Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі немесе одан көп таксондарда ортақ болатын ататектік белгі немесе қасиет күйі.
Ancestral character or trait state shared by two or more taxa
[[File:Cladogram imaginary birds. jpg|thumb|Елестетілген кладограмма. Сары маска - әрбір тірі маскалы түр үшін плезиоморфия, себебі ол ататектік. Апоморфтық және синапоморфтық ерекшеліктер эволюциялық кладтар туралы көп ақпарат береді және таксондарды анықтау үшін қолданылуы мүмкін. Дегенмен, плезиоморфтық және симплезиоморфтық ерекшеліктерді анықтауға болмайды. Симплезиоморфия терминін 1950 жылы неміс энтомологы Вилли Хенниг енгізген.
[[File:Cladogram imaginary birds. jpg|thumb|Imaginary cladogram. The yellow mask is a plesiomorphy for each living masked species, because it is ancestral. Apomorphic and synapomorphic characteristics convey much information about evolutionary clades and can be used to define taxa. However, plesiomorphic and symplesiomorphic characteristics cannot. The term symplesiomorphy was introduced in 1950 by German entomologist Willi Hennig.
Мысалдар
Омыртқа – құстар мен сүтқоректілердің ортақ плезиоморфтық белгісі және жануарды осы екі кладтың біріне немесе екіншісіне орналастыруға көмектеспейді. Құстар мен сүтқоректілер осы белгіні ортақ, себебі екі клад та бір алыс ата-бабадан тараған. Басқа кладтар, мысалы, жыландар, кесірткелер, тасбақалар, балықтар, бақалар, барлығы омыртқаға ие, ал олардың ешқайсысы құстар немесе сүтқоректілер емес. Алты аяқты болу – құмырсқалар мен қоңыздардың ортақ плезиоморфтық белгісі және жануарды осы екі кладтың біріне немесе екіншісіне орналастыруға көмектеспейді. Құмырсқалар мен қоңыздар осы белгіні ортақ, себебі екі клад та бір алыс ата-бабадан тараған. Басқа кладтар, мысалы, қоңыздар, шыбыздықтар, аралар, шырындар және тағы да басқа кладтар, барлығы алты аяқты, ал олардың ешқайсысы құмырсқалар немесе қоңыздар емес. Элитралар – кез келген тірі түрді қоңыздар кладына жатқызуға мүмкіндік беретін синапоморфия. Элитралар қоңыздар клады ішінде плезиоморфтық белгі, мысалы, олар қара қоңыздарды мүйізді қоңыздардан ажыратпайды. Метаплевралық без – кез келген тірі түрді құмырсқа кладына жатқызуға мүмкіндік беретін синапоморфия. Қауырсындар – кез келген тірі түрді құстар кладына жатқызуға мүмкіндік беретін синапоморфия, ал шаш – кез келген тірі түрді сүтқоректілер кладына жатқызуға мүмкіндік беретін синапоморфия. Кейбір сүтқоректілер шашын жоғалтқан, сондықтан шаштың болмауы түрдің сүтқоректі екенін жоққа шығармайды. Сүтқоректілердің тағы бір синапоморфиясы – сүт. Барлық сүтқоректілер сүт өндіреді және басқа кладтарда сүт өндіретін жануарлар жоқ. Қауырсындар мен сүт те апоморфиялар болып табылады.
