Ультражасыл пигмент: Париж жасылы және оның қауіптері
Paris green
Жасыл пигмент – Париж жасылы: құрамындағы улы арсениктің қауіптері, 19 ғасырдағы қолданысы, суретшілердегі пайдалануы. Түсінің жарқырауымен ерекшеленеді.
Париж жасылы (мыс(II) ацетат триарсениті немесе мыс(II) ацетоарсениті) – мышьяк негізіндегі органикалық пигмент. Жасыл пигмент ретінде ол Митис жасылы, Швайнфурт жасылы, Саттлер жасылы, изумруд немесе Вена жасылы, Император жасылы немесе Тау жасылы деп те аталады. Бұл өте улы, жарқыраған жасыл түсті кристалды ұнтақ, ол кеміргіштерге қарсы және инсектицид ретінде, сондай-ақ пигмент ретінде қолданылған. Ол 1814 жылы жарқын жасыл бояу жасауға арналған пигмент ретінде өндірілді және 19 ғасырда көптеген белгілі суретшілер оны қолданды. Париж жасылының түсі өте ұсақ ұнтақталғанда ашық көк жасылдан, ал ірі ұнтақталғанда терең жасылға дейін өзгереді. Мышьяқтың болуына байланысты пигмент өте улы және суреттердегі түс тез бүлінуі мүмкін.
Paris green (copper(II) acetate triarsenite or copper(II) acetoarsenite) is an arsenic based organic pigment. As a green pigment it is also known as Mitis green, Schweinfurt green, Sattler green, emerald, or Vienna green, Emperor green or Mountain green. It is a highly toxic emerald green crystalline powder that has been used as a rodenticide and insecticide, and also as a pigment. It was manufactured in 1814 to be a pigment to make a vibrant green paint, and was used by many notable painters in the 19th century. The color of Paris green is said to range from a pale blue green when very finely ground, to a deeper green when coarsely ground. Due to the presence of arsenic, the pigment is extremely toxic and in paintings, the color can degrade quickly.
Дайындау және құрылым
Париж жасылы мыс (II) ацетаты мен мырыш триоксидін қосу арқылы дайындалуы мүмкін. Құрылымы рентгендік кристаллография арқылы расталды.
Paris green may be prepared by combining copper(II) acetate and arsenic trioxide. The structure was confirmed by X ray crystallography.
Тарих
1814 жылы Вильгельм Саттлер мен Фридрих Рас Германияның Швенфурт қаласында Вильгельм Бояу және Ақ қорғасын компаниясы үшін Париж жасыл түсін ойлап тапты. Олар Шиельдің жасыл түсінен тұрақтырақ пигмент жасауға тырысты, сульфидтердің әсерінен қараңғырмайтын жасыл түс алуды көздеді. Көміртекті отындарды жаққанда күкірт көбінесе пайда болар еді. 1822 жылы Юстус фон Либиг пен Андре Браконно изумруд жасыл түсінің рецептін жариялады. 1867 жылы бұл пигмент Париж жасыл деп аталды және әлемдегі алғашқы химиялық инсектицид ретінде ресми түрде танылды. Арсен мөлшерінің көп болуынан бояу өндірісте қауіпті және уытты болды, көбінесе зауыттарда улануға себеп болды. Ол кезде изумруд жасыл түсі Шиель жасыл түсінен гөрі берік және жарқын балама ретінде бағаланды, бірақ кейіннен ол тез тозып, басқа бояулармен реакцияға түсетіні дәлелденді.
In 1814, Paris green was invented by paint manufacturers Wilhelm Sattler and Friedrich Russ, in Schweinfurt, Germany for the Wilhelm Dye and White Lead Company. They were attempting to produce a more stable pigment than Scheele's green, seeking to make a green that was less susceptible to darkening around sulfides. Sulfur was commonly produced from burning coal fires. In 1822, the recipe for emerald green was published by Justus von Liebig and André Braconnot. In 1867, the pigment was named Paris green and was officially recognized as the first chemical insecticide in the world. Because of its arsenic content, the pigment was dangerous and toxic to manufacture, often resulting in factory poisonings. At the time, emerald green was praised as a more durable and vibrant substitute for Scheele's green, even though it would later prove to degrade quickly and react with other manufactured paints.
Пигменттер
Суреттерде пигмент терең, қою жасыл түс береді, көгілдір реңімен. Қарама-қарсылығы, Шиеленің жасылы сарырақ, сондықтан лайм жасылына жақын. Париж жасылы 19 ғасырда жарқын түсінің арқасында танымал болды.
In paintings, the pigment produces a rich, dark green with an undertone of blue. In comparison, Scheele's green is more yellow, and therefore, more lime green. Paris green became popular in the 19th century because of its brilliant color.
Қарым-қатынас пигменттері
Бұған ұқсас табиғи қосылыстар — калькофиллит · 36H2O, конихальцит CaCu(AsO4)(OH), корнубит · H2O, корнвалит · H2O және лироконит · 4H2O. Бұл минералдардың түсі көгілдірден ашық сары жасылға дейін өзгереді. Шеле жасылы — химиялық тұрғыдан қарапайым, аздап жарқырап, нашар тұрақты мыс-арсен пигменті, Париж жасылы алғаш рет шамамен 1814 жылы жасалғанға дейін қысқа ғана уақыт қолданылды. Ол қабырға қағазына арналған пигмент ретінде танымал болды және ылғал мен саңырауқұлақтардың әсерінен арсин газына дейін ыдырайтын еді. Париж жасылы да қабырға қағазында белгілі бір деңгейде қолданылды және осылай ыдырауы мүмкін. Екі пигмент те бір кезде баспа бояуларының құрамында пайдаланылған. Ежелгі римдіктер олардың біреуін, мүмкін конихальцитті, жасыл пигмент ретінде қолданған. Импрессионистер қолданған Париж жасылының бояуы салыстырмалы түрде ірі бөлшектерден тұрған деп есептеледі. Кейіннен бұл зат одан да ұсақ ұнтақталды және қоспалар мұқият алынып тасталмай өндірілді, осының салдарынан оның тұрақтылығы төмендеді. Акварель және сия үшін де оны одан ұсақтап тартқан болуы мүмкін.
