Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс ауруханалық кемесі Асахи Мару (旭日丸) – Батыстық үлгідегі желкенді фрегат, Бакуматсу дәуіріндегі Токугава шогунатының бұйрығымен, Перри экспедициясына және шетелдік әскери кемелердің жапон суларына енуіне жауап ретінде Мито доменімен салынған. Ол 1854-1856 жылдары Мито доменінің Эдодағы резиденциясына жақын жерде, кейіннен IHI кеме жасаушы зауытына айналған, яғни Токиодағы Сумида өзенінің сағасындағы Исикавадзима аралында салынды.

Өмірбаян

XVII ғасырдың басынан бастап Токугава шогунаты Жапонияны сыртқы ықпалдардан оқшаулау саясатын ұстанды. Шетелдік сауда тек голландтармен және қытайлармен ғана жүргізіліп, қатаң үкіметтік монополия аясында Нагасакиде ғана шектелді. Шетел азаматтарына Жапонияға кіруге, ал жапон азаматтарына шетелге шығуға рұқсат берілмеді. 1635 жылдың маусым айында үлкен, теңізге лайықты кемелерді салуға тыйым салатын заң қабылданды. Алайда, XIX ғасырдың басында оқшаулау саясаты күшін жойды. 1846 жылы коммодор Джеймс Биддл басқаратын американдық ресми экспедиция, құрамында 72 зеңбірекпен қаруланған әскери кеме болған екі кемемен, сауда үшін портер ашу мақсатымен ресми миссиямен келді, бірақ сауда туралы келісімге қол жеткізуге тырысқан өтініштері қабылданбады. 1853 жылдың шілдесінде коммодор Перридің келуінен кейін, жапон үкіметі елдің астанасына төнген бұрын-соңды болмаған қауіп-қатерді қалай тойтару керектігі туралы қызу пікірталас бастады, және барлық келісімге келген жалғыз мәселе – Жапонияның жағалау қорғанысын нығайту үшін дереу шаралар қабылдау қажеттігі болды. Үлкен кемелерді салуға тыйым салатын заң жойылды, және көптеген феодалдық иеліктер әскери кемелерді салуға немесе сатып алуға дереу кірісті. Олардың ішінде Урага бугио кеңсесі салған Хоо Мару және Сацума домені салған Шохей Мару кемелері болды. Мито доменінің бұрынғы даймиосы Мито Нариаки Жапон үкіметіндегі әскери мәселелер бойынша білікті сарапшылардың бірі саналды және еуропалық державалардан әскери технологияны алу үшін рангаку зерттеулерін ынталандырды. Домен 1840 жылдары құпия түрде батыс үлгілеріндегі шағын кемелермен тәжірибе жүргізген болатын. 1853 жылдың желтоқсанында домен шогун Токугава Иэсададан голландтардан алынған оқулықтар мен анықтамалық материалдар негізінде үлкен соғыс кемесін салуға ресми рұқсат алды. Жаңа кеме 1855 жылы қиындықтармен суға түсірілді және 1856 жылдың маусым айында пайдалануға берілді.

Дизайн

Асахи Мару - үш мачталы, толық жабдықталған желкенді кеме, жалпы ұзындығы, ені және суға бату тереңдігі 750 тоннаны құрады. Ағаштан салынған кеменің қабығы қызыл лакпен боялған және су сызығына дейін мыспен қапталған. Замандас суретшілер оны әр жағынан он қарумен қаруланған деп бейнелеген. Желкендерінде қара жолақтар болған, бұл Токугава теңіз кемелеріне тән еді. 1859 жылғы гравюрада ол күн шығысының туын көтеріп тұрған күйде бейнеленген.

Пайдалану тарихы

Асахи Мару кемесі аяқталған кезде-ақ ескіріп қалған еді, және оның бу машиналарымен жүретін батыс елдерінің кемелерімен салыстырғанда соғыс кемесі ретінде бәсекелесе алмайтын жағдайда болды. Ол негізінен Токугава әскери-теңіз күштерінің әскер тасымалы ретінде қолданылды, және екінші Чосю жорығында Токугава әскерлерінің құрамында болғанымен, оның үлесі мардымсыз болды. Босин соғысынан кейін, жаңа Мэйдзи үкіметі оны жеке кеме иесіне сатты, және ол жағалау көлігіне айналды.