A backbone is a plesiomorphic trait shared by birds and mammals, and does not help in placing an animal in one or the other of these two clades. Birds and mammals share this trait because both clades are descended from the same far distant ancestor. Other clades, e. g. snakes, lizards, turtles, fish, frogs, all have backbones and none are either birds nor mammals. Being a hexapod is plesiomorphic trait shared by ants and beetles, and does not help in placing an animal in one or the other of these two clades. Ants and beetles share this trait because both clades are descended from the same far distant ancestor. Other clades, e. g. bugs, flies, bees, aphids, and many more clades, all are hexapods and none are either ants nor beetles. Elytra are a synapomorphy for placing any living species into the beetle clade, Elytra are plesiomorphic between clades of beetles, e. g. they do not distinguish the dung beetles from the horned beetles. The metapleural gland is a synapomorphy for placing any living species into the ant clade. Feathers are a synapomorphy for placing any living species into the bird clade, hair is a synapomorphy for placing any living species into the mammal clade. Note that some mammal species have lost their hair, so the absence of hair does not exclude a species from being a mammal. Another mammalian synapomorphy is milk. All mammals produce milk and no other clade contains animals which produce milk. Feathers, and milk are also apomorphies.
Талқылау
Бұл терминдердің бәрі анықтама бойынша салыстырмалы, себебі бір белгі бір жағдайда плезиоморфия, ал екінші жағдайда апоморфия бола алады. Мысалы, омыртқаға ие болу – құстар мен сүтқоректілер арасында плезиоморфиялық, бірақ олар мен жәндіктер арасында апоморфиялық. Яғни, құстар мен сүтқоректілер – омыртқасы бар, омыртқа сүйегі анықтамалық синапоморфтық белгі болып табылатын омыртқалы жануарлар, ал жәндіктер – омыртқасы жоқ, омыртқа сүйегінің болмауы анықтамалық белгі болып табылатын омыртқасыз жануарлар. Түрлерді тек морфологиялық немесе генетикалық ұқсастық бойынша топтастыруға болмайды. Өйткені, ортақ атадан мұраға алған плезиоморфтық белгі филогенетикалық ағаштың кез келген жерінде кездесуі мүмкін, сондықтан оның болуы ағаш ішіндегі байланыстар туралы ештеңе көрсетпейді. Демек, түрлерді топтастыру үшін ататектік белгілерді туынды белгілерден ажырату қажет. Мысалы, Сауропсиданың терморегуляциясын қарастырайық, ол кесірткелер, тасбақалар, крокодилдер және құстарды қамтитын клад. Кесірткелер, тасбақалар және крокодилдер эктотермиялық (салқын қанды), ал құстар эндотермиялық (жылы қанды). Суық қанды болу кесірткелер, тасбақалар және крокодилдер үшін симплезиоморфтық, бірақ олар клад құрамайды, себебі крокодилдер құстарға, кесірткелер мен тасбақаларға қарағанда жақын туыс. Сондықтан, крокодилдерді кесірткелер мен тасбақалармен топтастыру үшін суық қандылықты апоморфтық белгі ретінде пайдалану қате болар еді, демек, бұл үш кладтың алыс ортақ атасынан мұрагерлік алған плезиоморфтық белгі.
All of these terms are by definition relative, in that a trait can be a plesiomorphy in one context and an apomorphy in another, e. g. having a backbone is plesiomorphic between birds and mammals, but is apomorphic between them and insects. That is birds and mammals are vertebrates for which the backbone is a defining synapomorphic characteristic, while insects are invertebrates for which the absence of a backbone is a defining characteristic. Species should not be grouped purely by morphologic or genetic similarity. Because a plesiomorphic character inherited from a common ancestor can appear anywhere in a phylogenetic tree, its presence does not reveal anything about the relationships within the tree. Thus grouping species requires distinguishing ancestral from derived character states. An example is thermo regulation in Sauropsida, which is the clade containing the lizards, turtles, crocodiles, and birds. Lizards, turtles, and crocodiles are ectothermic (coldblooded), while birds are endothermic (warmblooded). Being coldblooded is symplesiomorphic for lizards, turtles, and crocodiles, but they do not form a clade, as crocodiles are more closely related to birds than to lizards and turtles. Thus using coldbloodedness as an apomorphic trait to group crocodiles with lizards and turtles, would be an error, and thus it is a plesiomorphic trait shared by these three clades due to their distant common ancestry.