Кіріспе

BL 8 дюймдік гаубица VI, VII және VIII (6, 7 және 8) – Бірінші дүниежүзілік соғыста қолданысқа енгізілген, жаңа конструкциядағы жылжымалы шассиде орналасқан британдық артиллериялық қоршау гаубицаларының сериясы. Олар Ұлыбританияда «Викерс» компаниясымен жобаланып, барлық төрт британдық артиллерия өндірушісі, негізінен «Армстронг» және бір американдық компаниясымен шығарылған. Олар неміс 21 см Morser 16 гаубицасына балама болды және британдық армияда BL 9,2 дюймдік гаубица сияқты қолданылды, бірақ оларды өндіру оңайырақ және жылдамрақ болды, сондай-ақ олар көшпелірек болды. Жаңа калибрге ауыстырылмас бұрын, екінші дүниежүзілік соғыста британдық армияда шектеулі қызмет етті. Олар Бірінші дүниежүзілік соғыста австралиялық және канадалық батареялардың шағын бөлігімен, сондай-ақ АҚШ армиясымен де жабдықталды. Басқа еуропалық армиялар да оларды аз мөлшерде қолданды.

Құрылымы мен нұсқалары

8 дюймдік калибр Бірінші дүниежүзілік соғыста британдық армия қабылдаған өлшем болды. VI, VII және VIII үлгілері (6, 7 және 8) жаңа конструкция болды және 8 дюймдік гаубицаның алғашқы, уақытша I және V үлгілерімен байланысты емес. Олар теңіздік артиллериялық зеңбіректерінің қысқартылған және кеңейтілген түрі болды.

VI марка

Викерс конструкциясы, 6 дюймдік гаубицаға өте ұқсас, 1915 жылдың тамызында бекітілді және алғашқы маңызды тапсырыс 1916 жылдың наурыз айында 50 гаубицаға, ал күзде тағы 30 гаубицаға берілді. АҚШ нұсқаулығында былай деп сипатталған: Платформа үшбұрышты платформаны құру үшін жиналатын ағаш арқалықтардан тұрады. Осы платформаны пайдаланған кезде қашау алынып тасталып, арнайы тіреуіш орнатылуы керек. Бұл тіреуіш тіреуге бағыт береді, сондай-ақ платформадағы зеңбіректі 52° бұруға мүмкіндік береді. Атыс платформасын пайдаланудың негізгі мақсаттары: дөңгелектер мен жолдың артқы бөлігіне сенімді тіреу беру, жұмсақ жерде ату кезінде батып кетуіне немесе қозғалысқа келуіне жол бермеу; атыс кезінде зеңбіректің нысанада қалуын қамтамасыз ету; және жолды 52° бұрышқа (ортасынан әр жаққа 26°) көлденең жылға беруге мүмкіндік беру. Арбаның дөңгелектері дөңгелек платформасындағы болат тақталарға тіреліп, қисайған болат бұрыштармен бағытталады, бұл зеңбіректің атыс кезінде нысанадан сырғып кетуіне кедерілдіреді. Атыс платформасы қолданылғанда, жолдың астыңғы жағына бекітілген қашаулы жүзу тақтасы алынып тасталады және оның орнына итергіш тіреуіш бекітілген басқа жүзу тақтасы орнатылады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында Батыс майданында Канадада екі 6 зеңбірек батареясы, Австралияда 1, Ұлыбританияда 37 батарея болды. Ұлыбританияның 8 дюймдік гаубица батареялары: Ұлыбритания 1 (6 зеңбірек), Македония 1 (4 зеңбірек) және Палестинада 2 зеңбірек.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, 1940 жылдың мамыр-маусым айларында Францияда бірнеше Mk 8 қолданылды. 1940 жылдың наурыз айында АҚШ-тан британдықтарға 266 дана қару-жарақ жіберуге рұқсат берілді.