Similar natural compounds are the minerals chalcophyllite ·36H2O, conichalcite CaCu(AsO4)(OH), cornubite ·H2O, cornwallite ·H2O, and liroconite ·4H2O. These minerals range in color from greenish blue to slightly yellowish green. Scheele's green is a chemically simpler, less brilliant, and less permanent, copper arsenic pigment used for a rather short time before Paris green was first prepared, which was approximately 1814. It was popular as a wallpaper pigment and would degrade, with moisture and molds, to arsine gas. Paris green was also used in wallpaper to some extent and may have also degraded similarly. Both pigments were once used in printing ink formulations. The ancient Romans used one of them, possibly conichalcite, as a green pigment. The Paris green paint used by the Impressionists is said to have been composed of relatively coarse particles. Later, the chemical was produced with increasingly small grinds and without carefully removing impurities; its permanence suffered. It is likely that it was ground more finely for use in watercolors and inks, too.
Сурет
Париж жасылы 19 ғасырдағы суретшілер арасында кеңінен қолданылды. Ол Клод Моне мен Поль Гогеннің бірнеше картиналарында кездеседі, олар табиғи материалдармен оның түсін қайта шығарудың қиын екенін анықтады.
Paris green was widely used by 19th century artists. It is present in several paintings by Claude Monet and Paul Gauguin, who found its color difficult to replicate with natural materials.]]
Инсектицид
1867 жылы Иллинойс және Индиана штатының фермерлері Париж жасылының Колорадо картоп қоңызына – агрессивті ауыл шаруашылығы зиянкесіне қарсы тиімді екенін байқады. Тамақ өнімдеріне мырыш қосылыстарын қолдану қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықтарға қарамастан, Париж жасылы қоңызды бақылаудың басты тәсіліне айналды. 1880 жылдары Париж жасылы әлемде химиялық инсектицидтің ең көп тараған алғашқы түрі болды. Ол Америкада темекі бүршігінің құрты (Heliothis virescens) мен күресу үшін де кеңінен қолданылды. 1944 жылы Италияда, Сардинияда және Корсикада, ал 1945 жылы Италияда безгекке қарсы күресу үшін Париж жасылы ұшақтардан көп мөлшерде шашырылды. Бұрын ол париждік канализациядағы егеуқұйрықтарды өлтіру үшін қолданылған, содан кейін осылай атала бастады. Дегенмен, инсектицидтің өндірісі зауыт қызметкерлерінің денсаулығына көптеген мәселелер келтірді, ал кейбір жағдайларда өлімге соқты.
In 1867, farmers in Illinois and Indiana found that Paris green was effective against the Colorado potato beetle, an aggressive agricultural pest. Despite concerns regarding the safety of using arsenic compounds on food crops, Paris green became the preferred method for controlling the beetle. By the 1880s, Paris green had become the first widespread use of a chemical insecticide in the world. It was also used widely in the Americas to control the tobacco budworm, Heliothis virescens. Paris green was heavily sprayed by airplane in Italy, Sardinia, and Corsica during 1944 and in Italy in 1945 to control malaria. It was once used to kill rats in Parisian sewers, which is how it acquired its common name. However, the manufacturing of the insecticide caused many health complications for factory workers, and in certain cases was lethal.
Кітапты тіркеу
19-ғасыр бойы Париж жасылы және оған ұқсас мышьяк пигменттері кітаптарда, әсіресе кітапты қаптау материалдарында, кітап блогының жиектерінде, сәндік жапсырмалар мен әшекейлерде, сондай-ақ басылған немесе қолмен салынған иллюстрацияларда қолданылған. Бұл бояу 1850 және 1860 жылдары Германияда, Англияда, Францияда және АҚШ-та басылған кітаптардың кітап мұқабаларында кеңінен таралған. 19-ғасырдың соңына қарай мышьяк пигменттерін қолдану азайып, олардың уыттылығына хабардарлық артып, одан аз зиянды хром және кобальт негізіндегі баламалар пайда болды. 2024 жылдың ақпанынан бастап бірнеше неміс кітапханалары 19-ғасыр кітаптарының қорына қоғамдық қолжетімділікті тоқтата тұрып, олардың улану деңгейін тексеруге кірісті.
Throughout the 19th century, Paris green and similar arsenic pigments were used in books, particularly on bookcloth coverings, textblock edges, decorative labels and onlays, and in printed or manual illustrations. The colorant is particularly prevalent in bookbindings from the 1850s and 1860s published in Germany, England, France, and the United States—use of arsenic containing pigments waned in the later part of the 19th century with heightened awareness of their toxicity and the availability of less toxic chromium and cobalt based alternatives. Since February 2024, several German libraries started to block public access to their stock of 19th century books to check for the degree of poisoning.