can select the gender of the egg they lay by fertilizing the egg, or not. Unfertilized eggs are males, while fertilized eggs are females. The adult bee lays female eggs in the back of the burrow, and the male eggs towards the front. On average, she lays about three males and one to two females per cavity. Because females are larger than males and require more pollen reserves, cavity dimensions can play a significant role in the cavity selection process. When the egg hatches, the larva consumes the food provision and goes through many changes before becoming an adult. It will spend most of its life alone in this dark cell made by its mother. Once the female has finished the nest, she plugs the entrance with a mud wall, thicker than the partitions that precede it. She then seeks another location for a new nest. She works tirelessly until she dies. An O. lignaria female lives for about four to eight weeks, and can fill an average of four six inch tubes in her lifetime, with about eight eggs per tube. Her work includes nearly 60,000 blossom visits, and has attracted growers to propagate the insect for pollination purposes in fruit orchards.
Жазғы
Жаздың басында личинка барлық қоректерін жеп бітіріп, өзінің айналасына кокон тоқып, қуыршақ сатысына өтеді; жұмыртқадан шыққан анасы маусым өте келе өледі.
By early summer, a larva has consumed all of its provisions and begins spinning a cocoon around itself and enters the pupal stage; the adult, flying mother dies off as the season progresses.
Күз және қыс
Жас ара қазір толыққанды жәндікке айналып, қыс бойы коконы ішінде тыныштыққа кетеді. Жылы болу үшін ол май қорын пайдаланады. Егер ауа райы тым ұзақ суық болса, ара аштықтан өледі. Керісінше, температура тым жылдам көтерілсе, гүл тозаңдары жетіспейтін кезде немесе ауа райы қайтадан ұзаққа суықтап кетсе, ара ерте шығып қалуы мүмкін. Фермерлер араның пайда болу циклын пайдаланып, оларды алғашқы бау-бақша гүлдерімен бірге шығаруға тырысады.
The young bee is now a fully developed insect and undergoes diapause inside its cocoon for the duration of the winter. To stay warm, it burns through its fat reserves. If the weather stays cold for too long, the bee can die of starvation. Alternatively, if the temperature rises too fast, emergence may occur prematurely when pollen is scarce or the weather can return to cold temperatures for too long. Farmers are known to exploit the emergence cycle and time their release to coincide with the first orchard blossoms.
Қорғау
Бақшадағы тас аралары, барлық тас аралары сияқты, өте ұялшақ және олар қатты қауіп сезген жағдайда ғана шағады. Олар өздерін қорғау үшін шабуыл жасамайды. Олардың шаншығы, шындығында, жұмыртқа салуға арналған құрал. Мінез-құлқының жайлы болуына байланысты, қалалық жағдайда тозаңдануды қалайтын адамдар тас араларын жиірек таңдайды.
Orchard mason bees, like all mason bees, are very shy and only sting if they perceive serious danger. They do not attack to defend themselves. The stinger is actually an egg guide. Because of their docile behavior, mason bees are preferred by people who desire pollination in urban settings.
Паразиттер
Месон аралары түрлі паразиттерге бейім. Клептопаразиттік тозаң кенесі Chaetodactylus krombeini оның таралған аймағының ылғалды бөліктерінде жиі кездеседі; ол Осмия личинкаларының тозаң қорынан жеп, оларды аштыққа ұшырата алады. Сапигидтер туысына жататын Sapyga аралары да клептопаразиттер, олардың личинкалары тозаңмен қоректенеді. Stelis montana – кейде ұяларға шабуыл жасайтын құрт ара. Stelis және Sapyga личинкалары кокон тоқып, Осмия ұясында дамиды. Ол 2004 жылы Солтүстік Америкада табылды, бұл түрлер зерттеу мақсатында тозаңдаушы ретінде қолданылатын Osmia түрлерімен бірге әкелінді.
Mason bees host a number of different parasites. The kleptoparasitic pollen mite Chaetodactylus krombeini is found especially in wetter parts of its range; it can starve the Osmia larvae by consuming the larval pollen mass. Sapygid wasps, genus Sapyga, are also kleptoparasites, with the larvae feeding on the pollen. Stelis montana is a cuckoo bee that sometimes invades nests. Both Stelis and Sapyga larvae spin a cocoon and develop in the Osmia nest. It was discovered in North America in 2004, where it was accidentally introduced alongside Osmia species used for research as pollinators.