АҚШ-тың пайдалануы

Mk 6 нұсқалары Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Midvale Steel and Ordnance Co, Nicetown, Pennsylvania компаниясы АҚШ-та өндірілген, бастапқыда Ұлыбританияға жеткізілген, содан кейін ол соғысқа кірген кезде АҚШ күштерін жарақтандыру үшін пайдаланылған. АҚШ-та олар M1917 деп аталды. АҚШ Mk 7 және Mk 8 1/2 нұсқалары да өндірілді және 1918 жылдың қазан айынан бастап АҚШ-та қызметке қабылданды. "8 дюймдік гаубица материалы 1917 жылғы "Викерс" моделі деп аталады, оның Mark VI және Mark VII екі түрі қолданылды. Mark VI мен Mark VII арасындағы негізгі айырмашылықтар: Mark VI-ның оралым жылдамдығы төмен және одан келіп, қашықтығы қысқа, сондай-ақ Mark VII-де "сым оралған" конструкциясының түтігі бар, ал Mark VI түрі "жинақталған" конструкциядан жасалған. Mark VII жақында Mark VIII 1/2-мен алмастырылды, екеуінің арасындағы айырмашылық Mark VII-нің ұнтақ камерасының қабырғалары тым жұқа болды, ал Mark VIII 1/2 бұл кемшілікті жойды, оның ұнтақ камерасының қабырғалары қалыңдатылған. 8 дюймдік гаубицаның орташа қызмет мерзімі, Mark VI, [түтікті ауыстыру қажет болғанға дейін] 7800 оқ, ал Mark VIII 1/2 үшін 3000 оқ. Mark VI гаубицасының оралым жылдамдығы секундына 1300 фут, ең көп қашықтығы 10760 ярд, ол британдық жобалау және британдық және американдық өндірісте жасалған. Mark VII гаубицасының оралым жылдамдығы секундына 1525 фут, ең көп қашықтығы 12280 ярд, ол британдық жобалау және өндірісте жасалған. Mark VIII 1/2 – британдық сым оралған Mark VIII гаубицасының американдық модификациясы, жинақталған конструкцияға рұқсат беру үшін және қатаң түрде американдық өндірісте жасалған. Mark VIII 1/2-нің оралым жылдамдығы мен қашықтығы Mark VIII-ге тең. Британдық және американдық өндірістің бірігуіне байланысты, қызметте бірнеше типті тежегіш механизмдер бар; екі негізгі түрі – T және француздық соққылы тежегіш механизм. Mark VIII 1/2 гаубицасы да жинақталған конструкциялы, бірақ Mark VI гаубицасынан екі түтік – ішкі және сыртқы түтіктерден тұрады, олардың үстіне жабын кигізіледі. Бұл жағдайда жабын гаубицаны қолдайды, жетекші сақиналарсыз. Жабынның үстіне тежегіш механизмге қосылатын тіреуі бар тежегіш сақина кигізілген. Mark VI-ға ұқсас қаптамалы бұранда тежегіш механизмге орнатылған. Бұл гаубицаның жалпы ұзындығы шамамен 12 1/2 фут [Mark VI 10 1/2 футпен салыстырғанда], ал ең көп қашықтығы шамамен 12360 ярд. Бұл гаубица Mark VII шассиіне орнатылған". 58-ші полк жағалау артиллерия корпусы (ЖАҚ) Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күндері Францияда АҚШ-та жасалған Mk 6 гаубицасымен әрекет етті, ал 44-ші, 51-ші және 59-шы полктер британдық өндірілген нұсқаларымен әрекет етті. Тағы алты полк, әрбір түрінен үштен, атысты тоқтату кезінде майданға дайын болған деп сипатталды. Әр полк 24 гаубицадан тұратын. АҚШ армиясы кем дегенде 285 М1917 (Mark 6), 116 М1918 (Mark 7) және 61 М1918 (Mark 8 1/2) гаубицасын сатып алды, сонымен қатар 16 АҚШ теңіз жаяу әскерлері корпусына. 1918 жылдың қаңтар айынан бастап британдықтардан 52 гаубица сатып алынды; кейінгі түгендеу сандары олардың осы санына қосымша екенін көрсетті. 1922 жылы 8 дюймдік гаубицалар белсенді бөлімшелерден алынып, соғыс резерві ретінде сақталды. 1926 жылғы түгендеуде армияда 508 гаубица және 646 шасси болғандығы көрсетілді. Жалпы алғанда шамамен 530 гаубица сатып алынды. 1933 жылы гаубицалардың Асбери тежегіш механизмдері 155 мм-лік Т3 зеңбірегін, ақырында М1 "Long Tom" зеңбірегін әзірлеуде қолданылды. 1934 жылы теңіз жаяу әскерінің гаубицалары армияға берілді. 1940 жылдың наурызында 466 гаубица қолда болды; олардың 266-сы британдықтарға беруге рұқсат етілді. 1940 жылдың қыркүйегінде тағы 32 гаубица Финляндияға жеткізілді. 1941 жылы қалған гаубицаларды британдықтарға беруге рұқсат берілді. Бұл гаубицалардың ешқайсысы соғыс ескерткіштері ретінде берілмеген, және олардың ешқайсысы АҚШ-та сақталмаған.