Кіріспе

Гленгарнок (Glengarnock) – Шотландияның батыс жағалауына жақын орналасқан Солтүстік Айрширдегі шағын ауыл. Ол Гарнок алқабының бір бөлігін құрайды және ең жақын қала Глазгодан шамамен 29 шақырым (18 миль) қашықтықта жатыр. Гленгарнок барониясы – солтүстік Айрширде орналасқан Каннингэм ауданындағы Килбирни приходын құрайтын үш баронияның бірі. Гарнок өзені ауылдан өтеді, бірақ «Глен Гарнок» атауы көбінесе ауылдың солтүстігіндегі Гленгарнок қамалындағы шатқалға қатысты қолданылады.

Гарнок өзені мен Килбирни көлінің

Ауыл арқылы Гарнок өзені ағады. Ол Стак төбесінің етегінен оңтүстікке қарай ағып, Килбирни және Гленгарнок қалаларынан өтеді, содан кейін Ирвин портына жетіп, теңізге құяды. Гарнок өзенінің бастауы Мюршел тауларында. Килбирни көлі жақын жерде орналасқан, бірақ Гарнок өзені оған құйылмайды, алайда бұрын су тасыған кезде көлге құйылып кеткен жағдайлар болған.

Әлеуметтік тарих

Гленгарнок – Солтүстік Айрширдегі шағын ауыл, атауы Гленгарнок барондығынан және ортағасырлық Гленгарнок қамалынан шыққан. Қамалдың қираған қалдықтары Килбирнидің солтүстігінде, өзен бойында 3 шақырымдай қашықтықта әлі де көрініп тұр. Ауыл Ирландия мен Литвадан келген көшіп-қоныс жұмысшыларынан құралған, олар зауыста жұмыс істеу үшін шақырылып, "қатарлар" деп аталатын қатарластырылған коттедждерде орналастырылған. Бұл жерде көптеген жергілікті дүкендер мен қажетті нысандар болған, бірақ ауыл тұрғындары Килбирниге жақсы тұрғын үйлерге көшкен соң олардың саны азайды. 1970 жылдарға қарай жергілікті дүкендердің саны да азайып, тек бірнеше ғана қалды. Солтүстік Айрширдегі алғашқы кітапханалардың бірін Уильям Раби ашты, ол болат зауытында оқу бөлмесін ұйымдастырды. Гленгарнокқа жақын орналасқан Килбирни Лейдесайд футбол клубының аты ескі Нетер диірменінен ағатын каналдан (лад) шыққан.

Өнеркәсіп

Ауылдағы негізгі жұмыспен қамту, тарихи тұрғыдан алғанда, жақын маңдағы Килбирни көлінің жағалауында орналасқан болат зауыттарынан туындаған. Алайда, ол жабылды және қазір бұл жерде түрлі шағын кәсіпорындар қызмет етеді. Өмірінің барысында темір зауыты Мерри мен Каннингхэм, Колвиллс және Британдық Болат компанияларына тиесілі болды, соңында 1980-жылдардың басында тоқтатылды. 1892 жылы Мерри мен Каннингхеймнің Гленгарнокқа деген қызығушылығы аяқталды және Гленгарнок темір және болат компаниясы құрылды. 1900 жылдан 1914 жылға дейін саудалық депрессия кезеңдері болды, ал 1914 жылы соғыс жарияланғанда зауыт тоқтап тұрды. Әскери министрлік оларды соғыс үшін қару-жарақ өндіруге бұйырды. Дэвид Колвилл 1916 жылы зауытты сатып алды. Шынжырлысы, 1930-жылдары адамдар алғаш рет көшіп кеткен болуы мүмкін; экономикалық дағдарыс және жаңадан енгізілген жәрдемақы тексеруі көптеген адамдарды жақпай қалдырды, сондықтан олар жақсы өмір сүру үмітімен басқа жерге қоныс аударды. Сол кезде наразылықтар болып жатты. 1978 жылы, ол кезде Британдық Болат Корпорациясына тиесілі болған зауытта бар болғаны 200 адам жұмыс істеді. Бүкіл кезеңдегі қызметкерлер журналдары сақталған және Глазго қаласындағы Митчелл кітапханасында сақтаулы. Бұл кезең туралы қызықты мәліметтер береді. Қызығы, ескі болат зауытының бірнеше ғимараты әлі де бос тұр, және олардың бірінде екі дүниежүзілік соғыста қаза болған болат зауытының қызметкерлерінің есімдері жазылған Болат зауытының соғыс ескерткіші қабырғада сақталған. Ақын Лорна Уэйт өзінің "Стальной сад" ("Төбелес бақ") атты поэмасында (2011) бұл аймақта тұратын адамдарға осының қатты әсерін жазды. Бүгінде түрлі салалар мен кәсіпорындар Каледония жолындағы Лохшор өнеркәсіптік аймағында, Гленгарнок бизнес-паркінде және ауылдың өзінде орналасқан.

Көлік

Айршир жағалау жолындағы Гленгарнок теміржол станциясы Глазго мен Айр, Ардроссан немесе Ларгс қалалары арасындағы пойздарды тоқтатып, жол ақысын қабылдайды.

Дін

Гленгарнок шіркеуі қазір жабылып, бұзылып қалды, бірақ пасторлық үй жеке тұрғын үй ретінде сақталды. Ауылдың бас көшесінде шіркеудің естелігі – сақталған шпилі орнатылды. Ол 1870 жылы Килбирни, Бейт, Далри және әрине, жергілікті тұрғындардан құрылған. Бастапқыда Біріккен пресвитериандық болып құрылып, кейін Біріккен еркін, соңында Гленгарнок приход шіркеуіне айналды. Шіркеу жабылғанда, сол заманға қатысты заттар салынған уақыт капсуласы табылды. Ол Килбирнидің Ескі шіркеуінде сақтаулы. Гленгарнокта Ехоба куәгерлерінің жиналыс залы және Плимут бауырластарының "Хеброн залы" жиналысы болды. Екеуі де қазір жабылды. Хеброн залы Плимут бауырластарының жиналысы 1921 жылы ашылды. Бұрын "Даффилд ғимараты" пайдаланылған, ол ескі Гленгарнок мектебінің қарсысында орналасқан. Содан кейін, жиналыс құрылғанда, олар қазіргі залдың алдындағы Оранж Лоджасының залында жиналатын болды.